12 જૂન 2026·6 વિષય

ડેઇલી કરન્ટ અફેર્સ — 12 જૂન 2026

આંતરરાષ્ટ્રીયટ્રમ્પઈરાનઅમેરિકાSensexNiftyBrent ક્રૂડરૂપિયો

1. ટ્રમ્પની જાહેરાત: અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ સમાપ્તિ તરફ — બજારોમાં જોરદાર ઉછાળો

12 જૂન 2026ના રોજ ટ્રમ્પે અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ ખતમ કરવાના કરારની જાહેરાત કરી; શાંતિની આશાએ Sensex 1,695.4 પોઈન્ટ ઉછળી 75,527.95 પર બંધ થયો, Brent ક્રૂડ ~4% ઘટ્યું અને રૂપિયો 77 પૈસા મજબૂત થયો.

મુખ્ય મુદ્દા

12 જૂન 2026ના રોજ અમેરિકી પ્રમુખ ટ્રમ્પે અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ ખતમ કરવાના કરારની જાહેરાત કરી અને શાંતિ કરારનો 'final agreed text' તૈયાર હોવાના અહેવાલ આવ્યા; એ દિવસ સંઘર્ષનો આશરે 105મો દિવસ હતો — પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ '12 જૂન = યુદ્ધ-સમાપ્તિની જાહેરાત' એ તારીખ યાદ રાખવી.
શાંતિ કરારની આશાએ ભારતીય શેરબજારમાં જોરદાર તેજી આવી — Sensex 1,695.4 પોઈન્ટ (2.3%) ઉછળી 75,527.95 પર બંધ થયો અને Nifty 23,623 પર બંધ થયો; આ બંને આંકડા numerical પ્રશ્નોમાં પૂછાઈ શકે છે.
Brent ક્રૂડ ઓઈલ આશરે 4% ઘટીને $87 ની આસપાસ પહોંચ્યું — $90 ની નીચે અને 8 અઠવાડિયાંના તળિયે; યુદ્ધ ઠંડું પડે ત્યારે ક્રૂડ સસ્તું થાય એ આર્થિક જોડાણ સમજવા જેવું છે.
ક્રૂડ સસ્તું થતાં અને શાંતિની આશાએ રૂપિયો ડોલર સામે 77 પૈસા મજબૂત થઈ આશરે 95/$ ના સ્તરે પહોંચ્યો — ક્રૂડ, રૂપિયો અને શેરબજાર ત્રણેયની એકસાથે હિલચાલ પરીક્ષામાં cause-effect પ્રશ્ન તરીકે આવી શકે છે.
સંદર્ભ ટાઈમલાઈન યાદ રાખવી: 8 એપ્રિલ 2026ના રોજ પહેલો ceasefire થયેલો, પછી 9-11 જૂને ફરી હુમલા થયા હતા અને હવે 12 જૂને યુદ્ધ સમાપ્તિ તરફની જાહેરાત થઈ — ઘટનાક્રમના ક્રમ (chronology) પર પ્રશ્ન પૂછાવાની શક્યતા છે.

અર્થતંત્રSpaceXIPONasdaqઈલોન મસ્કStarlinkસાઉદી અરામ્કો

2. SpaceX નું ઐતિહાસિક IPO — દુનિયાનું સૌથી મોટું

12 જૂન 2026ના રોજ ઈલોન મસ્કની SpaceX Nasdaq પર list થઈ — $75 અબજ ઊભા કરી $1.75 trillion ના valuation સાથે ઇતિહાસનું સૌથી મોટું IPO બન્યું; અગાઉનો રેકોર્ડ સાઉદી અરામ્કો (2019) નો હતો.

મુખ્ય મુદ્દા

ઈલોન મસ્કની SpaceX 12 જૂન 2026ના રોજ Nasdaq પર list થઈ અને IPO માં $75 અબજ ઊભા કર્યા; valuation $1.75 trillion રહ્યું — આ ઇતિહાસનું સૌથી મોટું IPO છે, એટલે પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ 'સૌથી મોટું IPO = SpaceX, 12 જૂન 2026, Nasdaq' એ ત્રિપુટી પાક્કી કરવી.
અગાઉનો સૌથી મોટા IPO નો રેકોર્ડ સાઉદી અરામ્કો (2019, $25.6 અબજ) પાસે હતો — SpaceX નું IPO એના કરતાં લગભગ 3 ગણું મોટું છે; જૂના-નવા રેકોર્ડની સરખામણીના પ્રશ્નો વારંવાર પૂછાય છે.
Listing પછી મસ્કની સંપત્તિ માત્ર 24 કલાકમાં આશરે ₹26 લાખ કરોડ વધી — એક જ દિવસનો આ વધારો મુકેશ અંબાણીની કુલ સંપત્તિ કરતાં લગભગ 3 ગણો છે, જે સરખામણી પરીક્ષામાં રસપ્રદ પ્રશ્ન બની શકે છે.
મસ્ક Tesla અને SpaceX એમ બે trillion-dollar listed કંપનીઓનો વડો બનનાર દુનિયાનો પહેલો વ્યક્તિ બન્યો — 'પહેલો વ્યક્તિ' પ્રકારના superlative પ્રશ્નોમાં આ મુદ્દો મહત્વનો છે.
SpaceX દુનિયાના બાકી બધા દેશો ભેગા કરે એના કરતાં વધુ રોકેટ launch કરે છે, Starlink ના 90 લાખથી વધુ subscribers છે અને 2026માં કંપનીનું xAI (Grok બનાવનાર) સાથે merger થયેલું — કંપનીની આ ત્રણ ઓળખ-વિગતો યાદ રાખવી.

રાષ્ટ્રીયNEET-UGNTAre-exam21 જૂન 2026rough work

3. NEET-UG re-exam માટે NTA ની નવી વિદ્યાર્થી-મૈત્રીપૂર્ણ વ્યવસ્થા

21 જૂન 2026ની NEET-UG re-exam માટે NTA એ 12 જૂને ફેરફારો જાહેર કર્યા: સમય બપોરે 2:00 થી 5:15 (195 મિનિટ window) અને rough work માટેનાં પાનાં 2 થી વધારી 4 કરાયાં.

મુખ્ય મુદ્દા

NTA એ 12 જૂન 2026ના રોજ 21 જૂન 2026ની NEET-UG re-exam માટે વિદ્યાર્થી-મૈત્રીપૂર્ણ ફેરફારો જાહેર કર્યા — પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ 'જાહેરાત 12 જૂન, re-exam 21 જૂન' એ બંને તારીખ અલગ-અલગ યાદ રાખવી.
પરીક્ષાનો સમય બપોરે 2:00 થી 5:15 રખાયો છે — કુલ 195 મિનિટની window, જેમાં વિદ્યાર્થીઓને આખો intended સમય મળે એ માટે આશરે 15 મિનિટ વધારવામાં આવી છે; હાજરી-સહી જેવી ઔપચારિકતાનો સમય અલગ ગણાશે.
Rough work માટેનાં પાનાં 2 થી વધારીને 4 કરવામાં આવ્યાં છે — 2 પાનાં પુસ્તિકાની શરૂઆતમાં (સૂચનાઓ પછી) અને 2 પાનાં અંતે મૂકાશે, જેથી ગણતરી માટે વધુ જગ્યા મળે.
NTA એ કહ્યું કે પરીક્ષા-design ના નાના સુધારા પણ ઉમેદવારના અનુભવને બહેતર બનાવે છે — exam reform અને student-centric ફેરફારોના સંદર્ભમાં આ ઘટના નિબંધ કે ટૂંકા પ્રશ્નમાં ઉપયોગી છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ '195 મિનિટ window', 'rough work નાં 4 પાનાં' અને 'બપોરે 2:00 થી 5:15' — આ ત્રણ વિગતો ચોક્કસ આંકડા સાથે યાદ રાખવા જેવી છે.

રાજનીતિસુપ્રીમ કોર્ટકલમ 329મીનાક્ષી નટરાજનરાજ્યસભાelection petition

4. સુપ્રીમ કોર્ટ: ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કોર્ટની દખલ નહીં — મીનાક્ષી નટરાજનને ઝટકો

12 જૂન 2026ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે કોંગ્રેસ નેતા મીનાક્ષી નટરાજનની મધ્યપ્રદેશથી રાજ્યસભા ઉમેદવારી-પત્ર રદ થવા સામેની અરજી ફગાવી — બંધારણની કલમ 329 પ્રમાણે ચાલુ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કોર્ટ દખલ ન કરી શકે.

મુખ્ય મુદ્દા

12 જૂન 2026ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે કોંગ્રેસ નેતા મીનાક્ષી નટરાજનની અરજી ફગાવી દીધી — તેમનું મધ્યપ્રદેશથી રાજ્યસભા માટેનું ઉમેદવારી-પત્ર રદ થયું હતું અને એ સામે તેઓ સીધા સુપ્રીમ કોર્ટમાં ગયાં હતાં.
કોર્ટે અરજી ફગાવવાનું કારણ બંધારણની કલમ 329 આપ્યું — આ કલમ પ્રમાણે ચાલુ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કોર્ટ દખલ કરી શકે નહીં; polity ના પ્રશ્નોમાં 'કલમ 329 = ચૂંટણીમાં કોર્ટની દખલ પર રોક' એ સમીકરણ ખૂબ મહત્વનું છે.
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે આવા કિસ્સામાં ઉમેદવાર પાસે ઉપાય એ છે કે ચૂંટણી પૂરી થયા પછી election petition દાખલ કરવી — 'ઉપાય = election petition' એ મુદ્દો પરીક્ષામાં સીધો પૂછાઈ શકે છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ આ ચુકાદો ચૂંટણી-કાયદાના મૂળ સિદ્ધાંતનું તાજું ઉદાહરણ છે — ચૂંટણી પ્રક્રિયાની સ્વતંત્રતા જળવાય એ માટે કોર્ટ વચ્ચે ન પડે અને વિવાદનો નિકાલ ચૂંટણી પછી જ થાય; કલમ 329 સાથે જોડીને નટરાજન કેસનું નામ યાદ રાખવું.

રાજનીતિચૂંટણી પંચવોટર કાર્ડSIRASDડુપ્લિકેટ વોટર આઈડી

5. ચૂંટણી પંચ: વોટર કાર્ડના જૂના-અસ્પષ્ટ ફોટા બદલાશે

ચૂંટણી પંચ આશરે 30 કરોડ વોટર કાર્ડમાંથી જૂના અને અસ્પષ્ટ ફોટા હટાવી નવા લેવાની કવાયત કરશે; ASD શ્રેણી હેઠળ અત્યાર સુધીમાં ~2.6 લાખ ડુપ્લિકેટ વોટર આઈડી હટાવાયાં છે અને SIR ની પ્રક્રિયા દેશભરમાં ચાલુ છે.

મુખ્ય મુદ્દા

ચૂંટણી પંચ આશરે 30 કરોડ વોટર કાર્ડમાંથી જૂના અને અસ્પષ્ટ ફોટા હટાવી નવા ફોટા લેવાની કવાયત કરશે — '30 કરોડ વોટર કાર્ડ' એ આંકડો પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ સૌથી મહત્વનો છે.
હવે મકાન નંબરની જગ્યાએ '00' નહીં લખાય અને સાચાં એડ્રેસ નોંધવામાં આવશે — મતદાર યાદીની ગુણવત્તા સુધારવાની દિશાનું આ પગલું છે.
અત્યાર સુધીમાં ASD શ્રેણી હેઠળ આશરે 2.6 લાખ ડુપ્લિકેટ વોટર આઈડી હટાવવામાં આવ્યાં છે — ડુપ્લિકેટ ઓળખ દૂર કરવાની આ કામગીરી 'ASD' શબ્દ સાથે યાદ રાખવી.
સંદર્ભ: SIR (Special Intensive Revision) ની પ્રક્રિયા દેશભરમાં ચાલુ છે — phase-2 માં 12 રાજ્યો/UTની draft યાદીમાંથી આશરે 6.5 કરોડ નામ હટ્યાં હતાં; SIR નું full form અને phase-2 ના આંકડા બંને પ્રશ્ન બની શકે છે.

રાષ્ટ્રીયAI-171અમદાવાદAAIBBoeing 787-8fuel switches

6. અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટના (AI-171): અંતિમ રિપોર્ટ ટૂંક સમયમાં — AAIB

12 જૂન 2026ના રોજ અમદાવાદની AI-171 (Boeing 787-8) દુર્ઘટનાને એક વર્ષ પૂરું થયું (260 મૃત્યુ); AAIB એ કહ્યું કે તપાસનો અંતિમ રિપોર્ટ ટૂંક સમયમાં આવશે અને કારણો વિશે અટકળો ન કરવા અપીલ કરી.

મુખ્ય મુદ્દા

12 જૂન 2026ના રોજ અમદાવાદની AI-171 (Boeing 787-8) વિમાન દુર્ઘટનાને એક વર્ષ પૂરું થયું — એ દુર્ઘટનામાં 260 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં; '12 જૂન 2025 = દુર્ઘટના, 260 મૃત્યુ, Boeing 787-8' એ વિગતો પાક્કી રાખવી.
AAIB (Aircraft Accident Investigation Bureau) એ જાહેર કર્યું કે તપાસનો અંતિમ રિપોર્ટ ટૂંક સમયમાં આવશે — AAIB નું full form પરીક્ષામાં વારંવાર પૂછાય છે.
AAIB એ મીડિયા અને લોકોને દુર્ઘટનાનાં કારણો વિશે અટકળો ન કરવાની અપીલ કરી — તપાસ સંસ્થાની સત્તાવાર પ્રક્રિયા પૂરી થાય ત્યાં સુધી અનુમાન ટાળવાનું વલણ નોંધવા જેવું છે.
જુલાઈ 2025માં આવેલા preliminary report માં બહાર આવ્યું હતું કે બંને એન્જિનના fuel switches RUN થી CUTOFF થયા હતા — preliminary અને final report વચ્ચેનો ભેદ અને આ ટેકનિકલ તારણ hard-level પ્રશ્ન બની શકે છે.
ગુજરાત કરન્ટ અફેર્સની દૃષ્ટિએ આ ઘટના ખાસ છે — દુર્ઘટના અમદાવાદમાં થઈ હતી, એટલે રાજ્ય-સ્તરની પરીક્ષાઓમાં તારીખ અને તપાસ સંસ્થાના નામ સાથે પ્રશ્ન આવવાની પૂરી શક્યતા છે.

પાછલો દિવસ પછીનો દિવસ

તૈયાર છો? આજની ક્વિઝ રમો

આજના કરન્ટ અફેર્સ પર પ્રશ્નો · ફ્રી · ગુજરાતી