1. સુપ્રીમ કોર્ટ: બાર કાઉન્સિલને કાયદાના વિદ્યાર્થીઓ સામે પગલાં લેવાની સત્તા નથી
સુપ્રીમ કોર્ટે 3 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ચુકાદો આપ્યો કે બાર કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયા (BCI) અને રાજ્ય બાર કાઉન્સિલોને કાયદાના વિદ્યાર્થીઓના આચરણ પર શિસ્તભંગનાં પગલાં લેવાની કોઈ કાનૂની સત્તા નથી. વિદ્યાર્થીઓ સામે પગલાં લેવાની સત્તા તેમની શૈક્ષણિક સંસ્થા પાસે છે.
વિગત
બેન્ચ: મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્ય કાંત તથા ન્યાયમૂર્તિ જોયમાલ્યા બાગચી અને ન્યાયમૂર્તિ વી. મોહના.
ચુકાદો: BCI ની સત્તા વ્યક્તિ વકીલ તરીકે નોંધાયા (એનરોલમેન્ટ) પછી જ શરૂ થાય છે; વિદ્યાર્થી અવસ્થામાં નહીં.
વિદ્યાર્થીઓ પર શિસ્તની સત્તા તેમની મૂળ શૈક્ષણિક સંસ્થા અથવા તેના નિયમો હેઠળ સત્તા ધરાવતા સત્તામંડળ પાસે.
પૃષ્ઠભૂમિ: હૈદરાબાદની નાલસાર યુનિવર્સિટી ઑફ લૉ ના વિદ્યાર્થીઓએ પદવીદાન સમારંભમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશની સૂચિત હાજરી સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.
તે પછી BCI એ રાજ્ય બાર કાઉન્સિલોને નાલસારની 2026ની બૅચને વકીલ તરીકે નોંધ ન કરવા સૂચના આપી હતી.
કોર્ટે BCI ના તે પત્રવ્યવહારને 'કાયદાની સત્તા વગરનો' ઠેરવ્યો અને વિદ્યાર્થીઓને અગાઉ અપાયેલું વચગાળાનું રક્ષણ કાયમી કર્યું.
બાર કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયાની સ્થાપના 1961માં એડવોકેટ્સ એક્ટ હેઠળ થઈ હતી.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
બાર કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયા (BCI) એડવોકેટ્સ ઍક્ટ, 1961ની કલમ 4 હેઠળ રચાયેલી વૈધાનિક સંસ્થા છે; મુખ્યાલય નવી દિલ્હી.
BCI વકીલાતના વ્યવસાય તથા દેશના કાયદાકીય શિક્ષણનું નિયમન કરે છે અને 'ઑલ ઇન્ડિયા બાર એક્ઝામિનેશન' (AIBE) લે છે; વકીલ તરીકેની નોંધણી રાજ્ય બાર કાઉન્સિલમાં થાય છે (ગુજરાત માટે બાર કાઉન્સિલ ઑફ ગુજરાત).
સર્વોચ્ચ અદાલતની જોગવાઈ બંધારણના અનુચ્છેદ 124માં છે; અદાલતે 28 જાન્યુઆરી 1950ના રોજ કામકાજ શરૂ કર્યું હતું.
અનુચ્છેદ 141 મુજબ સર્વોચ્ચ અદાલતે જાહેર કરેલો કાયદો દેશની તમામ અદાલતોને બંધનકર્તા છે.
વર્તમાન મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) જસ્ટિસ સૂર્યકાંત છે, જેમણે 53મા CJI તરીકે 24 નવેમ્બર 2025ના રોજ પદ સંભાળ્યું.
રેલમંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે 3 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીના રેલ ભવન ખાતે રેલવે સલામતીની વ્યાપક સમીક્ષા બેઠક યોજી. તેમાં સિગ્નલિંગ, ઓવરહેડ ઇક્વિપમેન્ટ, ડબ્બાની જાળવણી અને પુરવઠાની ગુણવત્તા અંગે કડક સૂચનાઓ અપાઈ.
વિગત
સ્થળ અને તારીખ: રેલ ભવન, નવી દિલ્હી; 3 સપ્ટેમ્બર 2026.
હાજરી: રેલવે બોર્ડના અધ્યક્ષ અને CEO, બોર્ડના સભ્યો, ઝોનલ જનરલ મેનેજરો અને મંડળ રેલ પ્રબંધકો (DRM).
સિગ્નલિંગ: તકનીકી ખામીઓ 'મિશન મોડ'માં દૂર કરવાની સૂચના.
ઓવરહેડ ઇક્વિપમેન્ટ (OHE): નિર્ધારિત સેવા-આયુ પૂરી કરી ચૂકેલા ભાગોની જાળવણી અને બદલી કરવાની સૂચના.
વર્કશોપ: ડબ્બાની જાળવણી, ખાસ કરીને આગ-સલામતી સાથે સંકળાયેલા વીજ પરિપથ અને વાયરિંગ પર વિશેષ ધ્યાન.
ગુણવત્તા: સિગ્નલ અને દૂરસંચાર (S&T), OHE, ટ્રૅક, ડબ્બા કે વૅગનની સામગ્રીમાં ખામી જણાય તો પુરવઠાદાર સામે કડક પગલાં; ઇરાદાપૂર્વકની બેદરકારીના કિસ્સામાં કાયમી ધોરણે કાળી યાદીમાં મૂકવા.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
રેલવે મંત્રાલય અને રેલવે બોર્ડ નવી દિલ્હીના 'રેલ ભવન'માં કાર્યરત છે; રેલવે બોર્ડની રચના 1905માં થઈ હતી.
ભારતમાં પ્રથમ પેસેન્જર ટ્રેન 16 એપ્રિલ 1853ના રોજ મુંબઈના બોરીબંદરથી થાણે વચ્ચે દોડી હતી.
રેલવે અકસ્માતોની વૈધાનિક તપાસ કરતું 'રેલવે સુરક્ષા આયોગ' (CRS) રેલવે મંત્રાલય નહીં, પણ નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય હેઠળ આવે છે — તેની સ્વતંત્રતા જળવાય તે માટે. તે રેલવે અધિનિયમ, 1989 હેઠળ કામ કરે છે.
ભારતીય રેલવે હાલ 19 ઝોનમાં વહેંચાયેલી છે; સૌથી નવો 'સાઉથ કોસ્ટ રેલવે' ઝોન 1 જૂન 2026થી અમલમાં આવ્યો, જેનું મુખ્યાલય વિશાખાપટ્ટનમ છે.
રેલવે સુરક્ષા સંબંધી કામો માટેનું ભંડોળ 'રાષ્ટ્રીય રેલ સંરક્ષા કોષ' (RRSK) 2017-18ના બજેટમાં જાહેર થયું હતું.
ઓલિમ્પિક સિટીનો વિકાસ તમિલનાડુ સ્પોર્ટ્સ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી કરશે.
તેમાં વિશ્વકક્ષાનાં રમત-મેદાન, અદ્યતન સાધનો, હાઈ પરફોર્મન્સ ટ્રેનિંગ સેન્ટર તથા સ્પોર્ટ્સ સાયન્સ અને સ્પોર્ટ્સ મેડિસિન કેન્દ્રો હશે.
ખેલાડીઓ અને પ્રશિક્ષકો માટે રહેવાની સુવિધા પણ ઊભી કરાશે.
મોટર સ્પોર્ટ્સ સિટીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાનો રેસિંગ ટ્રૅક — ફોર્મ્યુલા 1, 2, 3 અને 4 સ્પર્ધાઓ યોજી શકાય તેવો.
હેતુ: વધુ ઓલિમ્પિક ચંદ્રક વિજેતા તૈયાર કરવા તથા પ્રવાસન અને વિશિષ્ટ વાહન-ઉત્પાદનમાં તકો ઊભી કરવી.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
તમિલનાડુની રાજધાની ચેન્નાઈ છે; મુખ્યમંત્રી સી. જોસેફ વિજયે 10 મે 2026ના રોજ શપથ લીધા અને તેઓ 1967 પછી DMK કે AIADMK સિવાયના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા. રાજ્યપાલ આર. વી. આર્લેકર છે.
આધુનિક ઑલિમ્પિકના જનક પિયર દ કૂબર્તિન ગણાય છે; આંતરરાષ્ટ્રીય ઑલિમ્પિક સમિતિ (IOC) ની સ્થાપના 1894માં થઈ અને તેનું મુખ્યાલય લોઝાન (સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ)માં છે.
ભારતમાં ઑલિમ્પિક રમતોનું સંચાલન ભારતીય ઑલિમ્પિક સંઘ (IOA) કરે છે, જેની રચના 1927માં થઈ હતી.
ફોર્મ્યુલા-1 સહિતની આંતરરાષ્ટ્રીય મોટર રેસિંગનું સંચાલન FIA કરે છે — સ્થાપના 20 જૂન 1904, મુખ્યાલય પૅરિસ (ફ્રાન્સ).
ભારતમાં ફોર્મ્યુલા-1 નું 'ઇન્ડિયન ગ્રાં પ્રી' 2011થી 2013 દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશના ગ્રેટર નોઇડા ખાતેના બુદ્ધ ઇન્ટરનેશનલ સર્કિટ પર યોજાયું હતું.
4. 'બાયો-નિવેશ' મંચ શરૂ — બાયોટેક નવપ્રવર્તનમાં ખાનગી મૂડીરોકાણ લાવવા DBT અને BIRAC ની પહેલ
કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે 3 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં 'બાયો-નિવેશ' શરૂ કર્યું. તે પ્રયોગશાળાના સંશોધનને વ્યાપારી ધોરણે વિસ્તારવા માટે ખાનગી મૂડીરોકાણ સાથે જોડતો મંચ છે.
વિગત
શરૂ કરનાર: ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ, કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો), વિજ્ઞાન અને પ્રૌદ્યોગિકી; સ્થળ નવી દિલ્હી, તારીખ 3 સપ્ટેમ્બર 2026.
તૈયાર કરનાર: જૈવ પ્રૌદ્યોગિકી વિભાગ (DBT) અને બાયોટેક્નોલોજી ઇન્ડસ્ટ્રી રિસર્ચ આસિસ્ટન્સ કાઉન્સિલ (BIRAC) સંયુક્ત રીતે.
તે નવું ભંડોળ કે અનુદાન નથી — રોકાણકાર અને નવપ્રવર્તક વચ્ચેનો સંરચિત જોડાણ મંચ છે.
પ્રથમ રાઉન્ડ ટેબલમાં 20 બાયોટેક તથા ડીપ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ અને આશરે 50 ખાનગી રોકાણકારો જોડાયા.
સંશોધન, વિકાસ અને નવપ્રવર્તન (RDI) ભંડોળનું કદ ₹1 લાખ કરોડ; તેમાં BIRAC ને જૈવ પ્રૌદ્યોગિકી અને સંલગ્ન ક્ષેત્રો માટે 'સેકન્ડ-લેવલ ફંડ મેનેજર' નીમવામાં આવ્યું છે.
હેતુ: પ્રયોગશાળા અને બજાર વચ્ચેની ભંડોળની ખાઈ પૂરવી અને દેશની જૈવ-અર્થવ્યવસ્થા (બાયોઇકોનોમી) વધારવી.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
BIRAC નું પૂરું નામ — Biotechnology Industry Research Assistance Council. તે 2012માં સ્થપાયેલી 'ના-નફો' જાહેર ક્ષેત્રની સંસ્થા છે; મુખ્યાલય નવી દિલ્હી.
BIRAC ની પિતૃ સંસ્થા જૈવ ટેકનોલોજી વિભાગ (DBT) છે, જેની સ્થાપના 1986માં થઈ હતી.
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલય હેઠળ ત્રણ વિભાગ આવે છે — વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ (DST), જૈવ ટેકનોલોજી વિભાગ (DBT) અને વૈજ્ઞાનિક તથા ઔદ્યોગિક સંશોધન વિભાગ (DSIR).
ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ પાસે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી તથા પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયનો સ્વતંત્ર હવાલો છે, ઉપરાંત પરમાણુ ઊર્જા વિભાગ અને અંતરિક્ષ વિભાગનો પણ હવાલો છે.
વિજ્ઞાન-ટેકએરો ઇન્ડિયા 2027યેલહંકાસંરક્ષણ ઉત્પાદન વિભાગબેંગલુરુ
સંરક્ષણ મંત્રાલયે જાહેર કર્યું કે એશિયાના સૌથી મોટા હવાઈ પ્રદર્શન 'એરો ઇન્ડિયા'ની 16મી આવૃત્તિ 8થી 12 ફેબ્રુઆરી 2027 દરમિયાન બેંગલુરુના એર ફોર્સ સ્ટેશન યેલહંકા ખાતે યોજાશે. પ્રદર્શકોની નોંધણી 3 સપ્ટેમ્બર 2026થી શરૂ થઈ.
વિગત
આવૃત્તિ: 16મી; એરો ઇન્ડિયા એશિયાનું સૌથી મોટું હવાઈ પ્રદર્શન ગણાય છે.
6. ભારત અને બેલ્જિયમ વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગ કરાર — બે દાયકામાં બેલ્જિયન વડાપ્રધાનની પ્રથમ મુલાકાત
બેલ્જિયમના વડાપ્રધાન બાર્ટ ડી વેવરની ભારત મુલાકાત (2થી 4 સપ્ટેમ્બર 2026) દરમિયાન 3 સપ્ટેમ્બરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મંત્રણા થઈ. બંને દેશોએ સંરક્ષણ સાધનોના સંયુક્ત વિકાસ અને ઉત્પાદન સહિતના સહયોગને ઊંડો બનાવવા સંમતિ દર્શાવી.
વિગત
મુલાકાત: 2થી 4 સપ્ટેમ્બર 2026; આશરે બે દાયકામાં બેલ્જિયન વડાપ્રધાનની ભારતની પ્રથમ મુલાકાત.
મંત્રણા: 3 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને વડાપ્રધાન બાર્ટ ડી વેવર વચ્ચે.
સૈન્ય તાલીમ, અધિકારીઓની આપ-લે, સંશોધન અને વિકાસ, સંયુક્ત અભ્યાસ તથા દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ માટેનું માળખું નક્કી કરાયું.
ડી વેવર સાથે આવેલા સંરક્ષણ-ઉદ્યોગ પ્રતિનિધિમંડળની બેઠકમાં ઓછામાં ઓછા 8 સમજૂતી કરાર (MoU) થયા.
લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો (L&T) અને બેલ્જિયમની એક્સેલ રોબોટિક્સ સુરંગ-પ્રતિરોધક (માઇન કાઉન્ટર-મેઝર) જહાજો પર ભાગીદારી કરશે.
કલ્યાણી સ્ટ્રેટેજિક સિસ્ટમ્સ અને થેલ્સ બેલ્જિયમ ભારતમાં 70 મિ.મી. રોકેટનું ઉત્પાદન કરશે.
બેલ્જિયમની રાજધાની બ્રસેલ્સ યુરોપિયન યુનિયનની સંસ્થાઓ અને નાટોના મુખ્યાલયનું યજમાન શહેર છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
બેલ્જિયમની રાજધાની બ્રસેલ્સ, ચલણ યુરો અને રાજા ફિલિપ (2013થી) છે; વડાપ્રધાન બાર્ટ ડી વેવરે ફેબ્રુઆરી 2025માં પદ સંભાળ્યું હતું.
યુરોપિયન યુનિયનની મુખ્ય સંસ્થાઓ અને NATO — બંનેનું મુખ્યાલય બ્રસેલ્સમાં છે. NATO ની સ્થાપના 4 એપ્રિલ 1949ના રોજ થઈ હતી.
બેલ્જિયમનું એન્ટવર્પ શહેર વિશ્વનું સૌથી મોટું હીરા-વેપાર કેન્દ્ર છે, જેની સાથે ગુજરાતના સુરતના હીરા ઉદ્યોગનો સીધો સંબંધ છે.
બેલ્જિયમની સત્તાવાર ભાષાઓ ડચ, ફ્રેન્ચ અને જર્મન છે; દેશ 1830માં સ્વતંત્ર થયો હતો.
'સંરક્ષણ એટેશે' એટલે વિદેશમાં આવેલા ભારતીય દૂતાવાસમાં નિયુક્ત સૈન્ય અધિકારી, જે યજમાન દેશ સાથે સંરક્ષણ સહકારની કડી તરીકે કામ કરે છે.
ઉદ્ઘાટન સમારંભ બિશ્કેક એરેના, બિશ્કેક (કિર્ગિઝસ્તાન) ખાતે; વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને SCO ના નેતાઓ ઉપસ્થિત રહ્યા.
મુખ્ય સ્પર્ધાઓ ઇસિક-કુલ પ્રદેશના ચોલ્પોન-અતા અને કિર્ચિન સહિતનાં સ્થળોએ યોજાઈ.
ભારતનું દળ: કુલ 87 સભ્યો — 73 ખેલાડી, 10 સાંસ્કૃતિક પ્રતિનિધિ અને 4 વૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્રના પ્રતિનિધિ.
વર્લ્ડ નોમેડ ગેમ્સમાં મધ્ય એશિયાની પરંપરાગત વિચરતી સંસ્કૃતિની રમતો રમાય છે.
આ ભારતનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું દળ હોવાનું જણાવાયું છે ⚠️ (સ્વતંત્ર પુષ્ટિ મળી નથી).
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
પ્રથમ વિશ્વ નોમેડ ગેમ્સ 2014માં કિર્ગિઝસ્તાનના ચોલ્પોન-અતા ખાતે યોજાઈ હતી; પ્રથમ ત્રણ આવૃત્તિ ત્યાં જ થઈ અને ચોથી આવૃત્તિ 2022માં તુર્કીના ઇઝનિકમાં યોજાઈ.
કિર્ગિઝસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેક છે અને ચલણ 'સોમ' છે; તે ચારે બાજુથી જમીનથી ઘેરાયેલો (landlocked) મધ્ય એશિયાનો દેશ છે અને ઇસ્સિક-કુલ તેનું જાણીતું સરોવર છે.
આ રમતોત્સવની સૌથી જાણીતી રમત 'કોક-બોરુ' છે — ઘોડેસવારી પર રમાતી પરંપરાગત મધ્ય એશિયાઈ રમત.
વિશ્વ નોમેડ ગેમ્સનો હેતુ વિચરતી (nomadic) સંસ્કૃતિની પરંપરાગત રમતોને જીવંત રાખવાનો છે.
એથ્લેટિક્સ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયા (AFI) એ 3 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ એશિયન ગેમ્સ માટે 77 સભ્યોની ભારતીય ટ્રૅક એન્ડ ફિલ્ડ ટીમ જાહેર કરી. ઘૂંટીના અસ્થિબંધનમાં ઈજાને કારણે નીરજ ચોપરા બહાર થતાં તેમના સ્થાને યશવીર સિંહની પસંદગી થઈ.
એથ્લેટિક્સ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયા (AFI) ની રચના 1946માં થઈ હતી (ત્યારે નામ 'એમેચ્યોર ઍથ્લેટિક ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયા'); મુખ્યાલય નવી દિલ્હી. તે વર્લ્ડ ઍથ્લેટિક્સ અને એશિયન ઍથ્લેટિક્સ એસોસિએશન સાથે સંલગ્ન છે.
એશિયન ગેમ્સનું આયોજન ઑલિમ્પિક કાઉન્સિલ ઑફ એશિયા (OCA) કરે છે; પ્રથમ એશિયન ગેમ્સ 1951માં નવી દિલ્હીમાં યોજાઈ હતી.
2026ની એશિયન ગેમ્સ 20મી આવૃત્તિ છે, જે જાપાનના આઇચી-નાગોયામાં 19 સપ્ટેમ્બરથી 4 ઑક્ટોબર 2026 દરમિયાન યોજાય છે.
નીરજ ચોપરા ભાલા ફેંક (જૅવેલિન થ્રો) ના ખેલાડી છે; જન્મ 24 ડિસેમ્બર 1997, હરિયાણાના પાણીપત જિલ્લાના ખાંદરા ગામમાં.
તેમણે ટોક્યો 2020 ઑલિમ્પિકમાં 87.58 મીટર સાથે સુવર્ણ અને પૅરિસ 2024માં 89.45 મીટર સાથે રજત જીત્યું; 2023માં બુડાપેસ્ટની વિશ્વ ઍથ્લેટિક્સ ચૅમ્પિયનશિપમાં સુવર્ણ તથા 2018 (જકાર્તા) અને 2022 (હાંગઝોઉ) એશિયન ગેમ્સમાં પણ સુવર્ણ મેળવ્યાં. તેમને 2018માં અર્જુન પુરસ્કાર અને 2022માં પદ્મશ્રી મળ્યાં.
કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે 2025-26 માટેના મુખ્ય પાકોના ત્રીજા આગોતરા અંદાજ જાહેર કર્યા. કુલ અન્ન ઉત્પાદન 376.563 મિલિયન ટન અંદાજાયું છે, જે દેશનું અત્યાર સુધીનું સર્વોચ્ચ છે.
વિગત
કુલ અન્ન ઉત્પાદન: 376.563 મિલિયન ટન (અંદાજ) — દેશના ઇતિહાસનું સર્વોચ્ચ.
ગયા વર્ષના 357.732 મિલિયન ટન કરતાં આશરે 18.8 મિલિયન ટન એટલે કે 5.3 ટકાનો વધારો.
ચોખા: 154.024 મિલિયન ટન — વિક્રમી.
ઘઉં: 120.657 મિલિયન ટન.
મકાઈ: 55.093 મિલિયન ટન — સર્વકાલીન સર્વોચ્ચ.
જાહેર કરનાર: કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ તથા ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ.
તેલીબિયાં અને વાણિજ્યિક પાકોની સ્થિતિ પણ મજબૂત હોવાનું અંદાજમાં જણાવાયું.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
અન્ન ઉત્પાદનના આગોતરા અંદાજ કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયના અર્થશાસ્ત્ર અને આંકડાશાસ્ત્ર નિયામકાલય (DES) દ્વારા બહાર પડાય છે; એક વર્ષમાં કુલ ચાર આગોતરા અંદાજ જારી થાય છે.
ભારતની ત્રણ પાક-ઋતુ — ખરીફ (ચોમાસુ), રબી (શિયાળુ) અને ઝાયદ (ઉનાળુ).
ટેકાના ભાવ (MSP) ની ભલામણ કૃષિ ખર્ચ અને ભાવ પંચ (CACP) કરે છે, જેની રચના 1965માં થઈ હતી.
કૃષિ સંશોધનની સર્વોચ્ચ સંસ્થા ભારતીય કૃષિ અનુસંધાન પરિષદ (ICAR) છે — સ્થાપના 1929, મુખ્યાલય નવી દિલ્હી.
કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ મધ્યપ્રદેશની વિદિશા બેઠકના સાંસદ છે અને અગાઉ મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી રહી ચૂક્યા છે.
મહત્ત્વના દિવસરાષ્ટ્રીય પોષણ માસમહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયપોષણ 2.0આંગણવાડી
10. 9મો રાષ્ટ્રીય પોષણ માસ સપ્ટેમ્બર 2026 — સંકલ્પના 'હમારી આંગણવાડી, હમારી જિમ્મેદારી'
મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયે 1થી 30 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન 9મા રાષ્ટ્રીય પોષણ માસનું આયોજન કર્યું. આ વર્ષની સંકલ્પના (થીમ) 'હમારી આંગણવાડી, હમારી જિમ્મેદારી' છે.
વિગત
આવૃત્તિ: 9મી; સમયગાળો 1થી 30 સપ્ટેમ્બર 2026.
સંકલ્પના: 'હમારી આંગણવાડી, હમારી જિમ્મેદારી' — આંગણવાડી કેન્દ્રો પ્રત્યે સમુદાયની માલિકીભાવના પર ભાર.
આયોજક: મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય.
ચાર મુખ્ય વિષય: પ્રથમ 6 મહિના ફક્ત સ્તનપાન, પૂરક આહાર, આયર્ન-ફોલિક એસિડ દ્વારા પાંડુરોગ (એનિમિયા) નિવારણ અને દેશી બાજરી-જુવાર જેવાં ધાન્યનો પ્રચાર.
અમલ 'મિશન સક્ષમ આંગણવાડી અને પોષણ 2.0' હેઠળ; ટેક્નોલોજી આધારિત વૃદ્ધિ-નિરીક્ષણ પર ભાર.
પોષણ અભિયાનની શરૂઆત 8 માર્ચ 2018ના રોજ રાજસ્થાનના ઝુંઝુનુમાં થઈ હતી; ત્યારથી દર સપ્ટેમ્બરે પોષણ માસ ઊજવાય છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
POSHAN નું પૂરું નામ — Prime Minister's Overarching Scheme for Holistic Nourishment.
પોષણ અભિયાન 8 માર્ચ 2018 (આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ) ના રોજ રાજસ્થાનના ઝુનઝુનુથી શરૂ થયું હતું.
2018થી દર વર્ષે સપ્ટેમ્બર મહિનો 'રાષ્ટ્રીય પોષણ માસ' તરીકે ઊજવાય છે; માર્ચ મહિનામાં 'પોષણ પખવાડિયું' ઊજવાય છે.
આંગણવાડી કેન્દ્રો સંકલિત બાળ વિકાસ સેવા (ICDS) યોજનાનો ભાગ છે, જે 2 ઑક્ટોબર 1975ના રોજ શરૂ થઈ હતી.
હાલ આ કાર્યક્રમ 'મિશન સક્ષમ આંગણવાડી અને પોષણ 2.0' હેઠળ ચાલે છે.
ગુજરાતહેલિપેડમાર્ગ અને મકાન વિભાગકાર્યપાલક ઇજનેરઆપત્તિ વ્યવસ્થાપન
11. ગુજરાતના તમામ હેલિપેડ સતત 'કાર્યરત સ્થિતિ'માં રાખવા કડક સૂચના — દર ત્રણ મહિને ફરજિયાત નિરીક્ષણ
ગુજરાત સરકારે 3 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ પરિપત્ર બહાર પાડી રાજ્યના તમામ હેલિપેડ સતત 'કાર્યરત સ્થિતિ' (ઓપરેશનલ કન્ડિશન)માં રાખવાની કડક સૂચના આપી. હવે દરેક હેલિપેડનું દર ત્રણ મહિને ઓછામાં ઓછું એક વાર નિરીક્ષણ ફરજિયાત છે.
વિગત
પરિપત્ર બહાર પાડનાર: રાજ્ય સરકારનો માર્ગ અને મકાન વિભાગ (Roads and Buildings Department).
નિરીક્ષણ: રાજ્યના દરેક હેલિપેડનું દર ત્રણ મહિને (ત્રિમાસિક) ઓછામાં ઓછું એક વાર નિરીક્ષણ ફરજિયાત.
જવાબદારી: કાર્યપાલક ઇજનેરો (એક્ઝિક્યુટિવ એન્જિનિયર) — હેલિપેડ ઉપયોગક્ષમ રહે અને નિરીક્ષણમાં જણાયેલી ખામી કે મરામત તાત્કાલિક પૂરી થાય તે જોવાનું.
અવરોધ દૂર કરવા સતત દેખરેખ: ગેરકાયદે દબાણ, બાંધકામ, ભરેલો સામાન, પાર્ક કરેલાં વાહનો, કચરો, ઝાડી-ઝાંખરાં તથા સરકારી વિભાગોએ જપ્ત કરેલાં બિનઉપયોગી વાહનો.
હેતુ: આપત્તિ વ્યવસ્થાપન, તબીબી તથા હવાઈ બચાવ કામગીરી અને મહાનુભાવોની સત્તાવાર મુલાકાત વખતે હેલિપેડ તરત ઉપલબ્ધ રહે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
ગુજરાતનો માર્ગ અને મકાન (R&B) વિભાગ રાજ્યના રસ્તા, પુલ અને સરકારી મકાનોના બાંધકામ તથા જાળવણી માટે જવાબદાર છે; રાજ્યનું સચિવાલય ગાંધીનગરમાં છે.
ભારતમાં નાગરિક ઉડ્ડયનનું નિયમન નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિદેશાલય (DGCA) કરે છે — મુખ્યાલય નવી દિલ્હી; તે નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય હેઠળ આવે છે અને વિમાન (સુધારા) અધિનિયમ, 2020થી વૈધાનિક સંસ્થા બન્યું છે.
દેશનાં એરપોર્ટનું સંચાલન ભારતીય વિમાનપત્તન પ્રાધિકરણ (AAI) કરે છે, જેની રચના 1995માં થઈ હતી.
ગુજરાત આશરે 1,600 કિમીનો દરિયાકિનારો ધરાવે છે — જે દેશમાં સૌથી લાંબો છે — તેથી વાવાઝોડા અને પૂર જેવી આપત્તિ વખતે હવાઈ રાહત-બચાવ માટે હેલિપેડનું મહત્ત્વ વધુ રહે છે.
ગુજરાતગૌરાંગ વ્યાસઅવિનાશ વ્યાસસુગમ સંગીતપદ્મશ્રી
12. ગુજરાતી સંગીતકાર અને ગાયક ગૌરાંગ વ્યાસનું અમદાવાદમાં નિધન
જાણીતા ગુજરાતી સંગીતકાર અને ગાયક ગૌરાંગ વ્યાસનું 2 સપ્ટેમ્બર 2026ની રાત્રે અમદાવાદમાં નિધન થયું; 3 સપ્ટેમ્બરે શ્રદ્ધાંજલિ અપાઈ. તેઓ પદ્મશ્રી અવિનાશ વ્યાસના પુત્ર હતા અને તેમણે 100થી વધુ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું હતું.
વિગત
નિધન: 2 સપ્ટેમ્બર 2026ની રાત્રે, અમદાવાદ.
તેઓ પદ્મશ્રી અવિનાશ વ્યાસ — સંગીતકાર, ગીતકાર અને ગાયક — ના પુત્ર હતા અને પિતાની સંગીત પરંપરા આગળ વધારી.
કારકિર્દી: 100થી વધુ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સંગીત; ફિલ્મ, લોકસંગીત અને સુગમ સંગીત મળીને 500થી વધુ રચનાઓ.
સાબરમતી રેલવે સ્ટેશનના પુનર્વિકાસના ઉદ્ઘાટન સાથે સાબરમતીથી દેશની પ્રથમ LNG-ડીઝલ દ્વિ-ઈંધણ (ડ્યુઅલ-ફ્યુઅલ) DEMU ટ્રેન દોડાવવાનો કાર્યક્રમ જાહેર થયો હતો. આ કાર્યક્રમ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની 3થી 5 સપ્ટેમ્બરની ગુજરાત મુલાકાતના કાર્યસૂચિમાં હતો.
વિગત
ટ્રેન: LNG અને ડીઝલ પર ચાલતી દ્વિ-ઈંધણ ડીઝલ ઇલેક્ટ્રિક મલ્ટિપલ યુનિટ (DEMU) — દેશની આ પ્રકારની પ્રથમ ટ્રેન.
સંચાલન: સાબરમતી (અમદાવાદ, ગુજરાત)થી.
સાથે સાબરમતી રેલવે સ્ટેશનના પુનર્વિકાસનો ઉદ્ઘાટન કાર્યક્રમ પણ કાર્યસૂચિમાં હતો.
કાર્યક્રમ કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહની 3થી 5 સપ્ટેમ્બર 2026ની ગુજરાત મુલાકાતનો ભાગ હતો.
LNG-ડીઝલ દ્વિ-ઈંધણ પદ્ધતિથી ડીઝલનો વપરાશ અને પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો હેતુ છે.
અહેવાલ મુજબ અમિત શાહની આ ત્રણ દિવસની મુલાકાત રદ થઈ હતી, જેથી કાર્યક્રમની આખરી તારીખ અંગે ⚠️ સ્પષ્ટતા મળી નથી.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
DEMU નું પૂરું નામ — Diesel Electric Multiple Unit; LNG એટલે લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગૅસ (પ્રવાહી કુદરતી વાયુ).
સાબરમતી રેલવે સ્ટેશન અમદાવાદ (ગુજરાત)માં આવેલું છે અને પશ્ચિમ રેલવે ઝોનના અમદાવાદ મંડળ હેઠળ આવે છે; પશ્ચિમ રેલવેનું મુખ્યાલય મુંબઈના ચર્ચગેટમાં છે.
નિર્માણાધીન મુંબઈ–અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ (બુલેટ ટ્રેન) કૉરિડોરનું ઉત્તર છેડાનું સ્ટેશન સાબરમતી ખાતે બની રહ્યું છે, જ્યાં બહુ-સ્તરીય પરિવહન કેન્દ્ર (મલ્ટિ-મોડલ હબ) ઊભું થઈ રહ્યું છે.
સાબરમતી આશ્રમ (હરિજન આશ્રમ) અમદાવાદમાં સાબરમતી નદીના કિનારે આવેલો છે; ગાંધીજી 1917થી 1930 સુધી અહીં રહ્યા હતા અને 12 માર્ચ 1930ના રોજ અહીંથી જ દાંડીકૂચ શરૂ કરી હતી.
1 સપ્ટેમ્બરે જાહેર થયેલી કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહની 3થી 5 સપ્ટેમ્બર 2026ની ત્રણ દિવસની ગુજરાત મુલાકાત રદ થઈ. મુલાકાતમાં ગાંધીનગરમાં વિકાસકામોનાં ઉદ્ઘાટન, સાબરમતી સ્ટેશન પુનર્વિકાસ અને અમદાવાદમાં જન્માષ્ટમી કાર્યક્રમ સામેલ હતાં.
વિગત
મુલાકાતનો સૂચિત સમયગાળો: 3થી 5 સપ્ટેમ્બર 2026; જાહેરાત 1 સપ્ટેમ્બરે થઈ હતી.
કાર્યસૂચિમાં ગાંધીનગરમાં વિવિધ વિકાસ પરિયોજનાઓનાં ઉદ્ઘાટન અને ખાતમુહૂર્ત સામેલ હતાં.
4 સપ્ટેમ્બરે અમદાવાદમાં શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમીના કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવાની હતી.
સાબરમતી રેલવે સ્ટેશનના પુનર્વિકાસનું ઉદ્ઘાટન અને દેશની પ્રથમ LNG-ડીઝલ દ્વિ-ઈંધણ DEMU ટ્રેનનો પ્રારંભ પણ કાર્યસૂચિમાં હતાં.
અહેવાલ મુજબ ત્રણેય દિવસના કાર્યક્રમો રદ કરાયા; રદ થવાનું કારણ ⚠️ સ્પષ્ટ થયું નથી.
તે જ દિવસે (4 સપ્ટેમ્બર) અમિત શાહે અમદાવાદની 'વર્લ્ડ આર્ચરી પેરા સિરીઝ'નું ઉદ્ઘાટન વીડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા કર્યું.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
અમિત શાહ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય તથા સહકારિતા મંત્રાલય — બંનેનો હવાલો સંભાળે છે અને તેઓ ગુજરાતની ગાંધીનગર લોકસભા બેઠકના સાંસદ છે.
સહકારિતા મંત્રાલયની રચના 6 જુલાઈ 2021ના રોજ થઈ હતી; તેનું સૂત્ર છે 'સહકાર સે સમૃદ્ધિ'. અમિત શાહ તેના પ્રથમ મંત્રી છે.
ગાંધીનગર લોકસભા બેઠકનું પ્રતિનિધિત્વ અગાઉ લાલકૃષ્ણ અડવાણી કરી ચૂક્યા છે.
સહકારી મંડળીઓ બંધારણની સાતમી અનુસૂચિની રાજ્ય યાદીનો વિષય છે; 97મા બંધારણીય સુધારા (2011) દ્વારા સહકારી મંડળીઓ રચવાનો અધિકાર અનુચ્છેદ 19(1)(c) માં ઉમેરાયો અને ભાગ IX-B દાખલ કરાયો.