ગુજરાતDGPGujaratpoliceMalik
1. ગુજરાતના નવા DGP — જ્ઞાનેન્દ્રસિંહ મલિક
6 જૂન 2026ના રોજ ગુજરાત સરકારે જ્ઞાનેન્દ્રસિંહ મલિકને રાજ્યના નવા DGP (પોલીસ વડા) તરીકે નિયુક્ત કર્યા.
મુખ્ય મુદ્દા
- જ્ઞાનેન્દ્રસિંહ મલિક 1993 બેચના IPS અધિકારી છે અને ગુજરાત કેડરના છે.
- DGP બનતા પહેલાં તેઓ અમદાવાદ શહેરના પોલીસ કમિશનર હતા.
- તેમના કાર્યકાળમાં વ્યાપક સર્વેલન્સ અપગ્રેડ થયું અને અમદાવાદ 2025માં દેશનું સૌથી સુરક્ષિત શહેર બન્યું.
- તેમને 2017માં રાષ્ટ્રપતિ પોલીસ ચંદ્રક પણ મળ્યો હતો.
- આ નિમણૂક રાજ્યના ગૃહ વિભાગે તાત્કાલિક અસરથી જાહેર કરી.
પૃષ્ઠભૂમિ
- 1989 બેચના IPS વિકાસ સહાય 31 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ DGP પદેથી નિવૃત્ત થયા હતા.
- ત્યારબાદ 1992 બેચના IPS કે. એલ. એન. રાવ DGPનો વધારાનો હવાલો સંભાળતા હતા.
- આશરે પાંચ મહિના રાહ જોયા બાદ ગુજરાતને નિયમિત DGP મલિક મળ્યા.
- હવે અમદાવાદના નવા પોલીસ કમિશનરની શોધ થશે.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- નવા DGP: જ્ઞાનેન્દ્રસિંહ મલિક (1993 બેચ IPS).
- નિમણૂક કરનાર વિભાગ: ગૃહ વિભાગ.
- DGP એ રાજ્યનો સર્વોચ્ચ પોલીસ અધિકારી હોય છે.
ગુજરાતGujaratmonsoonNDRFSDRFdisaster
2. ગુજરાતની ચોમાસા પૂર્વેની તૈયારી — 36 ડિઝાસ્ટર ટીમો
ગુજરાતે ચોમાસા પૂર્વે 'શૂન્ય જાનહાનિ'ના લક્ષ્ય સાથે કુલ 36 ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ટીમો તૈનાત કરી.
મુખ્ય મુદ્દા
- કુલ 36 ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ટીમો તૈનાત કરાઈ.
- આમાં 14 NDRF અને 22 SDRF ટીમોનો સમાવેશ થાય છે.
- આ તૈયારીનું મુખ્ય લક્ષ્ય 'શૂન્ય જાનહાનિ' (zero loss of life) રાખવામાં આવ્યું.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- NDRF = National Disaster Response Force (રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ દળ).
- SDRF = State Disaster Response Force (રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ દળ).
- 14 NDRF + 22 SDRF = 36 ટીમો.
પર્યાવરણmonsoonIMDweatherKeralaGujarat
3. નૈઋત્ય ચોમાસાની આગેકૂચ — 2026
6 જૂન 2026ના રોજ નૈઋત્ય (દક્ષિણ-પશ્ચિમ) ચોમાસું દેશના વધુ ભાગોમાં આગળ વધ્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- 6 જૂને ચોમાસું મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ, તમિલનાડુ અને ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યોના ભાગોમાં આગળ વધ્યું.
- 2026માં ચોમાસું કેરળમાં 4 જૂને પહોંચ્યું, જે સામાન્ય 1 જૂનની તારીખ કરતાં ત્રણ દિવસ મોડું હતું.
- IMDના અંદાજ મુજબ 2026માં ગુજરાતમાં ચોમાસું 18 થી 25 જૂન વચ્ચે પહોંચે તેવી શક્યતા છે.
- અરબી સમુદ્ર પરના પવનો ભેજને ગુજરાત તરફ આગળ ધકેલશે.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- IMD = India Meteorological Department (ભારતીય હવામાન વિભાગ).
- કેરળમાં ચોમાસું પહોંચવાની સામાન્ય તારીખ: 1 જૂન.
- ગુજરાતમાં અંદાજિત આગમન: 18–25 જૂન 2026.
અર્થતંત્રJan Samarthdigital lendinggovernment schemeeconomy
4. જન સમર્થ પોર્ટલના 4 વર્ષ પૂર્ણ
જન સમર્થ પોર્ટલે 6 જૂન 2026ના રોજ ડિજિટલ ધિરાણ સુવિધાના 4 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા.
મુખ્ય મુદ્દા
- જન સમર્થ પોર્ટલ એક જ સ્થળેથી અનેક મંત્રાલયોની ધિરાણ-લિંક્ડ સરકારી યોજનાઓ માટે અરજી કરવાનું ભારતનું પ્રથમ એકીકૃત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે.
- તે ખેતી, MSME, આવાસ, રિન્યુએબલ એનર્જી અને આજીવિકા ક્ષેત્રની 16 ધિરાણ-લિંક્ડ કેન્દ્રીય યોજનાઓને આવરી લે છે.
- પોર્ટલ 8 ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે અને 24×7 કાર્યરત રહે છે.
- તેમાં 269 ધિરાણ સંસ્થાઓ જોડાયેલી છે.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- આવરી લેવાતી યોજનાઓ: 16.
- ઉપલબ્ધ ભાષાઓ: 8.
- જોડાયેલી ધિરાણ સંસ્થાઓ: 269.
રાજનીતિPAIe-governancepanchayatawardpolity
5. પંચાયત એડવાન્સમેન્ટ ઈન્ડેક્સને ગોલ્ડ એવોર્ડ
પંચાયત એડવાન્સમેન્ટ ઈન્ડેક્સ (PAI)ને રાષ્ટ્રીય ઈ-ગવર્નન્સ એવોર્ડ્સ 2026માં ગોલ્ડ એવોર્ડ મળ્યો.
મુખ્ય મુદ્દા
- PAIને 'ડેટા એનાલિટિક્સ દ્વારા ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન' શ્રેણીમાં ગોલ્ડ એવોર્ડ મળ્યો.
- એવોર્ડ સાથે ₹10 લાખની રોકડ પ્રોત્સાહન રકમ આપવામાં આવી.
- આ એવોર્ડ જયપુરમાં ઈ-ગવર્નન્સ પરિષદમાં અપાશે.
- PAI 2.0 હેઠળ 2.6 લાખથી વધુ ગ્રામ પંચાયતોનું મૂલ્યાંકન થયું.
- આમાં ભાગીદારી દર 97.30% રહ્યો અને શ્રેષ્ઠ રાજ્ય ત્રિપુરા રહ્યું.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- એવોર્ડ: ગોલ્ડ (ઈ-ગવર્નન્સ એવોર્ડ્સ 2026).
- રોકડ પ્રોત્સાહન: ₹10 લાખ.
- PAI 2.0 ભાગીદારી દર: 97.30%; શ્રેષ્ઠ રાજ્ય: ત્રિપુરા.
પર્યાવરણbiodiversitytigerforestISFRBMC
6. ભારતની જૈવવિવિધતા — વાઘ, વન અને BMC આંકડા
ભારતની જૈવવિવિધતા અંગેના અહેવાલમાં વાઘની વસ્તી, વન આચ્છાદન અને જૈવવિવિધતા સમિતિઓના આંકડા બહાર પડ્યા.
મુખ્ય મુદ્દા
- અખિલ ભારતીય વાઘ ગણતરી 2022 મુજબ ભારતમાં વાઘની વસ્તી 3,682 છે.
- ISFR 2023 મુજબ દેશનું વન અને વૃક્ષ આચ્છાદન જમીનના 25.17% છે.
- દેશમાં 1,134થી વધુ સંરક્ષિત વિસ્તારો છે.
- ભારતમાં આશરે 2,76,653 જૈવવિવિધતા વ્યવસ્થાપન સમિતિઓ (BMCs) કાર્યરત છે.
- આશરે 2,72,648 પીપલ્સ બાયોડાયવર્સિટી રજિસ્ટર (PBRs) તૈયાર થયા છે.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- વાઘની વસ્તી (2022 અંદાજ): 3,682.
- વન અને વૃક્ષ આચ્છાદન (ISFR 2023): 25.17%.
- BMC = Biodiversity Management Committee; PBR = People's Biodiversity Register.
અર્થતંત્રRBIannual reportdeputy governoreconomy
7. RBI વાર્ષિક અહેવાલ અને નવા ડેપ્યુટી ગવર્નર
RBI વાર્ષિક અહેવાલ 2025-26 બહાર પડ્યો અને રોહિત જૈનને નવા ડેપ્યુટી ગવર્નર નિયુક્ત કરાયા.
મુખ્ય મુદ્દા
- RBI વાર્ષિક અહેવાલ 2025-26 મુજબ RBIનો બેલેન્સ શીટ ₹76.25 લાખ કરોડથી વધીને 31 માર્ચ 2026 સુધીમાં ₹91.97 લાખ કરોડ થયો.
- RBIના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર રોહિત જૈનને ડેપ્યુટી ગવર્નર નિયુક્ત કરાયા.
- તેમની નિમણૂક ત્રણ વર્ષ માટે કરવામાં આવી.
- તેઓ ટી. રબી શંકરનું સ્થાન લે છે.
- રોહિત જૈને RBIમાં લગભગ ત્રણ દાયકા સેવા આપી છે અને બેંકિંગ સુપરવિઝન સંભાળ્યું છે.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- RBI બેલેન્સ શીટ (31 માર્ચ 2026): ₹91.97 લાખ કરોડ.
- નવા ડેપ્યુટી ગવર્નર: રોહિત જૈન (3 વર્ષ માટે).
- RBI = Reserve Bank of India (ભારતની મધ્યસ્થ બેંક).
રમતગમતFrench OpentennisAndreevaRoland Garros
8. ફ્રેન્ચ ઓપન મહિલા સિંગલ્સ — મિરા આન્દ્રીવા
6 જૂન 2026ના રોજ રશિયાની મિરા આન્દ્રીવાએ ફ્રેન્ચ ઓપન મહિલા સિંગલ્સનું ટાઇટલ જીત્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- 19 વર્ષની મિરા આન્દ્રીવાએ માયા ખ્વાલિન્સ્કાને હરાવી પોતાનું પ્રથમ ગ્રાન્ડ સ્લેમ જીત્યું.
- મિરા આન્દ્રીવા રશિયાની ટેનિસ ખેલાડી છે.
- 2020માં ઇગા સ્વિયાટેક પછી તે ફ્રેન્ચ ઓપન જીતનાર પ્રથમ ટીનએજર બની.
- 19 વર્ષની ઉંમરે તે 2020 પછી રોલાં ગેરોની સૌથી યુવા મહિલા ચેમ્પિયન બની.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- ફ્રેન્ચ ઓપનને રોલાં ગેરો (Roland Garros) પણ કહેવાય છે અને તે ક્લે કોર્ટ પર રમાય છે.
- ચેમ્પિયન: મિરા આન્દ્રીવા (રશિયા).
રમતગમતBelmont Stakeshorse racingTriple Crownsports
9. બેલમોન્ટ સ્ટેક્સ ઘોડા-દોડ 2026
6 જૂન 2026ની બેલમોન્ટ સ્ટેક્સ ઘોડા-દોડ 'ગોલ્ડન ટેમ્પો' નામના ઘોડાએ જીતી.
મુખ્ય મુદ્દા
- બેલમોન્ટ સ્ટેક્સ અમેરિકન ઘોડા-દોડના ટ્રિપલ ક્રાઉનનો અંતિમ તબક્કો છે.
- 6 જૂન 2026ની દોડ 'ગોલ્ડન ટેમ્પો' નામના ઘોડાએ જીતી.
- આ દોડ સતત ત્રીજા વર્ષે સારાટોગા રેસ કોર્સ ખાતે યોજાઈ.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- ટ્રિપલ ક્રાઉનનો અંતિમ તબક્કો: બેલમોન્ટ સ્ટેક્સ.
- વિજેતા ઘોડો: ગોલ્ડન ટેમ્પો.
આંતરરાષ્ટ્રીયD-DayNormandyWWIIinternational
10. ડી-ડે (નોર્મંડી ઉતરાણ)ની 82મી વર્ષગાંઠ
6 જૂને બીજા વિશ્વયુદ્ધની ડી-ડે (નોર્મંડી ઉતરાણ) ઘટનાની વર્ષગાંઠ ઊજવાય છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- દર વર્ષે 6 જૂને નોર્મંડીમાં સાથી દળોના ઉતરાણની વર્ષગાંઠ ઊજવાય છે.
- 2026માં ડી-ડેની 82મી વર્ષગાંઠ ઊજવાઈ.
- આ પ્રસંગે નોર્મંડીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સમારોહ યોજાયો.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- ડી-ડે બીજા વિશ્વયુદ્ધની મહત્ત્વની ઘટના છે, જેમાં સાથી દળોએ નોર્મંડી (ફ્રાન્સ) પર ઉતરાણ કર્યું હતું.
- 2026માં વર્ષગાંઠ: 82મી.
વિવિધimportant daysUNRussian Language DayWorld Pest Day
11. 6 જૂનના મહત્ત્વના દિવસો — UN રશિયન ભાષા દિવસ અને વિશ્વ પેસ્ટ દિવસ
6 જૂને UN રશિયન ભાષા દિવસ અને વિશ્વ પેસ્ટ (જીવાત) દિવસ ઊજવાય છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- દર વર્ષે 6 જૂને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) રશિયન ભાષા દિવસ ઊજવે છે.
- આ દિવસ રશિયન કવિ એલેક્ઝાન્ડર પુશ્કિનની જન્મજયંતી સાથે જોડાયેલો છે.
- 6 જૂને વિશ્વ પેસ્ટ (જીવાત) દિવસ પણ ઊજવાય છે.
- વિશ્વ પેસ્ટ દિવસનો હેતુ જાહેર આરોગ્યની રક્ષા માટે જીવાત-નિયંત્રણ (pest management)ના મહત્ત્વ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- 6 જૂન: UN રશિયન ભાષા દિવસ.
- 6 જૂન: વિશ્વ પેસ્ટ દિવસ.
- UN દર વર્ષે પોતાની છ સત્તાવાર ભાષાઓ માટે અલગ-અલગ ભાષા દિવસ ઊજવે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયIsraelLebanonairstrikeJoseph Aoun
12. ઇઝરાયલના હવાઈ હુમલા સામે લેબનોનનો વિરોધ
6 જૂન 2026ના રોજ લેબનોનના રાષ્ટ્રપતિ જોસેફ ઔને ઇઝરાયલના હવાઈ હુમલાને સાર્વભૌમત્વનું ઘોર ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- લેબનોનના રાષ્ટ્રપતિ જોસેફ ઔને ઇઝરાયલના હુમલાને લેબનોનના સાર્વભૌમત્વ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઘોર ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- લેબનોનના રાષ્ટ્રપતિ: જોસેફ ઔન.
- લેબનોનની રાજધાની બેઇરૂત છે.
ગુજરાતAhmedabadGujaratsafest citypolice
13. અમદાવાદ — દેશનું સૌથી સુરક્ષિત શહેર (2025)
જ્ઞાનેન્દ્રસિંહ મલિક અમદાવાદ પોલીસ કમિશનર હતા ત્યારે અમદાવાદ 2025માં દેશનું સૌથી સુરક્ષિત શહેર બન્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- મલિક અમદાવાદ પોલીસ કમિશનર હતા ત્યારે શહેરમાં વ્યાપક સર્વેલન્સ અપગ્રેડ થયું.
- આ સમયગાળામાં અમદાવાદ 2025માં દેશનું સૌથી સુરક્ષિત શહેર બન્યું.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- અમદાવાદનું બિરુદ (2025): દેશનું સૌથી સુરક્ષિત શહેર.
- આ સિદ્ધિ સર્વેલન્સ અપગ્રેડ સાથે જોડાયેલી છે.
તૈયાર છો? આજની ક્વિઝ રમો
આજના કરન્ટ અફેર્સ પર પ્રશ્નો · ફ્રી · ગુજરાતી