મુખ્ય સામગ્રી પર જાઓ
બધી તારીખો
3 જુલાઈ 2026·21 વિષય

3 જુલાઈ 2026 — કરન્ટ અફેર્સ વાંચન સામગ્રી

આ વાંચીને આજની ક્વિઝ રમો
આંતરરાષ્ટ્રીયભારત-જાપાનશિખર બેઠકસંરક્ષણઆર્થિક સુરક્ષામોદી

1. 16મી ભારત-જાપાન શિખર બેઠક 2026

16મી ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર બેઠક 2 જુલાઈ 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાઈ. PM નરેન્દ્ર મોદી અને જાપાનનાં PM સનાએ તાકાઇચી વચ્ચે થયેલી આ બેઠકમાં કુલ 16 પરિણામ જાહેર થયાં. સૌથી મોટું પરિણામ બંને દેશ વચ્ચેનો પ્રથમ સંયુક્ત સંરક્ષણ સહ-વિકાસ પ્રોજેક્ટ છે.

બેઠકની મુખ્ય બાબતો

  • 16મી ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર બેઠક 2 જુલાઈ 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાઈ.
  • PM નરેન્દ્ર મોદી અને જાપાનનાં PM સનાએ તાકાઇચી (Sanae Takaichi) વચ્ચે બેઠક થઈ.
  • કુલ 16 પરિણામ (outcomes) જાહેર થયાં.
  • સૌથી મોટું પરિણામ 'નેવલ રેડિયો એન્ટેના પ્રોગ્રામ' — બંને દેશ વચ્ચેનો પ્રથમ સંયુક્ત સંરક્ષણ સહ-વિકાસ (joint defence co-development) પ્રોજેક્ટ.

આર્થિક સુરક્ષા સહયોગ

  • ભારત-જાપાન આર્થિક સુરક્ષા (Economic Security) સંયુક્ત ઘોષણા થઈ.
  • સેમિકન્ડક્ટર, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, AI, ક્લીન એનર્જી અને ફાર્મામાં સહયોગ.
  • હેતુ — ચીન પરની અને પશ્ચિમ એશિયાની ઊર્જા-નિર્ભરતા ઘટાડવી.
  • ઊર્જા-સુરક્ષા અને AI પર અલગ સંયુક્ત નિવેદન પણ બહાર પડ્યાં.

રોકાણ અને પ્રોજેક્ટ

  • જાપાનની મદદથી ભારત વ્યૂહાત્મક ઓઇલ રિઝર્વ બનાવશે.
  • જાપાનની મદદથી 1,000 બાયોગેસ અને ઓર્ગેનિક ખાતર પ્લાન્ટ પણ ઊભા થશે.
  • મોદીએ જણાવ્યું કે છેલ્લા વર્ષે ~120 બિઝનેસ કરાર થયા.
  • આ કરારોથી જાપાનનું ~$10 અબજ (billion) રોકાણ ભારતમાં આવ્યું.
રાષ્ટ્રીયઅમરનાથ યાત્રાજમ્મુ-કાશ્મીરમોદી5 સંકલ્પ

2. અમરનાથ યાત્રા 2026 વિધિવત્ શરૂ

અમરનાથ યાત્રા 2026 વિધિવત્ 3 જુલાઈથી શરૂ થઈ, જે 57 દિવસ ચાલશે અને 28 ઓગસ્ટ (રક્ષાબંધન) સુધી ચાલશે. પ્રથમ 4,822 યાત્રાળુ બે બેઝ કેમ્પ પહોંચ્યા. PM મોદીએ ખુલ્લો પત્ર લખી યાત્રાળુઓને 5 સંકલ્પ લેવા આહ્વાન કર્યું.

યાત્રા વિશે

  • અમરનાથ યાત્રા 2026 વિધિવત્ 3 જુલાઈથી શરૂ — 57 દિવસ, 28 ઓગસ્ટ (રક્ષાબંધન) સુધી.
  • ગુફા ~3,888 મીટર ઊંચાઈએ આવેલી છે, જ્યાં કુદરતી બરફનું શિવલિંગ બને છે.
  • બે માર્ગ છે — બાલટાલ 14 કિમી અને પહલગામ ~46-48 કિમી.
  • પ્રથમ 4,822 યાત્રાળુ બે બેઝ કેમ્પ પહોંચ્યા — નુનવાન (પહલગામ) 2,510 અને બાલટાલ 2,312.

મોદીના 5 સંકલ્પ

  • PM મોદીએ યાત્રાળુઓને ખુલ્લો પત્ર લખી 5 સંકલ્પ લેવા આહ્વાન કર્યું.
  • (1) સ્વચ્છતા જાળવવી, (2) વહીવટ, ટ્રાફિક અને સુરક્ષા નિયમો પાળવા.
  • (3) 'Vocal for Local' — ઓછામાં ઓછો 10% ખર્ચ સ્થાનિક વસ્તુઓ પર કરવો.
  • (4) રક્ષાબંધને 'એક પેડ માઁ કે નામ' હેઠળ છોડ ભેટ આપવો, (5) સુરક્ષિત-શુભ યાત્રા.

મહત્ત્વ

  • આ યાત્રા દર વર્ષે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ કરે છે.
  • બાબા બરફાનીના દર્શન માટે યાત્રાળુઓ બે બેઝ કેમ્પથી આગળ વધે છે.
  • સ્વચ્છતા અને સ્થાનિક ખરીદી પર ભાર મુકાયો છે.
અર્થતંત્રEPFકર્મચારી ભવિષ્ય નિધિસામાજિક સુરક્ષાVISHWAS

3. કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ (EPF) યોજના, 2026

કેન્દ્ર સરકારે 'કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ (EPF) યોજના, 2026' જાહેર કરી, જે જૂની EPF યોજના, 1952ની જગ્યાએ આવી છે. આ યોજના 'સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, 2020' હેઠળ 29 જૂનથી અમલમાં આવી. કર્મચારી અને એમ્પ્લોયર બંનેનો 12%-12% ફાળો યથાવત્ રહ્યો છે.

નવી યોજના

  • કેન્દ્ર સરકારે 'કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ (EPF) યોજના, 2026' જાહેર કરી.
  • આ યોજના જૂની EPF યોજના, 1952ની જગ્યાએ આવી છે.
  • 'સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા (Code on Social Security), 2020' હેઠળ છે.
  • 29 જૂનથી અમલમાં આવી.

મુખ્ય ફેરફાર

  • ફાળો (contribution) યથાવત્ — કર્મચારી અને એમ્પ્લોયર બંને 12%-12%.
  • ડિજિટલ કમ્પ્લાયન્સ, ખાતાની પોર્ટેબિલિટી અને આધુનિકીકરણ પર ભાર.
  • આંશિક ઉપાડ (તબીબી, શિક્ષણ, લગ્ન, ઘર) માટે નિયમો સુધારાયા.
  • નવી 'VISHWAS, 2026' ડિફોલ્ટ-સેટલમેન્ટ પ્રણાલી દાખલ કરાઈ.

કોને લાભ

  • દેશના કરોડો કર્મચારીઓને આ યોજના લાગુ પડે છે.
  • ડિજિટલ પ્રક્રિયાથી ખાતું સંભાળવું અને ટ્રાન્સફર કરવું સરળ બનશે.
  • જરૂરિયાત વખતે આંશિક ઉપાડ મેળવવો સહેલો બનશે.
વિજ્ઞાન-ટેકસ્કાયરૂટવિક્રમ-1રોકેટઆગમનLEO

4. સ્કાયરૂટનું 'વિક્રમ-1' — ભારતનું પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ

સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસના 'વિક્રમ-1' — ભારતના પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ — નું લોન્ચ વિન્ડો 12 જુલાઈથી 4 ઓગસ્ટ 2026 છે. મિશનનું નામ 'આગમન' (Aagaman) છે. તે શ્રીહરિકોટાથી લોન્ચ થશે અને 350 કિગ્રા સુધીના નાના ઉપગ્રહ LEOમાં મૂકી શકશે.

લોન્ચ વિગત

  • સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ (Skyroot Aerospace)નું 'વિક્રમ-1' — ભારતનું પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ (ભ્રમણકક્ષા-વર્ગ) રોકેટ.
  • લોન્ચ વિન્ડો 12 જુલાઈ – 4 ઓગસ્ટ 2026.
  • મિશનનું નામ 'આગમન' (Aagaman) = આગમન / arrival.
  • શ્રીહરિકોટા (SDSC-SHAR) થી લોન્ચ થશે.

ટેક્નિકલ ખૂબીઓ

  • 350 કિગ્રા સુધીના નાના ઉપગ્રહ LEO (450 કિમી ઊંચાઈ) સુધી લઈ જઈ શકશે.
  • ઓલ-કાર્બન કમ્પોઝિટ સ્ટ્રક્ચર અને 3D-પ્રિન્ટેડ એન્જિન વપરાયું છે.
  • 2022માં 'વિક્રમ-S' ભારતનું પ્રથમ ખાનગી રોકેટ હતું જે અંતરિક્ષમાં પહોંચ્યું.
  • 'વિક્રમ-S' સબ-ઓર્બિટલ હતું, જ્યારે 'વિક્રમ-1' ઓર્બિટલ છે.

મહત્ત્વ

  • આ ભારતના ખાનગી અંતરિક્ષ ક્ષેત્ર માટે મોટી સિદ્ધિ છે.
  • ખાનગી કંપની હવે ઓર્બિટ સુધી ઉપગ્રહ મૂકી શકશે.
  • નાના ઉપગ્રહો માટે સસ્તા લોન્ચ વિકલ્પ ખૂલશે.
અર્થતંત્રRCBCCIIPLઆદિત્ય બિરલાસંપાદન

5. RCBના 100% સંપાદનને CCIની મંજૂરી

ભારતીય સ્પર્ધા આયોગ (CCI) એ 1 જુલાઈએ IPL ટીમ રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ (RCB) ના 100% સંપાદનને મંજૂરી આપી. આ સોદો આદિત્ય બિરલા-આગેવાની હેઠળના જૂથ દ્વારા ~₹16,660 કરોડ ($1.78 અબજ) માં થયો છે. હવે BCCIની ઔપચારિક મંજૂરી બાકી છે.

સોદાની મંજૂરી

  • ભારતીય સ્પર્ધા આયોગ (CCI) એ IPL ટીમ રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ (RCB) ના 100% સંપાદનને મંજૂરી આપી.
  • મંજૂરી 1 જુલાઈએ મળી.
  • સંપાદન આદિત્ય બિરલા-આગેવાની હેઠળના જૂથ (consortium) દ્વારા થયું.
  • સોદો ~₹16,660 કરોડ ($1.78 અબજ) નો છે.

કોણ સામેલ

  • જૂથના અધ્યક્ષ અર્યમન વિક્રમ બિરલા છે.
  • ભાગીદારો — બોલ્ટ વેન્ચર્સ, બ્લેકસ્ટોન, ટાઇમ્સ ઇન્ટરનેટ અને ICONIQ.
  • હવે BCCI ની ઔપચારિક મંજૂરી બાકી છે.

મહત્ત્વ

  • આ IPLના મોટા સોદાઓમાંનો એક છે.
  • CCI ની મંજૂરી પછી હવે BCCI પર નજર છે.
  • મોટા રોકાણકારો IPL ટીમમાં જોડાઈ રહ્યા છે.
રાષ્ટ્રીયHDFCરાજીવ કુમારCECચેરમેન

6. રાજીવ કુમાર HDFC બેંકના ચેરમેન

HDFC બેંકે ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) રાજીવ કુમારને પાર્ટ-ટાઇમ નોન-એક્ઝિક્યુટિવ ચેરમેન તરીકે 3 વર્ષ માટે નિયુક્ત કર્યા. તેઓ કાર્યકારી ચેરમેન કેકી મિસ્ત્રીના સ્થાને આવ્યા. રાજીવ કુમાર ભારતના 25મા CEC હતા.

નિમણૂક

  • HDFC બેંકે ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) રાજીવ કુમારને પાર્ટ-ટાઇમ નોન-એક્ઝિક્યુટિવ ચેરમેન નિયુક્ત કર્યા.
  • કાર્યકાળ 3 વર્ષનો છે (RBI મંજૂરીને આધીન).
  • તેઓ કાર્યકારી ચેરમેન કેકી મિસ્ત્રીના સ્થાને આવ્યા.

રાજીવ કુમાર વિશે

  • રાજીવ કુમાર ભારતના 25મા CEC હતા (15 મે 2022થી).
  • તેઓ ભૂતપૂર્વ નાણાકીય સેવા સચિવ પણ રહ્યા છે.
  • તેમને 4 વર્ષ માટે વધારાના સ્વતંત્ર નિયામક (independent director) તરીકે પણ નિયુક્ત કરાયા.
અર્થતંત્રકોટક મહિન્દ્રાDeutsche Bankસંપાદનરિટેલ

7. કોટક મહિન્દ્રા ડોઇચે બેંકનો ભારત બિઝનેસ ખરીદશે

કોટક મહિન્દ્રા બેંક, ડોઇચે બેંક (Deutsche Bank) ના ભારતના રિટેલ અને વેલ્થ બિઝનેસને ₹281.7 કરોડમાં ખરીદશે. આમાં ~₹29,000 કરોડની લોન, ~1.5 લાખ ગ્રાહક અને ~1,000 કર્મચારી સામેલ છે. સોદો સપ્ટેમ્બર 2027 સુધીમાં પૂરો થશે.

સોદાની વિગત

  • કોટક મહિન્દ્રા બેંક, ડોઇચે બેંક (Deutsche Bank) ના ભારતના રિટેલ/વેલ્થ બિઝનેસને ₹281.7 કરોડમાં ખરીદશે.
  • આમાં ~₹29,000 કરોડની લોન અને ~1.5 લાખ ગ્રાહક સામેલ છે.
  • ~1,000 કર્મચારી પણ કોટકમાં જોડાશે.

સમયમર્યાદા

  • સોદો સપ્ટેમ્બર 2027 સુધીમાં પૂરો થશે.
  • આનાથી કોટકનો રિટેલ અને વેલ્થ પોર્ટફોલિયો વધશે.
  • ડોઇચે બેંક તેનો ભારત રિટેલ બિઝનેસ છોડી રહી છે.
અર્થતંત્રNPCIUPIHSBCક્રોસ-બોર્ડર

8. NPCIની ક્રોસ-બોર્ડર UPI પહેલ

NPCI એ HSBC ઇન્ડિયા અને JP મોર્ગન પેમેન્ટ્સ સાથે ક્રોસ-બોર્ડર (સીમાપાર) UPI પહેલ શરૂ કરી છે. આ પહેલ આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારો માટે રિયલ-ટાઇમ ફોરેક્સ (FX) સેટલમેન્ટ આપશે. UPI હાલ 9 દેશમાં કાર્યરત છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • NPCI એ HSBC ઇન્ડિયા અને JP મોર્ગન પેમેન્ટ્સ સાથે ક્રોસ-બોર્ડર (સીમાપાર) UPI પહેલ શરૂ કરી.
  • આ પહેલ આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારો માટે રિયલ-ટાઇમ ફોરેક્સ (FX) સેટલમેન્ટ આપશે.
  • UPI હાલ 9 દેશમાં કાર્યરત છે.

મહત્ત્વ

  • સીમાપાર ચૂકવણી હવે વધુ ઝડપી અને સરળ બનશે.
  • FX સેટલમેન્ટ રિયલ-ટાઇમ થવાથી સમય બચશે.
  • UPI ની આંતરરાષ્ટ્રીય પહોંચ સતત વધી રહી છે.
વિવિધGI ટેગહિમાચલ પ્રદેશભૌગોલિક સંકેત

9. હિમાચલ પ્રદેશને 8 નવા GI ટેગ

હિમાચલ પ્રદેશને 8 નવા GI (ભૌગોલિક સંકેત) ટેગ મળ્યા, જેનાથી રાજ્યના કુલ GI ઉત્પાદનો 9થી વધીને 17 થયાં. નવા ટેગમાં સીબકથોર્ન, ચંબા મેટલ આર્ટ, કિન્નૌરી ટોપી અને કિન્નૌરી સફરજન સામેલ છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • હિમાચલ પ્રદેશને 8 નવા GI (ભૌગોલિક સંકેત) ટેગ મળ્યા.
  • રાજ્યના કુલ GI ઉત્પાદનો 9થી વધીને 17 થયાં.
  • GI ટેગથી સ્થાનિક ઉત્પાદનોને ઓળખ અને રક્ષણ મળે છે.

નવા GI ટેગ

  • સીબકથોર્ન (સ્પિતિ), સાલૂની સફેદ મકાઈ (ચંબા), ચંબા મેટલ આર્ટ.
  • સિરમૌરી લોઇયા, કિન્નૌરી ટોપી, કિન્નૌરી સફરજન.
  • કિન્નૌરી જ્વેલરી અને સેપુવડી (મંડી).
વિજ્ઞાન-ટેકZSIટેક્સોનોમી સમિટપ્રાણી સર્વેક્ષણભૂપેન્દ્ર યાદવ

10. એનિમલ ટેક્સોનોમી સમિટ 4.0 અને ZSI

એનિમલ ટેક્સોનોમી સમિટ 4.0 (30 જૂન – 2 જુલાઈ) ભારતીય પ્રાણી સર્વેક્ષણ (ZSI) ના 111મા સ્થાપના દિવસે યોજાઈ. કેન્દ્રીય મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવ હાજર રહ્યા. 709 નવા પ્રાણી-રેકોર્ડ અને 353 વનસ્પતિ ટૅક્સા ઉમેરાયાં.

સમિટ વિશે

  • એનિમલ ટેક્સોનોમી સમિટ 4.0 — 30 જૂનથી 2 જુલાઈ.
  • ભારતીય પ્રાણી સર્વેક્ષણ (ZSI — Zoological Survey of India) ના 111મા સ્થાપના દિવસે યોજાઈ.
  • કેન્દ્રીય મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવ હાજર રહ્યા.

નવા રેકોર્ડ

  • 709 નવા પ્રાણી-રેકોર્ડ ઉમેરાયા.
  • 353 વનસ્પતિ ટૅક્સા ઉમેરાયાં.
  • 'ફૌના ચેકલિસ્ટ 3.0' અને 'PaleoIndia પોર્ટલ' બહાર પડ્યાં.
રાષ્ટ્રીયપર્યટનGoogleMoUશેખાવત

11. પર્યટન મંત્રાલય અને Google વચ્ચે MoU

પર્યટન મંત્રાલયે Google ઇન્ડિયા સાથે બિન-બંધનકર્તા MoU કર્યો છે. આ MoU વારસો, સંસ્કૃતિ, પ્રકૃતિ અને વેલનેસ પર્યટનના AI-આધારિત ડિજિટલ પ્રચાર માટે છે. કેન્દ્રીય મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવત છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • પર્યટન મંત્રાલયે Google ઇન્ડિયા સાથે (બિન-બંધનકર્તા) MoU કર્યો.
  • MoU વારસો, સંસ્કૃતિ, પ્રકૃતિ અને વેલનેસ પર્યટનના AI-આધારિત ડિજિટલ પ્રચાર માટે છે.
  • કેન્દ્રીય મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવત છે.

મહત્ત્વ

  • AI ની મદદથી ભારતના પર્યટન સ્થળોનો ડિજિટલ પ્રચાર થશે.
  • વારસો અને સંસ્કૃતિને વૈશ્વિક પ્રવાસીઓ સુધી પહોંચાડાશે.
  • વેલનેસ પર્યટનને પણ પ્રોત્સાહન મળશે.
વિવિધલખેરામિઝોરમરાજ્યપાલનિધન

12. લે. જન. મદન મોહન લખેરાનું નિધન

લેફ્ટનન્ટ જનરલ (નિવૃત્ત) મદન મોહન લખેરાનું 88 વર્ષે દેહરાદૂનમાં નિધન થયું. તેઓ મિઝોરમના 8મા રાજ્યપાલ (2006-11) તથા પુડ્ડુચેરી અને આંદામાન-નિકોબારના ઉપરાજ્યપાલ રહ્યા હતા. તેમને PVSM, AVSM, VSM સન્માન મળ્યાં હતાં.

મુખ્ય મુદ્દા

  • લેફ્ટનન્ટ જનરલ (નિવૃત્ત) મદન મોહન લખેરાનું 88 વર્ષે દેહરાદૂનમાં નિધન.
  • તેઓ ભૂતપૂર્વ મિઝોરમના રાજ્યપાલ (8મા, 2006-11) હતા.
  • તેઓ પુડ્ડુચેરી અને આંદામાન-નિકોબારના ઉપરાજ્યપાલ પણ રહ્યા.

લશ્કરી કારકિર્દી

  • તેમને 1958માં કમિશન મળ્યું હતું.
  • તેમને PVSM, AVSM અને VSM સન્માન મળ્યાં હતાં.
  • લાંબી લશ્કરી સેવા બાદ તેઓ રાજ્યપાલ પદે પહોંચ્યા.
રાષ્ટ્રીયઅન્નાદુરાઈISROCDCચંદ્રયાન

13. અન્નાદુરાઈ તમિલનાડુ CDCના અધ્યક્ષ

ISROના ભૂતપૂર્વ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. માયલસ્વામી અન્નાદુરાઈ ('મૂન મેન ઓફ ઇન્ડિયા') ને તમિલનાડુ શાળા શિક્ષણ CDC (અભ્યાસક્રમ વિકાસ સમિતિ) ના અધ્યક્ષ તરીકે 3 વર્ષ માટે નિયુક્ત કરાયા. તેઓ ચંદ્રયાન-1ના પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર હતા.

નિમણૂક

  • ISRO ના ભૂતપૂર્વ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. માયલસ્વામી અન્નાદુરાઈ ('મૂન મેન ઓફ ઇન્ડિયા') ને તમિલનાડુ CDC ના અધ્યક્ષ નિયુક્ત કરાયા.
  • CDC = અભ્યાસક્રમ વિકાસ સમિતિ (Curriculum Development Committee).
  • કાર્યકાળ 3 વર્ષનો છે.

કારકિર્દી

  • તેઓ ચંદ્રયાન-1 ના પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર (lead) હતા.
  • ચંદ્રયાન-2 અને મંગળયાન (MOM) માં પણ યોગદાન આપ્યું.
  • 60+ ઉપગ્રહ સાથે સંકળાયા; તેમને 2016માં પદ્મશ્રી મળ્યો.
રાષ્ટ્રીયકેરળમુખ્ય સચિવબિશ્વનાથ સિન્હાIAS

14. બિશ્વનાથ સિન્હા કેરળના નવા મુખ્ય સચિવ

બિશ્વનાથ સિન્હા (1992-બેચ IAS) કેરળના નવા મુખ્ય સચિવ (Chief Secretary) બન્યા છે. તેમનો કાર્યકાળ સપ્ટેમ્બર 2028 સુધી રહેશે. તેઓ ડૉ. એ. જયતિલક (30 જૂને નિવૃત્ત) ના સ્થાને આવ્યા છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • બિશ્વનાથ સિન્હા (1992-બેચ IAS) કેરળના નવા મુખ્ય સચિવ (Chief Secretary) બન્યા.
  • તેમનો કાર્યકાળ સપ્ટેમ્બર 2028 સુધી રહેશે.
  • તેઓ ડૉ. એ. જયતિલક (30 જૂને નિવૃત્ત) ના સ્થાને આવ્યા.

મહત્ત્વ

  • મુખ્ય સચિવ રાજ્ય વહીવટના સૌથી ઉચ્ચ અધિકારી હોય છે.
  • 1992-બેચના અનુભવી IAS અધિકારી છે.
  • કેરળના વહીવટની જવાબદારી હવે તેમના હાથમાં છે.
અર્થતંત્રRBIરવિ શંકરEDDSIM

15. રવિ શંકર RBIના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર

રવિ શંકર 1 જુલાઈ 2026થી RBIના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર (ED) બન્યા છે. તેઓ આંકડા અને માહિતી વ્યવસ્થાપન વિભાગ (DSIM) સંભાળશે. તેમને RBIમાં 30+ વર્ષનો અનુભવ છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • રવિ શંકર 1 જુલાઈ 2026થી RBI ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર (ED) બન્યા.
  • તેઓ આંકડા અને માહિતી વ્યવસ્થાપન વિભાગ (DSIM) સંભાળશે.
  • તેમને RBI માં 30+ વર્ષનો અનુભવ છે.

મહત્ત્વ

  • ED એ RBI નું ઉચ્ચ પદ છે.
  • DSIM આંકડા અને માહિતી-વ્યવસ્થાપનનું કામ સંભાળે છે.
  • લાંબા અનુભવ સાથે તેઓ આ જવાબદારી લેશે.
અર્થતંત્રBoBMizuhoભાગીદારીM&A

16. બેંક ઓફ બરોડા અને મિઝુહો બેંક ભાગીદારી

બેંક ઓફ બરોડા (BoB) અને જાપાનની મિઝુહો બેંક (Mizuho) વચ્ચે ભાગીદારી થઈ છે. આ ભાગીદારી M&A ફાઇનાન્સિંગ, એક્વિઝિશન ફાઇનાન્સ અને સ્ટ્રક્ચર્ડ ફાઇનાન્સ સહયોગ માટે છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • બેંક ઓફ બરોડા (BoB) અને જાપાનની મિઝુહો બેંક (Mizuho) વચ્ચે ભાગીદારી થઈ.
  • ભાગીદારી M&A ફાઇનાન્સિંગ, એક્વિઝિશન ફાઇનાન્સ અને સ્ટ્રક્ચર્ડ ફાઇનાન્સ માટે છે.
  • કો-અન્ડરરાઇટિંગ, સિન્ડિકેશન અને FX હેજિંગમાં સહયોગ થશે.

મહત્ત્વ

  • ભારત-જાપાન બેંકિંગ સહયોગ મજબૂત બનશે.
  • મોટા સોદાઓ માટે ફાઇનાન્સિંગ સરળ બનશે.
  • બંને બેંક એકબીજાની તાકાત વાપરશે.
રમતગમતFIFAવર્લ્ડ કપઆર્જેન્ટિનારાઉન્ડ ઓફ 16

17. FIFA વર્લ્ડ કપ 2026 — રાઉન્ડ ઓફ 32 પૂરો

FIFA વર્લ્ડ કપ 2026માં રાઉન્ડ ઓફ 32ના છેલ્લા દિવસ (3 જુલાઈ) નાં પરિણામ આવ્યાં. ઇજિપ્તે પેનલ્ટીમાં ઓસ્ટ્રેલિયાને હરાવ્યું અને આર્જેન્ટિનાએ કેપ વર્ડેને એક્સ્ટ્રા ટાઇમમાં હરાવ્યું. હવે રાઉન્ડ ઓફ 16 (4થી 7 જુલાઈ) શરૂ થશે.

3 જુલાઈનાં પરિણામ

  • ઇજિપ્ત 1-1 ઓસ્ટ્રેલિયા (પેનલ્ટીમાં 4-2) — ઇજિપ્તની પ્રથમ નોકઆઉટ જીત.
  • આર્જેન્ટિના 3-2 કેપ વર્ડે (એક્સ્ટ્રા ટાઇમમાં).
  • કોલંબિયા vs ઘાના મુકાબલો પણ રમાયો.

આગળનો તબક્કો

  • રાઉન્ડ ઓફ 32 પૂરો થયો.
  • હવે રાઉન્ડ ઓફ 16 (4 થી 7 જુલાઈ) શરૂ થશે.
  • USA vs બેલ્જિયમ મુકાબલો રમાશે.
ગુજરાતમોદીસાણંદOSATસેમિકન્ડક્ટરગુજરાત

18. મોદી સાણંદમાં CG Semi OSAT પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન કરશે

PM નરેન્દ્ર મોદી 4 જુલાઈએ સાણંદ (અમદાવાદ જિલ્લો, ગુજરાત) માં CG Semi OSAT સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ 'ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન' હેઠળ મંજૂર થયેલા પ્રથમ 4 પ્રોજેક્ટમાંનો એક છે. તેમાં ₹7,500 કરોડથી વધુ રોકાણ છે.

ઉદ્ઘાટન

  • PM નરેન્દ્ર મોદી 4 જુલાઈએ સાણંદ (અમદાવાદ જિલ્લો, ગુજરાત) માં CG Semi OSAT સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન કરશે.
  • આ 'ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન' હેઠળ મંજૂર થયેલા પ્રથમ 4 પ્રોજેક્ટમાંનો એક છે.
  • OSAT = આઉટસોર્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસેમ્બલી એન્ડ ટેસ્ટ.

રોકાણ અને ક્ષમતા

  • રોકાણ ₹7,500 કરોડથી વધુ છે.
  • પૂર્ણ ક્ષમતાએ વર્ષે ~5 અબજ (billion) સેમિકન્ડક્ટર ચિપ બનશે.
  • આ ગુજરાતના સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્ર માટે મોટી સિદ્ધિ છે.
ગુજરાતગુજરાતચોમાસુંનવસારીવરસાદ

19. ગુજરાતમાં ચોમાસાની આગેકૂચ, નવસારીમાં ભારે વરસાદ

દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું ગુજરાતના અડધાથી વધુ ભાગને આવરી ચૂક્યું છે. નવસારીમાં માત્ર 2 કલાકમાં ~8 ઇંચ અતિભારે વરસાદ પડ્યો.

મુખ્ય મુદ્દા

  • દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું ગુજરાતના અડધાથી વધુ ભાગને આવરી ચૂક્યું.
  • નવસારીમાં માત્ર 2 કલાકમાં ~8 ઇંચ અતિભારે વરસાદ પડ્યો.
  • ચોમાસાની આગેકૂચ સાથે ખેડૂતોને રાહત મળી.

અસર

  • ભારે વરસાદથી કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાયાં.
  • ચોમાસાની આગેકૂચ ખેતી માટે સારી છે.
  • હવામાન વિભાગ સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે.
વિવિધરમત પત્રકાર દિવસAIPS2 જુલાઈ

20. વિશ્વ રમત પત્રકાર દિવસ — 2 જુલાઈ

2 જુલાઈ વિશ્વ રમત પત્રકાર દિવસ (World Sports Journalists Day) તરીકે ઉજવાય છે. તે AIPS (આંતરરાષ્ટ્રીય રમત પ્રેસ સંગઠન) ની 2 જુલાઈ 1924ના રોજ સ્થાપનાની યાદમાં છે. આ ઉજવણી 1994થી શરૂ થઈ.

મુખ્ય મુદ્દા

  • 2 જુલાઈ = વિશ્વ રમત પત્રકાર દિવસ (World Sports Journalists Day).
  • તે AIPS (આંતરરાષ્ટ્રીય રમત પ્રેસ સંગઠન) ની 2 જુલાઈ 1924ના રોજ સ્થાપનાની યાદમાં ઉજવાય છે.
  • આ ઉજવણી 1994થી શરૂ થઈ.

મહત્ત્વ

  • આ દિવસ રમત પત્રકારોના યોગદાનને સન્માન આપે છે.
  • રમત પત્રકારો રમતગમતના સમાચાર લોકો સુધી પહોંચાડે છે.
  • AIPS વિશ્વભરના રમત પત્રકારોનું સંગઠન છે.
વિવિધપુવિયરસુતમિલ કવિસાહિત્ય અકાદમીનિધન

21. તમિલ કવિ પુવિયરસુનું નિધન

તમિલ કવિ પુવિયરસુ (Puviyarasu) નું 96 વર્ષે કોઇમ્બતૂરમાં નિધન થયું. તેમણે 120થી વધુ પુસ્તકો લખ્યાં અને બે વખત સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર (2007, 2010) મેળવ્યો. તેઓ 'વાનમ્પાડી' ચળવળના સ્થાપક હતા.

મુખ્ય મુદ્દા

  • તમિલ કવિ પુવિયરસુ (Puviyarasu) નું 96 વર્ષે કોઇમ્બતૂરમાં નિધન.
  • તેમણે 120થી વધુ પુસ્તકો લખ્યાં.
  • તેમને બે વખત સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર (2007, 2010) મળ્યો.

યોગદાન

  • તેઓ 'વાનમ્પાડી' (મુક્ત છંદ કવિતા) ચળવળના સ્થાપક હતા.
  • તમિલ સાહિત્યમાં તેમનું મોટું યોગદાન રહ્યું.
  • તેમની કવિતાઓ મુક્ત છંદ પરંપરાની હતી.

તૈયાર છો? આજની ક્વિઝ રમો

આજના કરન્ટ અફેર્સ પર પ્રશ્નો · ફ્રી · ગુજરાતી