મુખ્ય સામગ્રી પર જાઓ
બધી તારીખો
30 જુલાઈ 2026·17 વિષય

30 જુલાઈ 2026 — કરન્ટ અફેર્સ વાંચન સામગ્રી

આ વાંચીને આજની ક્વિઝ રમો
રાષ્ટ્રીયલોકસભાપેપર લીકજિતેન્દ્ર સિંહસંસદ

1. લોકસભાએ પેપર-લીક વિરોધી સુધારા બિલ પસાર કર્યું

29 જુલાઈ 2026ના રોજ લોકસભાએ 'પબ્લિક એક્ઝામિનેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) સુધારા બિલ, 2026' પસાર કર્યું, જેમાં પેપર લીક માટે વધુમાં વધુ 10 વર્ષની જેલ અને ₹50 લાખ દંડની સજા છે.

બિલમાં શું છે

  • વધુમાં વધુ સજા 10 વર્ષની જેલ અને ₹50 લાખ દંડ — જૂના કાયદા કરતાં કડક.
  • કેન્દ્રીય મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહે આ બિલ 27 જુલાઈ 2026ના રોજ ગૃહમાં રજૂ કર્યું હતું.
  • વિપક્ષના હોબાળા વચ્ચે 29 જુલાઈ 2026ના રોજ લોકસભાએ બિલને મંજૂરી આપી.

પૃષ્ઠભૂમિ

  • જિતેન્દ્ર સિંહે ગૃહમાં કહ્યું કે 2024માં પેપર-લીક વિરોધી કાયદો લાગુ થયા પછી સરકારે 52 FIR નોંધી છે.
  • દેશવ્યાપી વિદ્યાર્થી આંદોલન પછી શિક્ષણ મંત્રીએ રાજીનામું આપ્યું હતું, અને ત્યાર બાદ આ સુધારો આવ્યો.
રાષ્ટ્રીયસુપ્રીમ કોર્ટસગીરવિદ્યાર્થી આંદોલન

2. સુપ્રીમ કોર્ટે અટકાયતમાં લેવાયેલા સગીરોને છોડવા આદેશ આપ્યો

29 જુલાઈ 2026ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્યોને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓના ગેરવહીવટ સામેના યુવા આંદોલન દરમિયાન અટકાયતમાં લેવાયેલા સગીરોને છોડી મૂકવા આદેશ આપ્યો.

કોર્ટે શું કહ્યું

  • સગીરો તથા જેમનો કોઈ પણ ગુનાહિત રેકોર્ડ ન હોય તેવા લોકોને છોડી મૂકવા આદેશ.
  • 20 જુલાઈની સંસદ કૂચ દરમિયાન પોલીસની અતિરેકની ફરિયાદો તપાસવા કોર્ટ ઉચ્ચ-સ્તરીય તપાસ ટીમ રચી શકે છે.
  • કોર્ટે ટકોર કરી કે જેણે પણ અતિરેક કર્યો હોય તેની જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ.
રાષ્ટ્રીયMetaIT મંત્રાલયનરેન્દ્ર મોદીફેસબુક

3. મોદીની ફેસબુક પોસ્ટ હટવા મામલે Meta ના અધિકારીને સમન્સ

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની યુવાનોને સંબોધતી પોસ્ટ ફેસબુક પર થોડા સમય માટે હટી જવાના મામલે સરકારે Meta ના ગ્લોબલ હેડ ઓફ પબ્લિક પોલિસીને સમન્સ પાઠવ્યા.

વિગત

  • પોસ્ટમાં મોદીએ યુવાનોને સંબોધીને પેપર લીક સામે કડક પગલાંનું વચન આપ્યું હતું.
  • Meta એ આ માટે ટેક્નિકલ ખામી જવાબદાર ગણાવી માફી માંગી, પણ IT મંત્રાલયે આ ખુલાસો 'અપૂરતો' ગણાવ્યો.
  • સમન્સ Meta ના ગ્લોબલ હેડ ઓફ પબ્લિક પોલિસીને પાઠવાયા.
અર્થતંત્રસેન્સેક્સનિફ્ટીશેરબજાર

4. શેરબજારમાં જોરદાર ઉછાળો — સેન્સેક્સ 888 પોઈન્ટ વધ્યો

29 જુલાઈ 2026ના રોજ સેન્સેક્સ 888.68 પોઈન્ટ (1.16%) વધીને 77,654.60 પર અને નિફ્ટી 50 264.85 પોઈન્ટ (1.10%) વધીને 24,250.20 પર બંધ થયો.

બજારની ચાલ

  • IT, મેટલ, ફાર્મા, બેન્કિંગ અને FMCG — બધા ક્ષેત્રોમાં ખરીદી નીકળી.
  • આગલા દિવસના સપાટ બંધ પછી બજારે રિકવરી લંબાવી.
અર્થતંત્રRBIપોલિમર નોટચલણ

5. ₹10 અને ₹20ની પોલિમર નોટના ફિલ્ડ ટ્રાયલને મંજૂરી

નાણાં મંત્રાલયે RBI ની પોલિમર બેન્કનોટના ફિલ્ડ ટ્રાયલની દરખાસ્તને મંજૂરી આપી. ₹10 અને ₹20 — બંને મૂલ્યની એક-એક અબજ નોટ છાપવામાં આવશે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • મંજૂરી RBI અધિનિયમ, 1934ની કલમ 25 હેઠળ આપવામાં આવી.
  • પોલિમર નોટ સાથે હાલની કાગળની નોટ પણ ચલણમાં ચાલુ રહેશે.
  • પોલિમર નોટ પાણી અને ગંદકીથી ઓછી બગડે છે અને લાંબું ટકે છે.
ગુજરાતભૂપેન્દ્ર પટેલકલેક્ટરDDOજમીન ફાળવણી

6. ગુજરાત: કલેક્ટર અને DDO ની જમીન ફાળવણીની સત્તા વધારાઈ

29 જુલાઈ 2026ના રોજ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે સરકારી જમીન ફાળવણીમાં કલેક્ટર અને જિલ્લા વિકાસ અધિકારી (DDO)ની નાણાકીય સત્તા વધારી, જેથી કેસ જિલ્લા સ્તરે જ પતે.

કલેક્ટરની નવી મર્યાદા

  • રાજ્ય સરકારના બોર્ડ-નિગમને 2 હેક્ટર સુધીની જમીન: મર્યાદા ₹15 લાખથી વધારીને ₹1 કરોડ.
  • કેન્દ્ર સરકારના વિભાગોને જાહેર હેતુ માટે 1 હેક્ટર સુધીની જમીન: ₹15 લાખથી ₹50 લાખ.
  • વ્યક્તિગત તથા સરકારી કર્મચારીના રહેણાંક પ્લોટ: ₹1 લાખથી ₹20 લાખ; સહકારી હાઉસિંગ સોસાયટી: ₹6 લાખથી ₹50 લાખ.
  • વાણિજ્ય હેતુના હરાજી પ્લોટ: ₹1 લાખથી ₹5 લાખ; સહકારી ગોડાઉન-સંસ્થા: ₹3 લાખથી ₹15 લાખ.

DDO ની નવી મર્યાદા (ગામતળ પ્લોટ)

  • વ્યક્તિગત રહેણાંક પ્લોટ: ₹20,000થી વધારીને ₹1 લાખ.
  • સહકારી હાઉસિંગ સોસાયટી: ₹1.5 લાખથી ₹7.5 લાખ.
  • દૂધ સહકારી મંડળી અને ગ્રામ્ય ગ્રિડ: ₹20,000થી ₹1 લાખ.

હેતુ

  • માળખાગત સુવિધા, ઔદ્યોગિક વિકાસ અને જાહેર હેતુના પ્રોજેક્ટ ઝડપી બનાવવા.
  • ગાંધીનગર સુધી ફાઇલ મોકલવાની જરૂર ઘટે — નિર્ણય જિલ્લા સ્તરે.
ગુજરાતIMDરેડ એલર્ટવરસાદSEOC

7. ગુજરાત: 31 જુલાઈ માટે રેડ એલર્ટ, વલસાડ-નવસારીમાં મોસમનો પૂરો વરસાદ

હવામાન વિભાગે 31 જુલાઈ માટે અમદાવાદ, આનંદ, વડોદરા, ભરૂચ, નર્મદા, સુરત, તાપી અને ડાંગમાં અતિ ભારે વરસાદનું રેડ એલર્ટ આપ્યું; સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક જિલ્લામાં ઓરેન્જ એલર્ટ.

વરસાદની સ્થિતિ

  • વલસાડ અને નવસારીમાં મોસમનો લગભગ 100 ટકા વરસાદ પહેલેથી નોંધાઈ ગયો છે.
  • ધોળકામાં માત્ર બે કલાકમાં આશરે 20 ઇંચ વરસાદ પડ્યો.
  • અગાઉ વલસાડમાં 24 કલાકમાં 100 સેન્ટિમીટરથી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો.

તંત્રની તૈયારી

  • સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર (SEOC) ખાતે વેધર વોચ ગ્રૂપની બેઠક મળી.
  • બધા વિભાગો અને જિલ્લા તંત્રને હાઈ એલર્ટ પર રહેવા સૂચના.
  • રાહત કમિશનરે NDRF, SDRF, ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ અને સેનાની સંકલિત કામગીરીની પ્રશંસા કરી.
રાષ્ટ્રીયઆસામપૂરચરાઈદેવશિવસાગર

8. આસામ પૂર: મૃત્યુઆંક 78, ચરાઈદેવ સૌથી વધુ પ્રભાવિત

આસામમાં પૂરથી મૃત્યુઆંક વધીને 78 થયો. સાત જિલ્લામાં 3.32 લાખ લોકો હજી પ્રભાવિત છે, જેમાં ચરાઈદેવ જિલ્લો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે.

નુકસાનનો વ્યાપ

  • પ્રભાવિત સાત જિલ્લા: શિવસાગર, ચરાઈદેવ, ગોલાઘાટ, જોરહાટ, નગાંવ, સોનિતપુર અને કામરૂપ મેટ્રોપોલિટન.
  • 21 મહેસૂલી વર્તુળ અને 622 ગામ પૂરની અસર હેઠળ.
  • સૌથી વધુ પ્રભાવિત ચરાઈદેવમાં 1.42 લાખ લોકો; પછી શિવસાગર (97,074) અને જોરહાટ (57,371).
  • 45,341.98 હેક્ટર પાક વિસ્તાર પાણીમાં ડૂબ્યો; મકાન, ઢોરના છાપરા, શાળા અને આંગણવાડીને નુકસાન.

રાહત

  • શિવસાગરમાં સાત વધુ મૃત્યુ પછી આંક 75 થયો હતો, જે પછી 78 થયો.
  • રોકડ સહાય અને વિદ્યાર્થીઓ માટે ગ્રાન્ટની જાહેરાત કરાઈ.
રમતગમતકોમનવેલ્થ ગેમ્સદિલીપ ગાવિતમુરલી શ્રીશંકરગ્લાસગો

9. કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026: દિલીપ ગાવિતનો ગોલ્ડ, ભારત 15 મેડલ સાથે આઠમા સ્થાને

ગ્લાસગોમાં ચાલી રહેલી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026ના છઠ્ઠા દિવસે (29 જુલાઈ) દિલીપ ગાવિતે પુરુષોની 100 મીટર T47માં ગોલ્ડ જીત્યો; ભારત 15 મેડલ સાથે આઠમા સ્થાને પહોંચ્યું.

છઠ્ઠા દિવસના મેડલ

  • દિલીપ ગાવિત — ગોલ્ડ, પેરા-એથ્લેટિક્સ, પુરુષોની 100 મીટર T47.
  • મુરલી શ્રીશંકર — સિલ્વર, પુરુષોની લોંગ જમ્પ.
  • મોહમ્મદ બસિલ — સિલ્વર, પેરા-એથ્લેટિક્સ, પુરુષોની 100 મીટર T47.

મેડલ ટેલી

  • ભારત: 3 ગોલ્ડ, 9 સિલ્વર, 3 બ્રોન્ઝ — કુલ 15 મેડલ, આઠમું સ્થાન.
  • ત્રણ ગોલ્ડ: મીરાબાઈ ચાનુ (વેઇટલિફ્ટિંગ 48 કિગ્રા), શર્મિલા ધનકર (પેરા શોટ પુટ F57) અને દિલીપ ગાવિત.
  • ગેમ્સ 23 જુલાઈથી 2 ઓગસ્ટ 2026 સુધી સ્કોટલેન્ડના ગ્લાસગોમાં ચાલે છે.
રમતગમતબોક્સિંગજૈસ્મિન લંબોરિયાકોમનવેલ્થ ગેમ્સએલિસ ગ્લિન

10. બોક્સિંગ: જૈસ્મિન લંબોરિયા સેમિફાઇનલમાં, ભારતનો દસમો બોક્સિંગ મેડલ પક્કો

જૈસ્મિન લંબોરિયાએ ઇંગ્લેન્ડની એલિસ ગ્લિનને 4-1થી હરાવીને મહિલાઓની 57 કિગ્રા સ્પર્ધાની સેમિફાઇનલમાં પ્રવેશ કર્યો અને ગ્લાસગોમાં ભારતનો દસમો બોક્સિંગ મેડલ પક્કો કર્યો.

વિગત

  • 24 વર્ષની હરિયાણાની જૈસ્મિન લંબોરિયાએ ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં ઇંગ્લેન્ડની એલિસ ગ્લિનને 4-1ના વિભાજિત નિર્ણયથી હરાવી.
  • સેમિફાઇનલમાં પહોંચવાથી ઓછામાં ઓછો બ્રોન્ઝ મેડલ નિશ્ચિત થાય છે.
  • તે સાતમા દિવસે સેમિફાઇનલમાં પહોંચનારી છઠ્ઠી ભારતીય બોક્સર બની — સાક્ષી ચૌધરી, અરુંધતી ચૌધરી, સચિન સિવાચ, અંકુશ યાદવ અને નરેન્દર બેરવાલ સાથે.
  • આ સાથે ભારતના બોક્સિંગમાં પક્કા થયેલા મેડલની સંખ્યા 10 થઈ.
વિજ્ઞાન-ટેકDRDOATAGSAIPસંરક્ષણ

11. DRDO ની સાત સ્વદેશી ટેક્નોલોજી — ATAGS અને ફ્યુઅલ સેલ AIP

29 જુલાઈ 2026ના રોજ DRDO એ ભારતને અદ્યતન લશ્કરી શક્તિઓમાં સ્થાન આપતી સાત સ્વદેશી ટેક્નોલોજીની યાદી આપી, જેમાં ATAGS તોપ અને સબમરીન માટેની ફ્યુઅલ સેલ AIP પ્રણાલી મુખ્ય છે.

ATAGS

  • ATAGS = એડવાન્સ્ડ ટોડ આર્ટિલરી ગન સિસ્ટમ, સ્વદેશી 155 મિમી / 52 કેલિબર તોપ.
  • પોતાની શ્રેણીમાં દુનિયાની સૌથી લાંબી રેન્જની તોપ વિકસાવનાર ભારત પ્રથમ દેશ છે.
  • વ્યાપક પરીક્ષણ પૂરું થયું; ભારતીય સેનામાં મોટા પાયે સામેલ કરવાની દિશામાં આગળ.

ફ્યુઅલ સેલ AIP

  • AIP = એર ઇન્ડિપેન્ડન્ટ પ્રોપલ્શન — પરંપરાગત સબમરીન લાંબો સમય પાણીની અંદર રહી શકે.
  • ફ્યુઅલ સેલ આધારિત AIP ક્ષમતા દુનિયાના ફક્ત ચાર દેશ પાસે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયયુગાન્ડાઇબોલાDRCઆરોગ્ય

12. યુગાન્ડાએ પોતાને ઇબોલા-મુક્ત જાહેર કર્યું

29 જુલાઈ 2026ના રોજ યુગાન્ડાએ પોતાને ઇબોલા-મુક્ત જાહેર કર્યું, જ્યારે પડોશી ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો (DRC)માં આ વાયરસ ફેલાતો રહ્યો છે.

વિગત

  • યુગાન્ડામાં નવા કેસ ન નોંધાયા પછી દેશને ઇબોલા-મુક્ત જાહેર કરાયો.
  • પડોશી DRC માં પ્રકોપ ચાલુ છે, જેથી સરહદી દેખરેખ જરૂરી રહે છે.
  • ઇબોલા વાયરસ સંક્રમિત વ્યક્તિના શરીરના પ્રવાહી દ્વારા ફેલાય છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયફ્રાન્સસ્પેનગ્રીસદાવાનળ

13. યુરોપમાં ગરમીનું મોજું — તાપમાન 42 ડિગ્રી, ગ્રીસ પર જોખમ

ફ્રાન્સ અને સ્પેનમાં દાવાનળ કાબૂમાં લેવાની કોશિશ વચ્ચે ગરમીનું મોજું આવ્યું, જેમાં તાપમાન 42 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચ્યું; ગ્રીસ પણ જોખમમાં ગણાય છે.

સ્થિતિ

  • તાપમાન 42 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચ્યું, જેથી આગ ઓલવવાનું કામ વધુ મુશ્કેલ બન્યું.
  • તાજેતરના અઠવાડિયામાં ફ્રાન્સના ચાર ફાયર ફાઇટરનાં મોત થયાં.
  • ગિરોન્ડ વિસ્તારમાં 2,000 ફાયર ફાઇટર મોકલવામાં આવ્યા.
  • હવે ગ્રીસ પર પણ દાવાનળનું જોખમ હોવાની ચેતવણી અપાઈ.
આંતરરાષ્ટ્રીયગાઝાઇઝરાયલપેલેસ્ટાઇન

14. ગાઝા: અલ-મુત્તકિન મસ્જિદ પર હુમલો, 60 કેદી પરત ફર્યા

ગાઝા શહેરમાં ઇઝરાયલી હુમલામાં અલ-મુત્તકિન મસ્જિદ નષ્ટ થઈ, જેની આસપાસ વિસ્થાપિત પરિવારોના તંબુ હતા. તે જ સમયે ઇઝરાયલી જેલમાંથી છૂટેલા 60 પેલેસ્ટાઇની ગાઝા પરત ફર્યા.

વિગત

  • મસ્જિદ પરના હુમલામાં ઓછામાં ઓછો એક વ્યક્તિ માર્યો ગયો અને એક ડઝનથી વધુ ઘાયલ થયા.
  • જેલમાંથી છૂટેલા 60 પેલેસ્ટાઇનીમાં ગંભીર ઈજા અને ભૂખમરાનાં ચિહ્નો જોવા મળ્યાં.
  • તેમાંથી ઘણા એક વર્ષથી વધુ સમય કેદમાં હતા.
આંતરરાષ્ટ્રીયઈરાનઅમેરિકાયુદ્ધવિરામટ્રમ્પ

15. અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ: યુદ્ધવિરામની વાટાઘાટમાં પ્રગતિ

મધ્યસ્થીઓએ અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધમાં યુદ્ધવિરામ પુનઃસ્થાપિત કરવાની કોશિશમાં પ્રગતિ જણાવી. બંને પક્ષે હુમલા થોભાવ્યા છે અને ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાન વધુ ગંભીર બન્યું છે.

વાટાઘાટ

  • અમેરિકા અને ઈરાન બંનેએ હુમલા થોભાવ્યા પછી મધ્યસ્થીઓએ પ્રગતિ નોંધી.
  • રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે વાતચીત ચાલુ છે અને તેહરાન વધુ ગંભીર બન્યું છે.
  • 17 જૂને ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન વચ્ચે થયેલા સમજૂતી કરાર તૂટ્યા પછી હુમલા વધ્યા હતા.

જાનહાનિ

  • માર્ચ પછી અમેરિકાના 18 સૈનિકોના મોત.
  • ઈરાનના આરોગ્ય મંત્રાલય પ્રમાણે 3,400થી વધુ મોત.
  • 28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા-ઇઝરાયલના સંયુક્ત હુમલાથી શરૂ થયેલું યુદ્ધ છઠ્ઠા મહિના તરફ.
વિવિધમાનવ તસ્કરીUNODC30 જુલાઈ

16. વિશ્વ માનવ તસ્કરી વિરોધી દિવસ — થીમ 'Trapped behind the scam'

30 જુલાઈએ વિશ્વ માનવ તસ્કરી વિરોધી દિવસ મનાવાય છે. UNODC ની 2026ની થીમ 'Trapped behind the scam' છે, જે ઓનલાઈન છેતરપિંડીના કેન્દ્રોમાં ફસાયેલા લોકો પર ધ્યાન દોરે છે.

થીમનો અર્થ

  • થીમ 2026: 'Trapped behind the scam'.
  • સંગઠિત ગુનાહિત જૂથો લોકોને ફસાવીને મોટા પાયે ઓનલાઈન નાણાકીય છેતરપિંડી કરાવે છે.
  • આવા લોકોને દબાણ, દેખરેખ, દેવું અને ડરના જોરે સાયબર ગુના કરવા મજબૂર કરાય છે.
  • દિવસનું આયોજન UNODC (યુનાઇટેડ નેશન્સ ઓફિસ ઓન ડ્રગ્સ એન્ડ ક્રાઇમ) કરે છે.
વિવિધમિત્રતા દિવસસંયુક્ત રાષ્ટ્ર30 જુલાઈ

17. આંતરરાષ્ટ્રીય મિત્રતા દિવસ — 30 જુલાઈ

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ 2011માં 30 જુલાઈને આંતરરાષ્ટ્રીય મિત્રતા દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો હતો.

હેતુ

  • સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ 2011માં આ દિવસ જાહેર કર્યો.
  • લોકો, દેશો, સંસ્કૃતિઓ અને વ્યક્તિઓ વચ્ચેની મિત્રતાથી શાંતિના પ્રયાસોને બળ મળે એ વિચાર ફેલાવવો.
  • આ વર્ષે 30 જુલાઈએ માનવ તસ્કરી વિરોધી દિવસ પણ સાથે આવે છે.

તૈયાર છો? આજની ક્વિઝ રમો

આજના કરન્ટ અફેર્સ પર પ્રશ્નો · ફ્રી · ગુજરાતી