પર્યાવરણenvironmentUNEPclimate
1. વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ 2026
દર વર્ષે 5 જૂને વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ ઉજવાય છે. વર્ષ 2026ની વૈશ્વિક ઉજવણીનું યજમાન અઝરબૈજાન રહ્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ દર વર્ષે 5 જૂને ઉજવાય છે. તેનો હેતુ લોકોમાં પર્યાવરણ બચાવવાની જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે.
- વર્ષ 2026ની વૈશ્વિક ઉજવણીનું યજમાન દેશ અઝરબૈજાન હતો. ઉજવણી અઝરબૈજાનના બાકૂ શહેરમાં થઈ.
- વર્ષ 2026ની થીમ "Inspired by Nature. For Climate. For Our Future" હતી, જેમાં કુદરત અને આબોહવા (climate) વચ્ચેના જોડાણ પર ભાર મૂકાયો.
- વર્ષ 2026નો સત્તાવાર હેશટેગ #NowForClimate હતો.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસનું આયોજન સંયુક્ત રાષ્ટ્રની પર્યાવરણ સંસ્થા UNEP કરે છે, જેનું મુખ્યાલય નૈરોબી (કેન્યા)માં છે.
- આ દિવસની શરૂઆત 1972ની સ્ટોકહોમ માનવ પર્યાવરણ પરિષદ બાદ થઈ. પ્રથમ ઉજવણી 1974માં થઈ હતી.
ગુજરાતgujaratenvironmentafforestation
2. એક પેડ માઁ કે નામ 3.0 અભિયાન
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ નિમિત્તે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીએ ગાંધીનગરથી રાજ્યવ્યાપી વૃક્ષારોપણ અભિયાન શરૂ કર્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- 5 જૂન 2026ના રોજ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ગાંધીનગરથી "એક પેડ માઁ કે નામ 3.0" વૃક્ષારોપણ અભિયાન શરૂ કર્યું.
- આ અભિયાનનો હેતુ લોકોને પોતાની માતાના નામે વૃક્ષ વાવવા પ્રેરિત કરી પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ વધારવાનો છે.
- આ અભિયાન અંતર્ગત ભારતે કેન્યાના અમ્બોસેલી વિસ્તારમાં આશરે 5 લાખ વૃક્ષો વાવવાની યોજના જાહેર કરી.
પર્યાવરણenvironmentafforestationnational
3. PM મોદી અને અરવલ્લી ગ્રીન વોલ પ્રોજેક્ટ
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ નિમિત્તે PM મોદીએ "એક પેડ માઁ કે નામ" અંતર્ગત અરવલ્લી ગ્રીન વોલ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલું વૃક્ષ વાવ્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- PM મોદીએ વાવેલું વૃક્ષ "અરવલ્લી ગ્રીન વોલ" પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલું હતું.
- આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ દિલ્હી, રાજસ્થાન, હરિયાણા અને ગુજરાત સહિતના રાજ્યોમાં અરવલ્લી પર્વતમાળાને ફરી હરિયાળી બનાવવાનો છે.
ગુજરાતgujaratinfrastructurenational
4. PM મોદીની સુરત મુલાકાત અને વિકાસ પ્રોજેક્ટો
5 જૂને PM મોદીએ સુરતમાં આશરે ₹18,800 કરોડના વિકાસ પ્રોજેક્ટોનું લોકાર્પણ અને શિલાન્યાસ કર્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- PM મોદીએ સુરતમાં આશરે ₹18,800 કરોડના વિકાસ પ્રોજેક્ટોનું લોકાર્પણ કર્યું.
- તેમણે વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવેના પેકેજ VI અને VII રાષ્ટ્રને સમર્પિત કર્યા, જેનાથી ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર વચ્ચે જોડાણ સુધરશે.
- PM મોદીએ સુરતમાં 200 બેડની ESIC હોસ્પિટલનું લોકાર્પણ કર્યું, જેમાં 24x7 ઈમરજન્સી અને ટ્રોમા કેરની સુવિધા છે.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- આ મુલાકાતની થીમ "પ્રકૃતિ સાથે પ્રગતિ, ઈકોનોમી સાથે ઈકોલોજી" હતી, જે વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ સાથે જોડાયેલી હતી.
ગુજરાતinfrastructurenationaldaman
5. PM મોદીની દમણ મુલાકાત — નમો એરપોર્ટ અને નમો હોસ્પિટલ
5 જૂને PM મોદીએ દમણમાં નમો એરપોર્ટની નવી ટર્મિનલ બિલ્ડિંગનું ઉદ્ઘાટન કર્યું અને નમો હોસ્પિટલ રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરી.
મુખ્ય મુદ્દા
- PM મોદીએ દમણમાં "નમો એરપોર્ટ"ની નવી ટર્મિનલ બિલ્ડિંગનું ઉદ્ઘાટન કર્યું.
- તેમણે દમણમાં નમો હોસ્પિટલ રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરી.
- આ મુલાકાત દરમિયાન ગુજરાત, દમણ ઉપરાંત લક્ષદ્વીપ માટે પણ વિકાસ પ્રોજેક્ટોની જાહેરાત થઈ, જેનું કુલ મૂલ્ય આશરે ₹22,000 કરોડથી વધુ હતું.
અર્થતંત્રeconomyRBIGDP
6. RBI MPC — રેપો રેટ યથાવત અને GDP વૃદ્ધિ
5 જૂને RBIની મોનેટરી પોલિસી કમિટીએ રેપો રેટ 5.25% પર યથાવત રાખ્યો અને ભારતનો GDP વૃદ્ધિદર 7.8% રહ્યો.
મુખ્ય મુદ્દા
- RBIની MPCએ રેપો રેટ 5.25% પર યથાવત રાખ્યો, જે સતત ત્રીજી બેઠકમાં લેવાયેલો નિર્ણય હતો. આથી લોન લેનારાઓના EMIમાં ફેરફાર નહીં થાય.
- કમિટીએ પોતાનું "ન્યૂટ્રલ" વલણ (stance) જાળવી રાખ્યું, એટલે કે વ્યાજદર વધારવા કે ઘટાડવા બંને માટે છૂટ રાખવામાં આવી.
- RBIના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ MPC બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી અને નિર્ણયોની જાહેરાત કરી.
- જાહેર થયેલા આંકડા મુજબ ભારતનો GDP વૃદ્ધિદર 7.8% રહ્યો, જે અપેક્ષા કરતાં સારો છે. આખા વર્ષ 2025-26નો વિકાસદર આશરે 7.7% રહ્યો.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- રેપો રેટ એ વ્યાજદર છે જેના પર RBI બેંકોને ટૂંકા ગાળાનું ધિરાણ આપે છે. તે વધે તો લોન મોંઘી અને ઘટે તો સસ્તી થાય.
વિજ્ઞાન-ટેકscitechenergyeconomy
7. આંદામાન સમુદ્રમાં કુદરતી ગેસની શોધ
5 જૂને જાહેર થયું કે આંદામાન સમુદ્રમાં ડ્રિલ કરેલા કૂવામાં કુદરતી ગેસની હાજરી મળી, જે ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા માટે મહત્ત્વનું છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જાહેર કર્યું કે આંદામાન સમુદ્રમાં ડ્રિલ કરેલા કૂવામાં કુદરતી ગેસની હાજરી મળી.
- આ શોધ સરકારી કંપની ઓઈલ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (OIL) દ્વારા થઈ.
- જે કૂવામાં ગેસ મળ્યો તેનું નામ "શ્રી વિજયપુરમ-3" હતું. તે ટાપુથી આશરે 15 કિમી દૂર ડ્રિલ કરાયો હતો.
પરીક્ષા માટે મહત્ત્વનું
- આ શોધ મુખ્યત્વે ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા (energy security) માટે મહત્ત્વની ગણાય છે, કેમ કે ભારત હાલ ઘણી ઊર્જા આયાત કરે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયinternationaltradeUSA
8. ભારત-અમેરિકા વેપાર કરાર અંગે ટ્રમ્પનું નિવેદન
5 જૂને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત-અમેરિકા વેપાર કરાર ટૂંક સમયમાં થશે તેવો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો.
મુખ્ય મુદ્દા
- ટ્રમ્પે કહ્યું કે ભારત અગાઉ અમેરિકા પાસેથી ઘણો લાભ લેતું હતું, પણ હવે સ્થિતિ બદલાઈ છે, અને બંને દેશો વચ્ચે વેપાર કરાર ટૂંક સમયમાં થશે.
- ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ PM નરેન્દ્ર મોદીને ખૂબ પસંદ કરે છે અને બંને દેશો વચ્ચે વેપાર કરાર ચોક્કસ થશે.
રાષ્ટ્રીયnationalmanipursecurity
9. મણિપુરના કાંગપોકપીમાં સશસ્ત્ર હુમલો
5 જૂને મણિપુરના કાંગપોકપી જિલ્લાના એક ગામ પર સશસ્ત્ર હુમલામાં 3 લોકો માર્યા ગયા અને 7 ઘર સળગાવી દેવાયા.
મુખ્ય મુદ્દા
- મણિપુરના કાંગપોકપી જિલ્લાના એક ગામ પર સશસ્ત્ર હુમલો થયો.
- આ હુમલામાં એક મહિલા સહિત 3 લોકો માર્યા ગયા અને 7 ઘર સળગાવી દેવાયા.
રાજનીતિpolitytamilnadupolitics
10. અન્નામલાઈનું 'We The Leaders' આંદોલન
5 જૂને કે. અન્નામલાઈએ BJPમાંથી રાજીનામું આપીને તમિલનાડુમાં 'We The Leaders' નામનું આંદોલન શરૂ કર્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
- તમિલનાડુ BJPના પૂર્વ પ્રમુખ કે. અન્નામલાઈએ પક્ષમાંથી રાજીનામું આપ્યું.
- તેમણે 'We The Leaders' આંદોલન શરૂ કર્યું, જે પાછળથી રાજકીય પક્ષ બનશે.
અર્થતંત્રeconomyinvestmentdatacentre
11. એરટ્રંકનું ભારતમાં ડેટા સેન્ટર રોકાણ
5 જૂનની આસપાસ એરટ્રંક કંપનીએ ભારતમાં ડેટા સેન્ટર માટે આશરે ₹3 લાખ કરોડનું રોકાણ કરવાની યોજના જાહેર કરી.
મુખ્ય મુદ્દા
- ડેટા સેન્ટર કંપની એરટ્રંકે (AirTrunk) ભારતમાં આશરે ₹3 લાખ કરોડ ($30 અબજ)નું રોકાણ કરવાની યોજના જાહેર કરી.
- આ રોકાણથી કંપની 5 GW ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા ઊભી કરવા માગે છે.
- PM મોદીએ આ માહિતી શેર કરી.
રમતગમતsportshockeyindia
12. U18 પુરુષ હોકી એશિયા કપ — ભારત ફાઈનલમાં
5 જૂને U18 પુરુષ હોકી એશિયા કપ સેમિફાઈનલમાં ભારતે પાકિસ્તાનને હરાવી ફાઈનલમાં પ્રવેશ કર્યો.
મુખ્ય મુદ્દા
- U18 પુરુષ હોકી એશિયા કપની સેમિફાઈનલમાં ભારતે પાકિસ્તાનને 5-3થી હરાવ્યું અને ફાઈનલમાં પ્રવેશ કર્યો.
- આ મેચમાં આશિષ પૂર્તિએ ચાર ગોલ કર્યા.
વિવિધmiscstatic-gkrevision
13. મહત્ત્વના દિવસો અને સંસ્થાઓ — ઝડપી રિવિઝન
આજના કરન્ટ અફેર્સ સાથે જોડાયેલા સ્ટેટિક GK મુદ્દાઓનો ઝડપી રિવિઝન.
ઝડપથી યાદ રાખો
- વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ — 5 જૂન; આયોજક UNEP; શરૂઆત 1972ની સ્ટોકહોમ પરિષદ બાદ, પ્રથમ ઉજવણી 1974.
- RBIનો વર્તમાન રેપો રેટ — 5.25% (સતત ત્રીજી વખત યથાવત); વલણ ન્યૂટ્રલ; ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા.
- ભારતનો GDP વૃદ્ધિદર — 7.8%; આખા વર્ષ 2025-26નો અંદાજ આશરે 7.7%.
- આંદામાન ગેસ કૂવો — શ્રી વિજયપુરમ-3; શોધ ઓઈલ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (OIL) દ્વારા.
તૈયાર છો? આજની ક્વિઝ રમો
આજના કરન્ટ અફેર્સ પર પ્રશ્નો · ફ્રી · ગુજરાતી