1. US માં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઘટી — કડક વિઝા
કડક US વિઝા-નીતિ અને રોજગારની મુશ્કેલીને કારણે અમેરિકામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઘટી છે. F-1 (વિદ્યાર્થી) વિઝામાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.
મુખ્ય મુદ્દા
કડક US વિઝા-નીતિ અને રોજગારની મુશ્કેલીને કારણે અમેરિકામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 6.9% ઘટીને આશરે 3.53 લાખ (3,52,644) થઈ ગઈ છે.
આ સંખ્યા ફેબ્રુઆરી 2025 ના 3,78,787 વિદ્યાર્થીઓની સરખામણીમાં લગભગ 26 હજાર ઓછી છે, જ્યારે અખબાર-અહેવાલ મુજબ આ ઘટાડો આશરે 30 હજાર સુધી પહોંચ્યો છે.
ઉનાળામાં F-1 (વિદ્યાર્થી) વિઝામાં 69% નો મોટો ઘટાડો થયો — જૂન-જુલાઈ 2024 ના 41,336 વિઝા સામે 2025 માં માત્ર 12,776 વિઝા આપવામાં આવ્યા.
આ ઘટાડા પાછળનાં મુખ્ય કારણોમાં ઓછા સ્લોટ, વધુ rejection અને સોશિયલ-મીડિયા સહિતની કડક ચકાસણીનો સમાવેશ થાય છે.
આ બધાંની અસરથી US યુનિવર્સિટીઓમાં નવા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવેશમાં 17 થી 20% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: F-1 એ અમેરિકાનો વિદ્યાર્થી-વિઝા છે અને આ ઘટાડો ભારતમાંથી વિદેશ ભણવા જતા વિદ્યાર્થીઓ પર સીધી અસર કરનારો સમાચાર છે.
વિજ્ઞાન-ટેકસુપરકમ્પ્યુટરTOP500ભારત
2. TOP500 સુપરકમ્પ્યુટર યાદી — ચીન પ્રથમ, ભારત 32મા
TOP500 સુપરકમ્પ્યુટર યાદીની 67મી આવૃત્તિમાં ચીનનું સુપરકમ્પ્યુટર વિશ્વમાં પ્રથમ બન્યું છે. ભારતનું સૌથી શક્તિશાળી સુપરકમ્પ્યુટર 32મા ક્રમે રહ્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
TOP500 સુપરકમ્પ્યુટર યાદીની 67મી આવૃત્તિમાં ચીનનું 'LineShine' (શેન્ઝેન) સુપરકમ્પ્યુટર વિશ્વનું સૌથી શક્તિશાળી બન્યું છે.
ચીનના આ સુપરકમ્પ્યુટરે અમેરિકાના 'El Capitan' ને પ્રથમ સ્થાનેથી હટાવી દીધું.
ભારતનું સૌથી શક્તિશાળી સુપરકમ્પ્યુટર 'Shakti Cloud' આ યાદીમાં 32મા ક્રમે રહ્યું, જેની ક્ષમતા 84.31 પેટાફ્લોપ્સ છે.
દેશ-દીઠ ગણતરીમાં અમેરિકા 161 સિસ્ટમ સાથે પ્રથમ છે, જ્યારે ભારત 7 સુપરકમ્પ્યુટર સાથે 16મા ક્રમે છે.
પેટાફ્લોપ એટલે પ્રતિ સેકન્ડ 10 ની ઘાત 15 (એટલે કે દસ લાખ અબજ) જેટલી ગણતરી કરવાની ક્ષમતા.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: TOP500 એ વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી સુપરકમ્પ્યુટરની યાદી છે અને ભારતનું સ્થાન (32મા ક્રમે, Shakti Cloud) યાદ રાખવા જેવું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયIBCAબાંગ્લાદેશવન્યજીવ
3. બાંગ્લાદેશ 'International Big Cat Alliance' માં જોડાયું — 27મું સભ્ય
બાંગ્લાદેશ ભારતની આગેવાનીવાળા International Big Cat Alliance (IBCA) નું 27મું સભ્ય-દેશ બન્યું છે. આ સંઘ વિશ્વની સાત મોટી બિલાડીઓના સંરક્ષણ માટે કામ કરે છે.
મુખ્ય મુદ્દા
બાંગ્લાદેશ ભારતની આગેવાનીવાળા 'International Big Cat Alliance (IBCA)' નું 27મું સભ્ય-દેશ બન્યું છે.
બાંગ્લાદેશ આ સંઘમાં સુંદરવનના વાઘ-દીપડાના સંરક્ષણ અને સરહદ-પારના વન્યજીવ-વ્યવસ્થાપન માટે જોડાયું છે.
IBCA એ વાઘ, સિંહ, દીપડો, ચિત્તો, જગુઆર, પુમા અને ચિત્તા એ સાત મોટી બિલાડીઓના સંરક્ષણ માટેનું ગઠબંધન છે.
આ ગઠબંધન ભારતે 2023 માં શરૂ કર્યું હતું અને તેનું મુખ્યાલય ભારતમાં છે.
આ પ્રકારના આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગથી પડોશી દેશો સાથે મળીને જંગલી પ્રાણીઓની સુરક્ષા વધુ સારી રીતે થઈ શકે છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: IBCA ભારતની પહેલ છે, તેનું મુખ્યાલય ભારતમાં છે અને બાંગ્લાદેશ તેનું 27મું સભ્ય-દેશ બન્યું — આ ત્રણ બાબતો મહત્ત્વની છે.
રાષ્ટ્રીયસંરક્ષણUS-ભારતહોવિત્ઝર
4. US નું ભારતને 482 મિલિયન ડોલરનું સંરક્ષણ-પૅકેજ
અમેરિકાએ ભારતને આશરે 482 મિલિયન ડોલરનું સંરક્ષણ વેચાણ મંજૂર કર્યું છે. આમાં M777 તોપ અને Apache હેલિકોપ્ટરની જાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
મુખ્ય મુદ્દા
અમેરિકાએ ભારતને આશરે 482.2 મિલિયન ડોલરનું સંરક્ષણ વેચાણ મંજૂર કર્યું છે.
આમાં M777A2 હોવિત્ઝર (તોપ) માટે 230 મિલિયન ડોલર અને AH-64E Apache હેલિકોપ્ટરની જાળવણી માટે 198.2 મિલિયન ડોલરનો સમાવેશ થાય છે.
આ સોદામાં મુખ્ય કંપનીઓ Boeing, Lockheed Martin અને BAE Systems છે.
M777 એ હળવી હોવિત્ઝર તોપ છે, જ્યારે Apache એ હુમલાખોર (એટેક) હેલિકોપ્ટર છે.
આ સોદો ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના સંરક્ષણ સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: M777 તોપ અને Apache હેલિકોપ્ટરનાં નામ તથા આ સોદાની કુલ રકમ (આશરે 482 મિલિયન ડોલર) યાદ રાખવાં.
અર્થતંત્રGDPS&Pઅર્થતંત્ર
5. S&P નો ભારતનો FY27 GDP અંદાજ ઘટાડ્યો — 6.6%
S&P Global એ ભારતનો નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) નો GDP વૃદ્ધિ-અંદાજ ઘટાડીને 6.6% કર્યો છે. આ ઘટાડા પાછળ ઊર્જા-તણાવ અને નબળું ચોમાસું જવાબદાર છે.
મુખ્ય મુદ્દા
S&P Global એ ભારતનો નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) નો GDP વૃદ્ધિ-અંદાજ ઘટાડીને 6.6% કર્યો છે.
આ અંદાજ અગાઉના નાણાકીય વર્ષ FY26 ના 7.7% ની સરખામણીમાં ઓછો છે.
આ ઘટાડા પાછળનાં મુખ્ય કારણોમાં ઊર્જા-તણાવ, સામાન્યથી ઓછું ચોમાસું અને ધીમી વૈશ્વિક વૃદ્ધિનો સમાવેશ થાય છે.
S&P એ આગળ FY28 માં વૃદ્ધિ સુધરીને 7.2% થવાનો અંદાજ આપ્યો છે.
આ સંસ્થાએ છૂટક ફુગાવો (retail inflation) આશરે 5.1% રહેવાનો અંદાજ પણ રજૂ કર્યો છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: GDP એટલે કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન અને S&P એ વૈશ્વિક રેટિંગ એજન્સી છે — FY27 માટેનો 6.6% નો અંદાજ યાદ રાખવો.
અર્થતંત્રપ્રવાસનWTTCમમલ્લપુરમ
6. પ્રવાસન — ભારત વિશ્વમાં 8મું; મમલ્લપુરમને ગ્રીન સર્ટિફિકેટ
વર્લ્ડ ટ્રાવેલ ને ટૂરિઝમ કાઉન્સિલ (WTTC) મુજબ ભારત પ્રવાસન-અર્થતંત્રમાં વિશ્વમાં 8મા ક્રમે છે. તમિલનાડુના મમલ્લપુરમને ટકાઉ પ્રવાસન માટેનું વૈશ્વિક પ્રમાણપત્ર મળ્યું છે.
મુખ્ય મુદ્દા
વર્લ્ડ ટ્રાવેલ ને ટૂરિઝમ કાઉન્સિલ (WTTC) મુજબ ભારત પ્રવાસન-અર્થતંત્રમાં વિશ્વમાં 8મા ક્રમે છે, જેનું યોગદાન 231.6 અબજ ડોલર છે.
આ સંસ્થાનો અંદાજ છે કે ભારત આવનારા દાયકામાં પ્રવાસન-અર્થતંત્રમાં વિશ્વમાં 4થા ક્રમે પહોંચી જશે.
તમિલનાડુનું મમલ્લપુરમ (મહાબલિપુરમ) દક્ષિણ એશિયાનું પ્રથમ UNESCO વર્લ્ડ હેરિટેજ સ્થળ બન્યું છે જેને 'Green Destinations Silver' વૈશ્વિક પ્રમાણપત્ર મળ્યું.
આ પ્રમાણપત્ર ટકાઉ (sustainable) પ્રવાસન માટે આપવામાં આવે છે.
મમલ્લપુરમ તેના પ્રાચીન પથ્થર-મંદિરો અને શિલ્પકલા માટે જાણીતું છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: WTTC યાદીમાં ભારતનો 8મો ક્રમ અને મમલ્લપુરમ (તમિલનાડુ) ને મળેલું ગ્રીન ડેસ્ટિનેશન પ્રમાણપત્ર બંને મહત્ત્વનાં છે.
અર્થતંત્રNITI આયોગવેપારફાર્મા
7. NITI આયોગ — 'ટ્રેડ વોચ ક્વાર્ટરલી' 8મી આવૃત્તિ
NITI આયોગે 'Trade Watch Quarterly' ની 8મી આવૃત્તિ બહાર પાડી છે. આ વખતે ફાર્માસ્યુટિકલ (દવા) ક્ષેત્ર પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
મુખ્ય મુદ્દા
NITI આયોગે 'Trade Watch Quarterly' ની 8મી આવૃત્તિ બહાર પાડી છે, જે FY26 ના Q4 (જાન્યુઆરી-માર્ચ 2026) ને આવરી લે છે.
આ વખતના અહેવાલમાં ફાર્માસ્યુટિકલ (દવા) ક્ષેત્ર અને Active Pharmaceutical Ingredients (API) પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
ભારતનું ફાર્મા ક્ષેત્ર દેશના GDP માં આશરે 1.7% નો ફાળો આપે છે.
ભારતનો વેપાર FY26 માં 5.4% વધીને 1.84 લાખ કરોડ (ટ્રિલિયન) ડોલર સુધી પહોંચ્યો.
API એ દવા બનાવવામાં વપરાતું મુખ્ય સક્રિય ઘટક છે, જેમાં ભારત મોટું ઉત્પાદક છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: NITI આયોગ ભારત સરકારની નીતિ-આયોગ સંસ્થા છે અને 'Trade Watch Quarterly' ની 8મી આવૃત્તિનો ફાર્મા-કેન્દ્રિત મુદ્દો યાદ રાખવો.
નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુએ વારાણસીથી એર ઇન્ડિયાની નવી ફ્લાઇટ શરૂ કરી છે. 'Easy Connect' પહેલ નાનાં શહેરોને દિલ્હી હબ મારફતે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળો સાથે જોડે છે.
મુખ્ય મુદ્દા
નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુએ વારાણસીથી એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ 1111 શરૂ કરી છે.
આ ફ્લાઇટ 'Easy Connect' પહેલ હેઠળ tier-2 અને tier-3 શહેરોને દિલ્હી હબ મારફતે જોડે છે.
આ પહેલ નાનાં શહેરોને 17 આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળો — જેમ કે રોમ, સિંગાપોર, કુઆલાલમ્પુર અને ફુકેત — સાથે જોડે છે.
આ વ્યવસ્થામાં મુસાફર પોતાના શહેરના એરપોર્ટ પર જ immigration (વિદેશ-પ્રવેશની ચકાસણી) પૂરું કરી શકે છે.
આ હબ-એન્ડ-સ્પોક મોડેલમાં દિલ્હી મુખ્ય હબ તરીકે કામ કરે છે, જ્યાંથી અન્ય શહેરો જોડાય છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: 'Easy Connect' પહેલ, વારાણસીથી શરૂઆત અને નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુનું નામ યાદ રાખવાં.
વિજ્ઞાન-ટેકC-DOTIIT હૈદરાબાદ5G-6G
9. C-DOT ને IIT હૈદરાબાદ — એડવાન્સ્ડ કમ્યુનિકેશન CoE
C-DOT અને IIT હૈદરાબાદ વચ્ચે એડવાન્સ્ડ કમ્યુનિકેશન માટેનું Centre of Excellence સ્થાપવા કરાર થયો છે. આ કેન્દ્ર 5G, 6G અને ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
મુખ્ય મુદ્દા
C-DOT (સેન્ટર ફોર ડેવલપમેન્ટ ઓફ ટેલિમેટિક્સ) અને IIT હૈદરાબાદ વચ્ચે MoU (સમજૂતી-કરાર) થયો છે.
આ કરાર હેઠળ એડવાન્સ્ડ કમ્યુનિકેશનનું Centre of Excellence (શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્ર) સ્થપાશે, જે C-DOT નું 4થું CoE છે.
આ કેન્દ્ર 5G, 6G, ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી, સાયબર સુરક્ષા અને AI પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
આ કેન્દ્રમાં MIMO સિસ્ટમ જેવી અદ્યતન સંચાર-ટેક્નોલોજી પર પણ સંશોધન થશે.
C-DOT એ ટેલિકોમ મંત્રાલયની સંશોધન અને વિકાસ (R&D) સંસ્થા છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: C-DOT એ ટેલિકોમ મંત્રાલયની R&D સંસ્થા છે અને IIT હૈદરાબાદ સાથેના CoE નો 5G/6G-ક્વોન્ટમ ફોકસ યાદ રાખવો.
અર્થતંત્રSkydoફિનટેકકેનેડા
10. Skydo — કેનેડા પેમેન્ટ લાઇસન્સ મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય ફિનટેક
ભારતીય ફિનટેક કંપની 'Skydo' કેનેડામાં ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટ લાઇસન્સ મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય ફિનટેક બની છે. આ સેવા ભારત-કેનેડા વચ્ચે ઝડપી ચુકવણીમાં મદદ કરશે.
મુખ્ય મુદ્દા
ભારતીય ફિનટેક 'Skydo' એ કેનેડામાં ક્રોસ-બોર્ડર (સરહદ-પાર) પેમેન્ટ લાઇસન્સ મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય ફિનટેક બની છે.
આ લાઇસન્સ કેનેડાના Retail Payment Activities Act હેઠળ આપવામાં આવ્યું છે.
આ સેવાથી ભારત અને કેનેડા વચ્ચે માત્ર 2 દિવસમાં ચુકવણી થઈ શકશે.
આ સુવિધા વેપાર, શિક્ષણ અને પ્રવાસન જેવા ક્ષેત્રો માટે ઉપયોગી બનશે.
ફિનટેક એટલે નાણાકીય સેવાઓ ટેક્નોલોજીની મદદથી પૂરી પાડતી કંપની.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: Skydo કેનેડામાં પેમેન્ટ લાઇસન્સ મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય ફિનટેક છે — 'પ્રથમ' એ મહત્ત્વનો શબ્દ છે.
અર્થતંત્રભારતી એરટેલઆફ્રિકાટેલિકોમ
11. ભારતી એરટેલ — એરટેલ આફ્રિકામાં હિસ્સો વધાર્યો
ભારતી એરટેલે 'એરટેલ આફ્રિકા' માં પોતાનો હિસ્સો વધાર્યો છે. કંપનીએ 16.3% હિસ્સો ખરીદીને કુલ હિસ્સો આશરે 79% સુધી પહોંચાડ્યો.
મુખ્ય મુદ્દા
ભારતી એરટેલે 'એરટેલ આફ્રિકા' માં ICIL પાસેથી 16.3% હિસ્સો ખરીદ્યો છે.
આ સોદો ₹28,200 કરોડમાં થયો છે.
આ ખરીદી પછી એરટેલ આફ્રિકામાં ભારતી એરટેલનો કુલ હિસ્સો વધીને આશરે 79% થઈ ગયો છે.
એરટેલ આફ્રિકા 14 આફ્રિકન દેશોમાં ટેલિકોમ (દૂરસંચાર) સેવા આપે છે.
આ સોદાથી આફ્રિકન બજારમાં ભારતી એરટેલની પકડ વધુ મજબૂત બની છે.
વૈજ્ઞાનિકોએ મેઘાલયની ગુફાઓમાં ગોકળગાય (snail) ની બે નવી પ્રજાતિ શોધી છે. ZSI એ પશ્ચિમ ઘાટમાં શલભ (moth) ની બે નવી પ્રજાતિ પણ શોધી છે.
મુખ્ય મુદ્દા
ATREE ના વૈજ્ઞાનિકોએ મેઘાલયની ચૂનાના પથ્થરની ગુફાઓ (ક્રેમ પુરી અને અરવાહ) માં ગોકળગાય (snail) ની બે નવી પ્રજાતિ શોધી છે.
આ બે પ્રજાતિનાં નામ Georissa meghalayaensis અને Acmella bensoni છે.
ZSI એ પશ્ચિમ ઘાટમાં પતંગિયા-જેવા શલભ (moth) ની બે નવી પ્રજાતિ શોધી છે.
આ બે શલભ-પ્રજાતિમાં કેરળના ઇડુક્કીમાં મળેલી Antaram idukki અને કર્ણાટકના કાલી ટાઇગર રિઝર્વમાં મળેલી Mimeusemia kali નો સમાવેશ થાય છે.
આ શોધો ભારત જૈવવિવિધતા (biodiversity) માં કેટલું સમૃદ્ધ છે તે દર્શાવે છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: ZSI એટલે Zoological Survey of India અને નવી પ્રજાતિઓ મેઘાલય તથા પશ્ચિમ ઘાટમાં મળી — સ્થળો યાદ રાખવાં.
આંતરરાષ્ટ્રીયઇથિયોપિયાઅબી અહમદચૂંટણી
13. ઇથિયોપિયાના PM અબી અહમદ ફરી ચૂંટાયા
ઇથિયોપિયાના વડાપ્રધાન અબી અહમદ સતત બીજી મુદત માટે ફરી ચૂંટાયા છે. તેમની પાર્ટીએ ચૂંટણીમાં ભારે બહુમતી મેળવી છે.
મુખ્ય મુદ્દા
ઇથિયોપિયાના વડાપ્રધાન અબી અહમદ સતત બીજી 5-વર્ષની મુદત માટે ફરી ચૂંટાયા છે.
તેમની 'Prosperity Party' એ કુલ 501 માંથી 438 બેઠક જીતી છે.
અબી અહમદ ઓક્ટોબર 2026 માં વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લેશે.
અબી અહમદ વર્ષ 2019 ના નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા છે.
તેમને એરિટ્રિયા સાથે શાંતિ-કરાર કરવા બદલ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: અબી અહમદ ઇથિયોપિયાના PM અને 2019 ના નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા છે — આ બંને બાબતો મહત્ત્વની છે.
રમતગમતફેન્સિંગઓલિમ્પિકMoU
14. ભારતીય તલવારબાજી-ફેન્સિંગ — LA 2028 માટે MoU
આંતરરાષ્ટ્રીય ફેન્સિંગ સંઘ અને ભારતીય ફેન્સિંગ સંઘ વચ્ચે LA 2028 ઓલિમ્પિક માટે વ્યૂહાત્મક કરાર થયો છે. આ કરાર નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી એશિયન ચૅમ્પિયનશિપ દરમિયાન થયો.
મુખ્ય મુદ્દા
આંતરરાષ્ટ્રીય ફેન્સિંગ સંઘ (FIE) અને ભારતીય ફેન્સિંગ સંઘ (FAI) વચ્ચે LA 2028 ઓલિમ્પિક માટે વ્યૂહાત્મક MoU (કરાર) થયો છે.
આ કરાર ખેલાડીઓને પ્રોત્સાહન આપવા અને રમતની દૃશ્યતા (visibility) વધારવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.
આ હસ્તાક્ષર નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી 'એશિયન ફેન્સિંગ ચૅમ્પિયનશિપ 2026' દરમિયાન થયા.
ફેન્સિંગ એ તલવારબાજીની ઓલિમ્પિક રમત છે.
LA 2028 એટલે વર્ષ 2028 માં અમેરિકાના લોસ એન્જલસ શહેરમાં યોજાનારી ઓલિમ્પિક રમતો.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: ફેન્સિંગ એ તલવારબાજીની ઓલિમ્પિક રમત છે અને FIE-FAI કરાર નવી દિલ્હીની એશિયન ચૅમ્પિયનશિપમાં થયો — આ યાદ રાખવું.
રમતગમતFIFAફૂટબોલવર્લ્ડ કપ
15. FIFA World Cup 2026 — 26 જૂનનાં પરિણામ
FIFA World Cup 2026 ની 26 જૂનની મેચોમાં મોટા ઉલટફેર જોવા મળ્યા. નોર્વેએ ફ્રાન્સને અને તુર્કીએ યજમાન અમેરિકાને હરાવ્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
FIFA World Cup 2026 ની 26 જૂનની મેચોમાં મોટો ઉલટફેર થયો — નોર્વેએ ફ્રાન્સને 4-1 થી હરાવ્યું.
સેનેગલે ઈરાકને 5-0 થી મોટા માર્જિનથી હરાવ્યું.
તુર્કીએ યજમાન અમેરિકા (USA) ને 3-2 થી હરાવ્યું.
ઓસ્ટ્રેલિયા અને પેરાગ્વે વચ્ચેની મેચ 0-0 થી ડ્રો રહી.
આ બધી મેચો ગ્રૂપ સ્ટેજના આખરી મુકાબલા હતા અને knockout તબક્કો 28 જૂનથી શરૂ થશે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: FIFA World Cup 2026 ની 26 જૂનની મુખ્ય મેચોમાં નોર્વેએ ફ્રાન્સને અને તુર્કીએ યજમાન USA ને હરાવ્યું — આ ઉલટફેર નોંધવા જેવા છે.
વિવિધનશા-વિરોધી દિવસત્રાસ-પીડિત દિવસUN
16. 26 જૂનના આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસો
26 જૂને બે મહત્ત્વના આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસો ઊજવાય છે — નશા-વિરોધી દિવસ અને ત્રાસ-પીડિતોના સમર્થનનો દિવસ. બંને દિવસો UN દ્વારા જાહેર કરાયેલા છે.
મુખ્ય મુદ્દા
26 જૂને 'આંતરરાષ્ટ્રીય નશા-વિરોધી ને ગેરકાયદે હેરફેર વિરોધી દિવસ' (International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking) ઊજવાય છે.
આ દિવસ UN દ્વારા વર્ષ 1989 થી ઊજવવામાં આવે છે અને તેનો હેતુ ડ્રગ્સના દુરુપયોગ સામે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે.
26 જૂને જ 'ત્રાસ-પીડિતોના સમર્થનનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ' (International Day in Support of Victims of Torture) પણ ઊજવાય છે.
આ બીજો દિવસ UN દ્વારા વર્ષ 1998 થી ઊજવવામાં આવે છે.
આ બંને દિવસો માનવ-કલ્યાણ અને માનવ-અધિકારો સાથે જોડાયેલા છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: 26 જૂનના બે દિવસો — નશા-વિરોધી દિવસ (1989 થી) અને ત્રાસ-પીડિત સમર્થન દિવસ (1998 થી) — તારીખ સાથે યાદ રાખવા.
વિવિધબંકિમચંદ્રવંદે માતરમ્UN ચાર્ટર
17. આજના દિવસનો ઇતિહાસ — બંકિમચંદ્ર ને UN ચાર્ટર
26 જૂને બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયનો જન્મ થયો હતો, જેમણે 'વંદે માતરમ્' ગીત રચ્યું. આ જ દિવસે 1945 માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ચાર્ટર પર હસ્તાક્ષર થયા હતા.
મુખ્ય મુદ્દા
26 જૂન 1838 ના રોજ બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાય (ચેટરજી) નો જન્મ થયો હતો.
બંકિમચંદ્ર બંગાળી નવલકથાકાર હતા અને તેમની નવલકથા 'આનંદમઠ' માં 'વંદે માતરમ્' ગીત છે.
'વંદે માતરમ્' ભારતનું રાષ્ટ્રીય ગીત (National Song) છે.
26 જૂન 1945 ના રોજ સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં 50 દેશોએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ચાર્ટર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.
જોકે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની ઔપચારિક સ્થાપના 24 ઑક્ટોબર 1945 ના રોજ થઈ હતી.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: બંકિમચંદ્ર ('વંદે માતરમ્' / 'આનંદમઠ') નો જન્મ અને UN ચાર્ટર પર હસ્તાક્ષર બંને 26 જૂને થયા — આ યાદ રાખવું.
ગુજરાતએશિયાઈ સિંહઅમરેલીગીર
18. અમરેલીમાં એશિયાઈ સિંહનો માનવ પર છુપાઈને હુમલો
ગુજરાતના અમરેલી જિલ્લામાં છેલ્લા થોડા દિવસોમાં એશિયાઈ સિંહ દ્વારા માનવ પર હુમલાની ત્રણ ઘટના બની છે. સિંહ છુપાઈને હુમલો કરતા જોવા મળ્યા, જે પ્રથમવાર નોંધાયું.
મુખ્ય મુદ્દા
ગુજરાતના અમરેલી જિલ્લામાં છેલ્લા આશરે 10 દિવસમાં એશિયાઈ સિંહ દ્વારા માનવ પર હુમલાની ત્રણ ઘટના બની છે.
આ ઘટનાઓ રાજુલા (16 જૂન, કૃષ્ણગઢ ગામ), મહુવા (17 જૂન, પાનસિંગવદર) અને ખાંભા (25 જૂન, આંબા નાની) ખાતે બની.
અહેવાલ મુજબ સિંહ છુપાઈને (સુંદરવનના વાઘ જેવી રીતે) માનવ પર હુમલો કરતા જોવા મળ્યા, જે પ્રથમવાર નોંધાયું છે.
વર્ષોથી ચાલતું માનવ-સિંહ સહજીવન જોખમમાં મુકાય એવી સરકારની ચિંતા છે.
માનવ-ભક્ષણનાં કારણો શોધવા માટે અભ્યાસ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે; એશિયાઈ સિંહ ફક્ત ગુજરાતના ગીર અને આસપાસના વિસ્તારમાં જ વસે છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: એશિયાઈ સિંહ વિશ્વમાં માત્ર ગુજરાતના ગીર વિસ્તારમાં જ જોવા મળે છે — આ ગુજરાત માટેની ખાસ બાબત છે.
ગુજરાતVGECબાયોડીઝલઅમદાવાદ
19. VGEC ના વિદ્યાર્થીઓએ વેસ્ટ રસોઈ-તેલમાંથી બાયોડીઝલ બનાવ્યું — દેશમાં પ્રથમ
અમદાવાદની VGEC ના વિદ્યાર્થીઓએ વપરાયેલા (વેસ્ટ) રસોઈ-તેલમાંથી બાયોડીઝલ તૈયાર કર્યું છે. તેમણે દેશમાં પ્રથમ વાર અલ્ટ્રાસાઉન્ડ અને મેમ્બ્રેન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કર્યો.
મુખ્ય મુદ્દા
અમદાવાદની વિશ્વકર્મા સરકારી એન્જિનિયરિંગ કૉલેજ (VGEC, ચાંદખેડા) ના વિદ્યાર્થીઓએ વપરાયેલા (વેસ્ટ) રસોઈ-તેલમાંથી બાયોડીઝલ તૈયાર કર્યું છે.
આ માટે તેમણે દેશમાં પ્રથમ વાર અલ્ટ્રાસાઉન્ડ અને મેમ્બ્રેન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કર્યો.
આ ટેક્નોલોજીથી બાયોડીઝલ બનાવવાની પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી અને સસ્તી બની છે.
આ પ્રયોગથી એક સાથે બે ફાયદા થાય છે — ઇંધણની અછત ઘટે છે અને પ્રદૂષણ પણ ઓછું થાય છે.
બાયોડીઝલ એ વનસ્પતિ કે પ્રાણીજ ચરબીમાંથી બનતું નવીનીકરણીય (renewable) ડીઝલ-વિકલ્પ છે.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: VGEC એ અમદાવાદની સરકારી એન્જિનિયરિંગ કૉલેજ છે અને વેસ્ટ રસોઈ-તેલમાંથી બાયોડીઝલ બનાવવામાં દેશમાં પ્રથમ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ યાદ રાખવો.
ગાંધીનગરની IIPH ના સરવેમાં ઘટસ્ફોટ થયો છે કે અમદાવાદની મોટાભાગની હોસ્પિટલ પાસે માન્ય એક્રેડિટેશન નથી. સરવેમાં દર્દીઓના રેકોર્ડ અને દવાનું લિસ્ટિંગ ખામીભર્યું જોવા મળ્યું.
મુખ્ય મુદ્દા
ગાંધીનગરની ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ પબ્લિક હેલ્થ (IIPH) ના સરવેમાં મહત્ત્વનો ઘટસ્ફોટ થયો છે.
સરવે મુજબ અમદાવાદમાં કેન્દ્રની સ્વાસ્થ્ય યોજના હેઠળ નોંધાયેલી 62 માંથી માત્ર 25 હોસ્પિટલ પાસે જ માન્ય એક્રેડિટેશન (ગુણવત્તા-પ્રમાણપત્ર) છે.
આ સરવેમાં દર્દીઓના મેડિકલ રેકોર્ડ અધૂરા જોવા મળ્યા.
દવાનું લિસ્ટિંગ પણ ખામીભર્યું જોવા મળ્યું, જેનાથી આરોગ્ય-સેવાની ગુણવત્તા અંગે ચિંતા ઊભી થઈ છે.
એક્રેડિટેશન એટલે હોસ્પિટલ નક્કી કરેલા ગુણવત્તા-ધોરણો પૂરા કરે છે તે દર્શાવતું માન્ય પ્રમાણપત્ર.
પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ: IIPH ગાંધીનગર એ ગુજરાતની જાહેર-આરોગ્ય સંસ્થા છે અને સરવેમાં અમદાવાદની 62 માંથી માત્ર 25 હોસ્પિટલ પાસે માન્ય એક્રેડિટેશન હોવાનો મુદ્દો નોંધવો.