1. અર્થતંત્રના ક્ષેત્રો — પાયો
દેશની તમામ આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને મુખ્ય ત્રણ ક્ષેત્રમાં વહેંચવામાં આવે છે. કયું કામ ક્યાં આવે તે યાદ રાખવું પરીક્ષામાં ખૂબ ઉપયોગી છે.
ત્રણ મુખ્ય ક્ષેત્રો
- •પ્રાથમિક ક્ષેત્ર: કુદરત પાસેથી સીધી મેળવેલી પ્રવૃત્તિ — ખેતી, પશુપાલન, માછીમારી, ખાણકામ, જંગલ.
- •દ્વિતીય ક્ષેત્ર: કાચા માલમાંથી તૈયાર માલ બનાવવો — કારખાનાં, ઉદ્યોગ, બાંધકામ.
- •તૃતીય ક્ષેત્ર (સેવા ક્ષેત્ર): સેવાઓ આપવી — બેંકિંગ, વીમો, પરિવહન, શિક્ષણ, IT.
- •ભારતના GDPમાં આજે સૌથી મોટો ફાળો સેવા ક્ષેત્રનો છે.
યાદ રાખવાની ટ્રિક
- પ્રાથમિક = કુદરત (ખેતર), દ્વિતીય = કારખાનું, તૃતીય = સેવા (બેંક/દુકાન).
- ‘પ્રા-દ્વિ-તૃ’ ક્રમ યાદ રાખો: જમીન → ફેક્ટરી → સેવા.