1. રાજ્યસભાએ પણ પેપર-લીક વિરોધી બિલ પસાર કર્યું — સંસદની મંજૂરી પૂરી
30 જુલાઈ 2026ના રોજ રાજ્યસભાએ 'પબ્લિક એક્ઝામિનેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) સુધારા બિલ, 2026' પસાર કર્યું. લોકસભાએ એક દિવસ પહેલાં પસાર કર્યું હતું, એટલે હવે સંસદની મંજૂરી પૂરી થઈ અને બિલ રાષ્ટ્રપતિની સંમતિ માટે જશે.
શું થયું
કેન્દ્રીય મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહે બિલ રાજ્યસભામાં રજૂ કર્યું અને ગૃહે તેને મંજૂરી આપી.
લોકસભાએ 29 જુલાઈએ પસાર કર્યું હતું; હવે બિલ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુની સંમતિ માટે મોકલાશે.
સજા 3-5 વર્ષથી વધારીને 5-10 વર્ષ અને દંડ ₹10 લાખથી વધારીને ₹50 લાખ કરાયો છે.
નવી જોગવાઈઓ
પરીક્ષા સંબંધિત ગુના માટે ખાસ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની રચના.
તપાસ બે મહિનામાં અને ચાર્જશીટ દાખલ થયાના ત્રણ મહિનામાં ટ્રાયલ પૂરી કરવાની જોગવાઈ.
તપાસ માટે સરકારને ખાસ ટાસ્ક ફોર્સ રચવાની સત્તા.
અર્થતંત્રસેન્સેક્સનિફ્ટીશેરબજાર
2. શેરબજાર સતત બીજા દિવસે વધ્યું
30 જુલાઈ 2026ના રોજ સેન્સેક્સ 273.55 પોઈન્ટ (0.35%) વધીને 77,928.15 પર અને નિફ્ટી 50 66.95 પોઈન્ટ (0.28%) વધીને 24,317.15 પર બંધ થયો.
બજારની ચાલ
ઓટો તથા ઓઈલ-ગેસ ક્ષેત્રના શેરોમાં ખરીદી નીકળી.
નિફ્ટીમાં મહિન્દ્રા એન્ડ મહિન્દ્રા, કોલ ઇન્ડિયા અને આઈશર મોટર્સ મુખ્ય વધનારા શેર રહ્યા.
આગલા દિવસના મોટા ઉછાળા પછી બજારે વધારો જાળવી રાખ્યો.
ગેમ્સ 23 જુલાઈથી 2 ઓગસ્ટ 2026 સુધી સ્કોટલેન્ડના ગ્લાસગોમાં ચાલે છે.
ગુજરાતગુજરાતવરસાદડીપ ડિપ્રેશનસ્થળાંતર
4. ગુજરાત પર એકસાથે ચાર વરસાદી સિસ્ટમ, 53,600થી વધુનું સ્થળાંતર
ગુજરાત પર એકસાથે ચાર વરસાદી સિસ્ટમ સક્રિય છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાંથી 53,600થી વધુ લોકોનું સલામત સ્થળાંતર કરાયું અને 9,600થી વધુ લોકોને પૂરમાંથી બચાવાયા.
ચાર સિસ્ટમ
ડીપ ડિપ્રેશન (ઊંડું હવાનું દબાણ)
મોન્સૂન ટ્રફ
ઉપલા વાયુ સ્તરનું ચક્રવાતી પરિભ્રમણ
વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ — આ ચારેય એકસાથે હોવાથી વરસાદ વધુ તીવ્ર બન્યો.
રાહત કામગીરી
દક્ષિણ ગુજરાતમાંથી 53,600થી વધુ નાગરિકોનું સલામત સ્થળાંતર.
પૂરમાં ફસાયેલા 9,600થી વધુ લોકોનું રેસ્ક્યૂ.
31 જુલાઈ માટે અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત સહિતના જિલ્લામાં રેડ એલર્ટ યથાવત્.
રાષ્ટ્રીયઆસામપૂરકેન્દ્રીય ટીમ
5. આસામ પૂર: કેન્દ્રની આંતર-મંત્રાલય ટીમ મુલાકાતે
આસામમાં પૂરના નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવા કેન્દ્રની આંતર-મંત્રાલય ટીમ રાજ્યની મુલાકાત લેશે. સાથે પુનર્નિર્માણ યોજના અને પૂર્વોત્તર માટે આપત્તિ-જોખમ ઘટાડવાની વ્યવસ્થા પણ નક્કી થઈ.
મુખ્ય નિર્ણય
કેન્દ્રની આંતર-મંત્રાલય ટીમ નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવા આસામ જશે.
રસ્તા, પુલ, શાળા, આરોગ્ય અને વીજ માળખાના પુનર્નિર્માણ માટે જિલ્લાવાર યોજના.
પૂર્વોત્તર રાજ્યો વચ્ચે સંકલન માટે આપત્તિ-જોખમ ઘટાડવાની વ્યવસ્થા ઊભી કરાશે.
મૃત્યુઆંક 78 અને 3.32 લાખ લોકો હજી પ્રભાવિત.
વિવિધરેન્જર31 જુલાઈવન્યજીવ
6. વિશ્વ રેન્જર દિવસ — 31 જુલાઈ
દર વર્ષે 31 જુલાઈએ વિશ્વ રેન્જર દિવસ મનાવાય છે. આ દિવસે 1992માં ઇન્ટરનેશનલ રેન્જર ફેડરેશનની સ્થાપના થઈ હતી.
મહત્ત્વ
ઇન્ટરનેશનલ રેન્જર ફેડરેશનની સ્થાપના 31 જુલાઈ 1992ના રોજ થઈ.
ફરજ બજાવતાં શહીદ કે ઘાયલ થયેલા રેન્જરોને યાદ કરાય છે.
કુદરતી અને સાંસ્કૃતિક વારસાની રક્ષામાં રેન્જરોના કામને બિરદાવાય છે.
વિવિધમુનશી પ્રેમચંદસાહિત્યહિન્દી
7. મુનશી પ્રેમચંદની જન્મજયંતી — 31 જુલાઈ
હિન્દી-ઉર્દૂના પ્રસિદ્ધ સાહિત્યકાર મુનશી પ્રેમચંદનો જન્મ 31 જુલાઈ 1880ના રોજ થયો હતો.
પરિચય
જન્મ 31 જુલાઈ 1880.
આધુનિક હિન્દી-ઉર્દૂ કથાસાહિત્યના મહાનતમ લેખકોમાં ગણાય છે.
તેમની રચનાઓમાં ભારતના સામાજિક જીવનનું વાસ્તવિક ચિત્રણ મળે છે.
રાષ્ટ્રીયઉધમ સિંહજલિયાંવાલા બાગગદર પાર્ટી
8. શહીદ ઉધમ સિંહનો શહીદી દિવસ — 31 જુલાઈ
31 જુલાઈ 1940ના રોજ બ્રિટિશ સરકારે લંડનમાં ક્રાંતિકારી ઉધમ સિંહને ફાંસી આપી હતી.
ઇતિહાસ
ઉધમ સિંહે 13 માર્ચ 1940ના રોજ બ્રિટિશ પંજાબના પૂર્વ લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર માઇકલ ઓ'ડ્વાયરની હત્યા કરી હતી.
આ 1919ના જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડનો બદલો હતો.
તેઓ ગદર પાર્ટી અને હિન્દુસ્તાન સોશિયાલિસ્ટ રિપબ્લિકન એસોસિએશન સાથે સંકળાયેલા હતા.
31 જુલાઈ 1940ના રોજ લંડનમાં તેમને ફાંસી અપાઈ.
આંતરરાષ્ટ્રીયફિલ્ડ્સ મેડલગણિતહોંગ વાંગ
9. ફિલ્ડ્સ મેડલ 2026 — ચાર ગણિતશાસ્ત્રીઓને સન્માન
2026નો ફિલ્ડ્સ મેડલ યુ ડેંગ, જોન પાર્ડન, જેકબ ત્સિમરમેન અને હોંગ વાંગને એનાયત થયો. હોંગ વાંગ આ મેડલના 90 વર્ષના ઇતિહાસમાં ફક્ત ત્રીજાં મહિલા વિજેતા છે.
વિગત
ઇન્ટરનેશનલ કોંગ્રેસ ઓફ મેથેમેટિશિયન્સમાં એનાયત.
વિજેતા: યુ ડેંગ, જોન પાર્ડન, જેકબ ત્સિમરમેન અને હોંગ વાંગ.
હોંગ વાંગ 90 વર્ષના ઇતિહાસમાં ત્રીજાં મહિલા વિજેતા.
ફિલ્ડ્સ મેડલ ગણિતનું સર્વોચ્ચ સન્માન ગણાય છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયપાવેલ દુરોવટેલિગ્રામરશિયાFSB
10. ટેલિગ્રામના સ્થાપક પાવેલ દુરોવ પર રશિયામાં આરોપ
રશિયાની સુરક્ષા એજન્સી FSB એ ટેલિગ્રામના સ્થાપક પાવેલ દુરોવ પર આતંકવાદી પ્રવૃત્તિમાં મદદ કરવાનો આરોપ મૂક્યો.
વિગત
આરોપ રશિયન ક્રિમિનલ કોડની કલમ 205.1 હેઠળ મુકાયો.
પાવેલ દુરોવ મેસેજિંગ એપ ટેલિગ્રામના સ્થાપક છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયયુરોપિયન યુનિયનAIડીપફેક
11. યુરોપિયન યુનિયનની AI ટ્રાન્સપરન્સી કોડ
યુરોપિયન યુનિયને AI ટ્રાન્સપરન્સી કોડ રજૂ કરી, જે AI થી બનેલી સામગ્રીનું નિયમન કરે છે અને ડીપફેક સામે લડવામાં મદદ કરશે.
હેતુ
AI થી બનેલી સામગ્રી ઓળખાય એ માટે પારદર્શકતાના નિયમો.
ડીપફેક (નકલી વીડિયો-ઓડિયો) સામે લડવાનો હેતુ.
આંતરરાષ્ટ્રીયઅમેરિકાઈરાનપાકિસ્તાનયુદ્ધવિરામ
12. અમેરિકાએ ઈરાન પરના હવાઈ હુમલા થોભાવ્યા
લગભગ બે અઠવાડિયાના તીવ્ર બોમ્બમારા પછી અમેરિકાએ ઈરાન પરના હવાઈ હુમલા થોભાવ્યા. પાકિસ્તાન બંને દેશોને 'ઇસ્લામાબાદ સમજૂતી કરાર' પર પાછા લાવવા પ્રયાસ કરે છે.
વિગત
રાજદ્વારી પ્રયાસો વચ્ચે અમેરિકાએ હુમલા થોભાવ્યા.
પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે રાજદ્વારી માર્ગ જ એકમાત્ર વ્યવહારુ રસ્તો છે.
પાકિસ્તાન અમેરિકા અને ઈરાનને ઇસ્લામાબાદ સમજૂતી કરાર પર પાછા લાવવા મથે છે.
અર્થતંત્રIIPRBI બુલેટિનઉદ્યોગ
13. જૂનમાં ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન વૃદ્ધિ 7.3 ટકા
જૂન 2026માં ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સૂચકાંક (IIP)ની વૃદ્ધિ વધીને 7.3 ટકા થઈ, જે મે મહિનામાં 5.1 ટકા હતી.
વિગત
જૂનમાં IIP વૃદ્ધિ 7.3 ટકા; મે માં 5.1 ટકા હતી.
વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે ઉત્પાદન ક્ષેત્ર અને કેપિટલ ગુડ્સના જોરે.
જુલાઈ 2026ના RBI બુલેટિન પ્રમાણે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ મજબૂત, સેવા ક્ષેત્ર તંદુરસ્ત અને નિકાસ વધી.
રાષ્ટ્રીયવાઘરાજસ્થાનવન્યજીવ
14. રાજસ્થાનમાં વાઘની સંખ્યા વધીને 149
રાજસ્થાનમાં વાઘની સંખ્યા વધીને 149 થઈ, જે 2025માં 135 હતી. આ વાઘ રાજ્યના પાંચ ટાઈગર રિઝર્વમાં ફેલાયેલા છે.
વિગત
વાઘની સંખ્યા 135 (2025) થી વધીને 149 થઈ.
રાજ્યના પાંચ ટાઈગર રિઝર્વમાં ફેલાયેલા.
વિવિધRKVYમહારાષ્ટ્રકૃષિશિવરાજ સિંહ ચૌહાણ
15. RKVY નો બીજો હપ્તો મેળવનાર પ્રથમ રાજ્ય મહારાષ્ટ્ર
રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિકાસ યોજના (RKVY) હેઠળ બીજો હપ્તો મેળવવા માટે લાયક ઠરનાર મહારાષ્ટ્ર પ્રથમ રાજ્ય બન્યું.
વિગત
કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણની અધ્યક્ષતામાં થયેલી સમીક્ષામાં આ નક્કી થયું.
RKVY એટલે રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિકાસ યોજના.
રાષ્ટ્રીયUNSCસંયુક્ત રાષ્ટ્રવિદેશ નીતિ
16. UNSC કાયમી સભ્યપદ માટે ભારતનું 'SHANTI' માળખું
ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)ના કાયમી સભ્યપદ માટેની ઝુંબેશ 'SHANTI' માળખા દ્વારા વધુ તીવ્ર બનાવી.