30 સેકન્ડમાં ઉકેલવાની પદ્ધતિ

GK પદ્ધતિ — પ્રથમ ને વિક્રમો

પદ્ધતિ વાંચીને ટેસ્ટ આપો

1. પ્રથમ ને વિક્રમો — પરિચય

પ્રથમ ને વિક્રમો વિષયનો પરિચય અને યાદ રાખવાની સરળ રીત.

આ વિષય શું છે?

•પ્રથમ ને વિક્રમો એ GK નો ખૂબ સ્કોરિંગ ભાગ છે. તેમાં ભારત, ગુજરાત અને વિશ્વના 'સૌપ્રથમ' અને 'સૌથી મોટું/ઊંચું/લાંબું' જેવા તથ્યો પૂછાય છે. એક વાર યાદ થઈ જાય પછી પાક્કા ગુણ મળે છે.

યાદ રાખવાની ટ્રિક

ત્રણ ભાગમાં વહેંચીને યાદ રાખો — પ્રથમ વ્યક્તિ (કોણ), પ્રથમ વસ્તુ (શું) અને સૌથી (ભૂગોળ). દરેક માટે એક-એક નામ સાથે વર્ષ જોડી દો. જેમ કે 'આર્યભટ્ટ-1975', 'રાકેશ શર્મા-1984'. વર્ષ સાથે જોડવાથી મગજમાં લાંબુ ટકે છે.

2. ભારતની પ્રથમ વ્યક્તિ (પુરુષ)

ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન, ઉપરાષ્ટ્રપતિ વગેરે પુરુષ વ્યક્તિઓ.

મુખ્ય હોદ્દાઓ

•પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ — ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ. પ્રથમ વડાપ્રધાન — જવાહરલાલ નહેરુ. પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ — ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન. પ્રથમ ગૃહમંત્રી — સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ.

બીજા જાણીતા પ્રથમ

•અવકાશમાં જનાર પ્રથમ ભારતીય — રાકેશ શર્મા (1984). પ્રથમ ભારતીય નોબેલ વિજેતા — રવીન્દ્રનાથ ટાગોર. પ્રથમ લોકસભા અધ્યક્ષ — જી. વી. માવલંકર.

3. ભારતની પ્રથમ મહિલા

ભારતની પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન, IPS, અવકાશયાત્રી વગેરે.

મહિલા હોદ્દાઓ

•પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન — ઇન્દિરા ગાંધી. પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ — પ્રતિભા પાટીલ. પ્રથમ મહિલા IPS અધિકારી — કિરણ બેદી. પ્રથમ મહિલા IAS અધિકારી — અન્ના રાજમ મલ્હોત્રા.

અવકાશ અને બીજા ક્ષેત્રો

•અવકાશમાં જનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા — કલ્પના ચાવલા. પ્રથમ મહિલા રાજ્યપાલ — સરોજિની નાયડુ. પ્રથમ મહિલા મુખ્યમંત્રી — સુચેતા કૃપલાની.

4. ભારતનું પ્રથમ (વસ્તુ/સ્થળ)

ભારતનો પ્રથમ ઉપગ્રહ, અણુ રિએક્ટર, બેંક, યુનિવર્સિટી વગેરે.

વિજ્ઞાન અને અવકાશ

•પ્રથમ ઉપગ્રહ — આર્યભટ્ટ (1975). પ્રથમ અણુ રિએક્ટર — અપ્સરા (1956, એશિયાનું પણ પ્રથમ). પ્રથમ સ્વદેશી ઉપગ્રહ વાહક — SLV-3.

સંસ્થાઓ

•ભારતની પ્રથમ બેંક — બેંક ઑફ હિન્દુસ્તાન (1770). પ્રથમ યુનિવર્સિટી — નાલંદા (પ્રાચીન). આધુનિક યુગની પ્રથમ યુનિવર્સિટી — કલકત્તા, મુંબઈ અને મદ્રાસ (1857).

5. ભારતનું સૌથી (ભૂગોળ)

ભારતનું સૌથી ઊંચું શિખર, લાંબી નદી, મોટું રાજ્ય, મોટું રણ વગેરે.

પર્વત અને નદી

•સૌથી ઊંચું શિખર (ભારતની હદમાં) — K2 (ગૉડવિન ઑસ્ટિન). સૌથી લાંબી નદી — ગંગા. સૌથી ઊંચો ધોધ — કુંચીકલ (કર્ણાટક).

રાજ્ય અને રણ

•ક્ષેત્રફળે સૌથી મોટું રાજ્ય — રાજસ્થાન. વસ્તીએ સૌથી મોટું રાજ્ય — ઉત્તરપ્રદેશ. સૌથી મોટું રણ — થાર. સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો — ગુજરાત.

6. વિશ્વના વિક્રમ

વિશ્વનું સૌથી ઊંચું શિખર, મોટો મહાસાગર, લાંબી નદી, મોટું રણ વગેરે.

પર્વત, મહાસાગર, ધોધ

•સૌથી ઊંચું શિખર — માઉન્ટ એવરેસ્ટ (નેપાળ). સૌથી મોટો અને ઊંડો મહાસાગર — પેસિફિક. સૌથી ઊંચો ધોધ — એન્જલ ધોધ (વેનેઝુએલા).

નદી અને રણ

•સૌથી લાંબી નદી — નાઇલ. પાણીના જથ્થા પ્રમાણે સૌથી મોટી નદી — એમેઝોન. સૌથી મોટું ગરમ રણ — સહારા (આફ્રિકા).

7. ગુજરાતની પ્રથમ વ્યક્તિ

ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી, રાજ્યપાલ અને બીજા પ્રથમ.

રાજકીય હોદ્દાઓ

•ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી — જીવરાજ મહેતા (1960). પ્રથમ રાજ્યપાલ — મહેંદી નવાઝ જંગ. પ્રથમ મહિલા મુખ્યમંત્રી — આનંદીબેન પટેલ.

8. ગુજરાતનું સૌથી

ગુજરાતનો સૌથી મોટો જિલ્લો, સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો અને બીજા વિક્રમ.

ભૂગોળના વિક્રમ

•સૌથી મોટો જિલ્લો — કચ્છ (ભારતનો પણ સૌથી મોટો). સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવતું રાજ્ય — ગુજરાત (આશરે 1600 કિમી). ગુજરાતનું પ્રથમ પાટનગર — અમદાવાદ, પછી ગાંધીનગર.

9. ગુજરાતનું પ્રથમ (સ્થળ/સંસ્થા)

ગુજરાતની પ્રથમ યુનિવર્સિટી, ઉદ્યોગ અને બીજી પ્રથમ સંસ્થાઓ.

સંસ્થાઓ

•ગુજરાતની પ્રથમ યુનિવર્સિટી — ગુજરાત યુનિવર્સિટી, અમદાવાદ. પ્રથમ આયોજનબદ્ધ શહેર — ગાંધીનગર. પ્રથમ રેલવે લાઈન મુંબઈ-થાણા જેવા પ્રારંભિક યુગની હતી.

10. નામ સાથે વર્ષની જોડી

પ્રથમ સાથે વર્ષ જોડીને યાદ રાખવાની પદ્ધતિ.

વર્ષ સાથે જોડો

•આર્યભટ્ટ — 1975. અપ્સરા — 1956. રાકેશ શર્મા — 1984. ગુજરાત રાજ્ય રચના અને જીવરાજ મહેતા — 1960. વર્ષ સાથે જોડવાથી પરીક્ષામાં ગૂંચવાય નહીં.

11. ભારત અને વિશ્વનો ભેદ

ભારતના અને વિશ્વના વિક્રમો ગૂંચવાય નહીં તે માટેની યુક્તિ.

ગૂંચવાટ ટાળો

•ઊંચું શિખર — વિશ્વમાં એવરેસ્ટ, ભારતમાં K2. લાંબી નદી — વિશ્વમાં નાઇલ, ભારતમાં ગંગા. મોટું રણ — વિશ્વમાં સહારા, ભારતમાં થાર. જોડી બનાવીને યાદ રાખો.

12. વારંવાર થતી ભૂલો

પ્રથમ ને વિક્રમો વિષયમાં વિદ્યાર્થીઓ જે ભૂલો કરે છે તે.

ધ્યાન રાખવાની વાતો

•પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ (રાજેન્દ્ર પ્રસાદ) અને પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ (રાધાકૃષ્ણન) ગૂંચવાય નહીં. કલ્પના ચાવલા પ્રથમ ભારતીય મહિલા અવકાશયાત્રી છે, સુનિતા વિલિયમ્સ નહીં. નાઇલ સૌથી લાંબી, એમેઝોન સૌથી મોટી (પાણીએ) નદી છે.

13. હાઈ-યીલ્ડ યાદી (પરીક્ષા પહેલાં)

પરીક્ષા પહેલાં એક નજરમાં યાદ કરવા માટેની સૌથી મહત્વની યાદી.

ભારતની પ્રથમ વ્યક્તિ

•પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ — રાજેન્દ્ર પ્રસાદ. પ્રથમ વડાપ્રધાન — નહેરુ. પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ — રાધાકૃષ્ણન. પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન — ઇન્દિરા ગાંધી. પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ — પ્રતિભા પાટીલ. પ્રથમ મહિલા IPS — કિરણ બેદી. અવકાશમાં પ્રથમ ભારતીય — રાકેશ શર્મા. પ્રથમ ભારતીય મહિલા અવકાશયાત્રી — કલ્પના ચાવલા.

ભારતનું પ્રથમ અને સૌથી

•પ્રથમ ઉપગ્રહ — આર્યભટ્ટ. પ્રથમ અણુ રિએક્ટર — અપ્સરા. પ્રથમ બેંક — બેંક ઑફ હિન્દુસ્તાન. પ્રથમ યુનિવર્સિટી — નાલંદા. સૌથી ઊંચું શિખર — K2. સૌથી લાંબી નદી — ગંગા. ક્ષેત્રફળે મોટું રાજ્ય — રાજસ્થાન. વસ્તીએ મોટું રાજ્ય — ઉત્તરપ્રદેશ. સૌથી મોટું રણ — થાર.

વિશ્વ અને ગુજરાત

•વિશ્વનું ઊંચું શિખર — એવરેસ્ટ. મોટો મહાસાગર — પેસિફિક. લાંબી નદી — નાઇલ. મોટું રણ — સહારા. ઊંચો ધોધ — એન્જલ. ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી — જીવરાજ મહેતા. સૌથી મોટો જિલ્લો — કચ્છ. સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો — ગુજરાત. પ્રથમ પાટનગર — અમદાવાદ.

હવે પ્રેક્ટિસ કરો

આ chapter ની ટેસ્ટ આપીને પદ્ધતિ પાક્કી કરો — ફ્રી.