2. ગુલવીર સિંહને પુરુષ 10,000 મી. માં રજત — આ સ્પર્ધામાં બે એશિયન ગેમ્સ ચંદ્રક જીતનાર પ્રથમ ભારતીય
20મી એશિયન ગેમ્સમાં 25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ગુલવીર સિંહે પુરુષ 10,000 મી. દોડ 28:29.38 માં પૂરી કરી રજત ચંદ્રક જીત્યો. 2023 ની હાંગઝોઉ એશિયન ગેમ્સમાં એમણે આ જ સ્પર્ધામાં કાંસ્ય જીત્યો હતો.
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ બરાનિકા ઇલાનગોવને મહિલા પોલ વોલ્ટમાં 4.15 મીટર કૂદી કાંસ્ય ચંદ્રક જીત્યો. એશિયન ગેમ્સમાં પોલ વોલ્ટ (પુરુષ કે મહિલા) માં ભારતનો આ પ્રથમ ચંદ્રક છે.
વિગત
કઝાખસ્તાનની પોલિના ઇવાનોવાએ પણ 4.15 મી. કૂદ્યા; બંનેનાં કાર્ડ સરખાં હોવાથી બંનેને સંયુક્ત કાંસ્ય અપાયો.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
પોલ વોલ્ટમાં લવચીક દાંડી (pole) ની મદદથી આડી પટ્ટી (bar) ઉપરથી કૂદવાનું હોય છે.
રમતગમતએશિયન ગેમ્સ 2026શોટ પુટમનપ્રીત કૌર
4. મનપ્રીત કૌરને મહિલા ગોળા ફેંક (શોટ પુટ) માં કાંસ્ય
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ મનપ્રીત કૌરે 20મી એશિયન ગેમ્સની મહિલા ગોળા ફેંક (શોટ પુટ) સ્પર્ધામાં 17.17 મીટરના ફેંક સાથે કાંસ્ય ચંદ્રક જીત્યો.
વિગત
સુવર્ણ ને રજત ચીનનાં સોંગ જિયાયુઆન ને ઝાંગ લિનરુએ જીત્યા.
'3 પોઝિશન' એટલે ત્રણ મુદ્રા — ઘૂંટણિયે (kneeling), સૂતાં (prone) ને ઊભાં (standing).
રાષ્ટ્રીયCBSEનિમણૂકમનદીપ ભંડારીACC
6. મનદીપ કે. ભંડારી CBSE ના નવા ચેરમેન
કેન્દ્ર સરકારની નિમણૂક સમિતિ (ACC) ના 25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના આદેશથી 2001 બૅચના IAS અધિકારી મનદીપ કે. ભંડારીને કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (CBSE) ના ચેરમેન બનાવાયા. ચાર મહિનામાં આ પદ સંભાળનાર એ ત્રીજા અધિકારી છે.
વિગત
એ લોખંડે પ્રશાંત સીતારામનું સ્થાન લેશે, જેમનો કાર્યકાળ ચાર મહિનાથી ઓછો રહ્યો.
7. પારાદીપ બંદરને 'મેગા પોર્ટ' નો દરજ્જો — પૂર્વ કિનારાનું એકમાત્ર
બંદરો, જહાજ-પરિવહન ને જળમાર્ગ મંત્રાલયે 25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ઓડિશાના પારાદીપ બંદરને ભારતીય બંદર અધિનિયમ 2025 ની કલમ 73 હેઠળ 'મેગા પોર્ટ' જાહેર કર્યું. આ દરજ્જો મેળવનારું એ પૂર્વ કિનારાનું એકમાત્ર બંદર છે.
વિગત
કુલ ચાર મેગા પોર્ટ જાહેર થયાં: દીનદયાળ પોર્ટ (કંડલા, ગુજરાત), જવાહરલાલ નહેરુ પોર્ટ (ન્હાવા શેવા, મહારાષ્ટ્ર), મુન્દ્રા (ગુજરાત) ને પારાદીપ (ઓડિશા) — એટલે ચારમાંથી બે ગુજરાતનાં છે.
પારાદીપ કોલસો, લોખંડ-ખનિજ, ખાતર ને ક્રૂડ ઓઇલ જેવો બલ્ક કાર્ગો સંભાળે છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
પારાદીપ બંગાળની ખાડી પર, મહાનદીના મુખ પાસે આવેલું છે.
ભારતીય બંદર અધિનિયમ 2025 એ જૂના ભારતીય બંદર અધિનિયમ 1908 નું સ્થાન લીધું છે.
અર્થતંત્રમેક ઇન ઇન્ડિયાDPIITઉત્પાદન ક્ષેત્ર
8. 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' નાં 12 વર્ષ પૂરાં
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 25 સપ્ટેમ્બર 2014 ના રોજ શરૂ કરેલા 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અભિયાનને 25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ 12 વર્ષ પૂરાં થયાં. અભિયાનનો હેતુ ભારતને વૈશ્વિક ઉત્પાદન (મેન્યુફૅક્ચરિંગ) કેન્દ્ર બનાવવાનો છે.
વિગત
અભિયાન 27 ક્ષેત્રો આવરી લે છે — 15 ઉત્પાદન ને 12 સેવા ક્ષેત્રો.
2022-23 થી 2025-26 દરમિયાન ઉત્પાદન ક્ષેત્રનું GVA 10.88% ના CAGR થી વધ્યું; 2024-25 માં વાહન-ઉત્પાદન 31.03 મિલિયન એકમ રહ્યું.
અભિયાનનો લોગો સિંહ છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
નોડલ વિભાગ: DPIIT (ઉદ્યોગ ને આંતરિક વેપાર પ્રોત્સાહન વિભાગ), વાણિજ્ય ને ઉદ્યોગ મંત્રાલય.
સંકળાયેલી પહેલો: સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા, PLI (Production Linked Incentive) યોજના.
અર્થતંત્રFDIપીયૂષ ગોયલવિદેશી મૂડીરોકાણ
9. 2025-26 માં ભારતમાં વિક્રમી 94.53 અબજ ડૉલર FDI
વાણિજ્ય ને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે 25 સપ્ટેમ્બર 2026 ('મેક ઇન ઇન્ડિયા' ની વર્ષગાંઠ) ના રોજ જણાવ્યું કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં ભારતમાં 94.53 અબજ ડૉલરનું વિદેશી પ્રત્યક્ષ મૂડીરોકાણ (FDI) આવ્યું — અત્યાર સુધીનું સૌથી વધુ.
વિગત
2014-15 થી 2025-26 સુધીનું કુલ FDI 843 અબજ ડૉલર.
PLI યોજનાઓથી ₹2.40 લાખ કરોડનું રોકાણ આવ્યું.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
FDI નીતિ DPIIT ઘડે છે; FDI ના આંકડા પણ DPIIT બહાર પાડે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયWEFTTDI 2026પ્રવાસનસૂચકાંક
10. WEF ટ્રાવેલ ઍન્ડ ટૂરિઝમ ડેવલપમેન્ટ ઇન્ડેક્સ 2026: ભારત 31મા ક્રમે, જાપાન પ્રથમ
વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફોરમ (WEF) એ 25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ટ્રાવેલ ઍન્ડ ટૂરિઝમ ડેવલપમેન્ટ ઇન્ડેક્સ (TTDI) 2026 બહાર પાડ્યો. 110 અર્થતંત્રોમાં ભારત 31મા ક્રમે રહ્યું — 2024 ના 39મા ક્રમથી નવ સ્થાન ઉપર.
વિગત
પ્રથમ ક્રમે જાપાન, બીજા ક્રમે અમેરિકા (અમેરિકાને પહેલા સ્થાનેથી ખસેડી જાપાન ટોચે).
ભારતનો સ્કોર 4.42.
2024 ના સૂચકાંકમાં ભારત 119 દેશોમાં 39મા ક્રમે હતું.
11. 2026 નો SASTRA-રામાનુજન પુરસ્કાર સારા પેલ્યુસને
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ જાહેર થયું કે 2026 નો SASTRA-રામાનુજન પુરસ્કાર અમેરિકાની સ્ટૅનફર્ડ યુનિવર્સિટીનાં ગણિતશાસ્ત્રી સારા પેલ્યુસ (Sarah Peluse) ને મળશે.
વિગત
પુરસ્કાર 32 વર્ષ કે એથી ઓછી ઉંમરના ગણિતશાસ્ત્રીઓને અપાય છે; 10,000 ડૉલર ને પ્રશસ્તિપત્ર.
પુરસ્કાર 22 ડિસેમ્બર 2026 (રામાનુજનની જન્મજયંતી) એ તમિલનાડુના થંજાવુરમાં SASTRA યુનિવર્સિટીમાં અપાશે.
12. વિશ્વ ફાર્માસિસ્ટ દિવસ 2026 — "Empowering pharmacists for healthier futures"
દર વર્ષે 25 સપ્ટેમ્બરે વિશ્વ ફાર્માસિસ્ટ દિવસ ઊજવાય છે. 2026 ની થીમ "Empowering pharmacists for healthier futures" (તંદુરસ્ત ભવિષ્ય માટે ફાર્માસિસ્ટોનું સશક્તીકરણ) છે.
વિગત
આયોજક: International Pharmaceutical Federation (FIP).
દિવસ ઊજવવાનું 2009 માં FIP ની કાઉન્સિલે નક્કી કર્યું.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
25 સપ્ટેમ્બર FIP ની સ્થાપના (1912) ની વર્ષગાંઠ છે, એટલે આ તારીખ પસંદ કરાઈ.
13. અંત્યોદય દિવસ — પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયની 110મી જન્મજયંતી
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયની 110મી જન્મજયંતી ઊજવાઈ. આ દિવસ 'અંત્યોદય દિવસ' તરીકે ઊજવાય છે.
વિગત
જન્મ: 25 સપ્ટેમ્બર 1916, નગલા ચંદ્રભાન (મથુરા, ઉત્તર પ્રદેશ).
ભારતીય જનસંઘ સાથે સંકળાયેલા; 'એકાત્મ માનવવાદ' (Integral Humanism) ની વિચારધારા આપી.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
'અંત્યોદય' એટલે છેવાડાના માણસનો ઉદય.
દીનદયાળ અંત્યોદય યોજના (DAY-NRLM), દીનદયાળ ઉપાધ્યાય ગ્રામીણ કૌશલ્ય યોજના જેવી યોજનાઓ એમના નામે છે.
મહત્ત્વના દિવસવિશ્વ ફેફસાં દિવસFIRSશ્વસન-આરોગ્ય
14. વિશ્વ ફેફસાં દિવસ — 25 સપ્ટેમ્બર
દર વર્ષે 25 સપ્ટેમ્બરે વિશ્વ ફેફસાં દિવસ (World Lung Day) ઊજવાય છે. ફેફસાંના આરોગ્ય ને શ્વસન-રોગો અંગે જાગૃતિ માટે આ દિવસનું નેતૃત્વ Forum of International Respiratory Societies (FIRS) કરે છે.
વિગત
2026 માં દિવસે જીવનભર ફેફસાંના આરોગ્યની જાળવણી, તમાકુ ને પ્રદૂષણનાં જોખમો પર ભાર મુકાયો.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ 31 મે, વિશ્વ ક્ષય (TB) દિવસ 24 માર્ચ, વિશ્વ ડાયાબિટીસ દિવસ 14 નવેમ્બર.
આંતરરાષ્ટ્રીયUNGA 81WHOમહામારી નિવારણOne Health
15. UNGA માં મહામારી નિવારણ પરની બીજી ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના 81મા સત્ર દરમિયાન 'મહામારી નિવારણ, સજ્જતા ને પ્રતિભાવ' (PPPR) પરની બીજી ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજાઈ. પહેલી આવી બેઠક 2023 માં થઈ હતી.
વિગત
બેઠકમાં WHO મહામારી કરાર, આંતરરાષ્ટ્રીય આરોગ્ય નિયમો (IHR 2005) ના સુધારા, રોગકારક-જીવાણુ વહેંચણી (PABS) વ્યવસ્થા ને 'One Health' અભિગમ પર ભાર મુકાયો.
કોવિડ-19 એ 2020-23 માં 2 કરોડથી વધુ વધારાનાં મૃત્યુ ને વૈશ્વિક અર્થતંત્રને 10 ટ્રિલિયન ડૉલરથી વધુ નુકસાન કર્યાનો ઉલ્લેખ થયો.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
WHO: સ્થાપના 1948, મુખ્યાલય જિનીવા (સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ).
UNGA ના 81મા સત્રના પ્રમુખ: ખલિલુર રહેમાન (બાંગ્લાદેશ).
16. ભારતે UN Convention against Cybercrime પર હસ્તાક્ષર કર્યા
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ન્યૂયોર્કમાં UNGA ની બાજુમાં વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ભારત વતી સાયબર ગુના વિરુદ્ધના સંયુક્ત રાષ્ટ્ર કરાર (UN Convention against Cybercrime) પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
વિગત
UNGA એ આ કરાર ડિસેમ્બર 2024 માં સ્વીકાર્યો હતો.
ઑક્ટોબર 2025 માં વિયેતનામના હનોઈમાં એ હસ્તાક્ષર માટે ખુલ્લો મુકાયો.
કરાર અમલમાં આવવા 40 દેશોની બહાલી (ratification) જરૂરી છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
સાયબર ગુના પરનો જૂનો 'બુડાપેસ્ટ કન્વેન્શન' (2001) યુરોપ કાઉન્સિલનો છે; ભારત એનું સભ્ય નથી.
આંતરરાષ્ટ્રીયદરિયાઈ સલામતીલાઇબેરિયાખલાસીUNGA 81
17. ભારત ને લાઇબેરિયાએ UN માં જહાજ-સલામતી માટે 'Group of Friends' શરૂ કર્યું
25 સપ્ટેમ્બર 2026 (શુક્રવાર) ના રોજ ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ખાતે ભારત ને લાઇબેરિયાએ 'Group of Friends on Safety and Security of Shipping and Seafarers' ની સ્થાપના જાહેર કરી. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ખાડી ને લાલ સમુદ્રમાં વેપારી જહાજો પરના હુમલાઓને 'બચાવ ન થઈ શકે એવા' ગણાવ્યા.
વિગત
જૂથનો હેતુ વેપારી જહાજો ને ખલાસીઓ (seafarers) ની સલામતી માટે વૈશ્વિક પગલાં મજબૂત કરવાનો છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
લાઇબેરિયા પશ્ચિમ આફ્રિકાનો દેશ છે (રાજધાની મનરોવિયા) ને જહાજ-નોંધણી (flag registry) માં વિશ્વના અગ્રણી દેશોમાં છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયGCCમુક્ત વેપાર કરારએસ. જયશંકરJoint Action Plan
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ન્યૂયોર્કમાં UNGA દરમિયાન ભારત-ખાડી સહકાર પરિષદ (GCC) ની ટ્રોઇકા મંત્રીસ્તરીય બેઠક મળી. બેઠકમાં ભારત-GCC મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ની વાટાઘાટ શરૂ થયાનું સ્વાગત કરાયું ને ભારત-GCC સંયુક્ત કાર્ય યોજના (Joint Action Plan) 2024-28 ની પ્રગતિની સમીક્ષા થઈ.
વિગત
ભારત તરફથી વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર; GCC ના મહાસચિવ જાસેમ અલ-બુદૈવી, બહેરીનના વિદેશ મંત્રી અબ્દુલ લતીફ અલ-ઝયાની ને કતારના રાજ્યમંત્રી સુલતાન બિન સાદ અલ-મુરૈખી હાજર રહ્યા.
Joint Action Plan 2024-28 ને 2024 માં રિયાધમાં મળેલી પ્રથમ ભારત-GCC વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં સ્વીકારાયો હતો.
GCC (સમૂહ તરીકે) ભારતનો સૌથી મોટો વેપાર-ભાગીદાર છે; 2024-25 માં વેપાર આશરે 178 અબજ ડૉલર.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
GCC ના 6 સભ્ય: સાઉદી અરેબિયા, UAE, કતાર, કુવૈત, ઓમાન, બહેરીન. સ્થાપના 1981, મુખ્યાલય રિયાધ.
ગુજરાતઅમૃત ભારત એક્સપ્રેસભુજબરૌનીભારતીય રેલવે
19. ભુજ–બરૌની નવી ત્રિ-સાપ્તાહિક અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ મંજૂર
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ભારતીય રેલવેએ ગુજરાતના ભુજ ને બિહારના બરૌની વચ્ચે નવી ત્રિ-સાપ્તાહિક (અઠવાડિયે ત્રણ વાર) અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ મંજૂર કરી.
વિગત
ટ્રેન 2,532 કિમીનું અંતર કાપશે.
માર્ગ: ગુજરાત, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ ને બિહાર.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ નૉન-AC, પુશ-પુલ પ્રકારની ઓછા ભાડાની લાંબા અંતરની ટ્રેન છે.
ભુજ કચ્છ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે; બરૌની બિહારના બેગુસરાય જિલ્લામાં છે.
20. અલંગ શિપ રિસાયક્લિંગ ઉદ્યોગ માટે નવી રાહતો — પ્લોટ-પરવાનગી 15 વર્ષ
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ભાવનગરમાં શિપ રિસાયક્લિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ઍસોસિએશનના સમારોહમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ગુજરાત મેરીટાઇમ બોર્ડ (GMB) ની નવી નીતિ-રાહતોને આવકારી. અલંગ-સોસિયાના પ્લોટ વાપરવાની પરવાનગી હવે જારી થયાની તારીખથી 15 વર્ષ સુધી મળશે ને પછી નવીનીકરણ થઈ શકશે.
વિગત
પ્લોટ ભેગા કરવા (merger), માલિકી-ફેરબદલ સરળ ને વિવિધ ચાર્જમાં રાહત.
21. સેવા ફર્સ્ટ ઇનોવેશન ચૅલેન્જ 2026 — IISc બેંગલુરુથી શુભારંભ
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ બેંગલુરુની ભારતીય વિજ્ઞાન સંસ્થા (IISc) ખાતે 'સેવા ફર્સ્ટ ઇનોવેશન ચૅલેન્જ (SFIC) 2026' ની વેબસાઇટ ને નોંધણી-પોર્ટલનો શુભારંભ કર્યો. વિદ્યાર્થીઓ પોતાના વિસ્તારની સમસ્યાઓ ઓળખી એના ઉકેલ વિકસાવે એ એનો હેતુ છે.
વિગત
આયોજન: શિક્ષણ મંત્રાલય, AICTE ને UGC; IISc આ ક્ષેત્રની નોડલ સંસ્થા — કર્ણાટક, તમિલનાડુ, કેરળ, આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગાણા ને આંદામાન-નિકોબાર, લક્ષદ્વીપ, પુડુચેરી.
ત્રણ સ્તર: જુનિયર (ધોરણ 6-12), ટેકનિકલ (ITI/પૉલિટેક્નિક), ઓપન (સ્નાતક/અનુસ્નાતક/સંશોધક).
પાંચ થીમ: સ્વચ્છ ને ટકાઉ ભારત, સમૃદ્ધ ખેડૂત-સમૃદ્ધ ભારત, સ્વસ્થ ને સમાવેશી ભારત, શિક્ષિત ને કુશળ ભારત, સુરક્ષિત ભારત.
નોંધણી 25 સપ્ટેમ્બર થી 24 ઑક્ટોબર 2026; રાષ્ટ્રીય ફિનાલે 10-17 ડિસેમ્બર 2026, નવી દિલ્હી.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
IISc ની સ્થાપના 1909 માં બેંગલુરુમાં થઈ (જમશેદજી ટાટાની પહેલથી).
સંરક્ષણNIMASપર્વતારોહણલદ્દાખરાજનાથ સિંહ
22. NIMAS ની ટીમે લદ્દાખમાં 20 અણચઢ્યાં શિખર 23 દિવસમાં સર કર્યાં — રાજનાથ સિંહે ફ્લૅગ-ઇન કર્યું
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીના કર્તવ્ય ભવન-2 ખાતે સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે 'ફર્સ્ટ ઍસેન્ટ માઉન્ટેનિયરિંગ એક્સપિડિશન' નું ફ્લૅગ-ઇન કર્યું. રાષ્ટ્રીય પર્વતારોહણ ને સાહસિક રમત સંસ્થા (NIMAS), દિરાંગની 20 સભ્યોની ટીમે લદ્દાખ પર્વતમાળામાં 6,000 મીટરથી ઊંચાં 20 અણચઢ્યાં શિખર માત્ર 23 દિવસમાં સર કર્યાં.
વિગત
ટીમના નેતા: કર્નલ રણવીર સિંહ જમવાલ.
વિસ્તાર: લદ્દાખ પર્વતમાળાના ચમસેર-લુંગસેર, ગ્યામા નાલા ને ચોકુલા વિસ્તાર.
આ વિસ્તારનાં આ 20 શિખરો પર નોંધાયેલું આ પ્રથમ આરોહણ છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
NIMAS, દિરાંગ (અરુણાચલ પ્રદેશ) સંરક્ષણ મંત્રાલય હેઠળની સંસ્થા છે.