રાષ્ટ્રીયપશુપાલન ને ડેરી વિભાગરાષ્ટ્રીય પશુધન મિશનપશુધન વીમોડિજિટલ ઇન્ડિયા
1. પશુપાલકો માટે 'પશુધન વીમા પોર્ટલ' શરૂ — 13 ભાષામાં એક જ ડિજિટલ મંચ
કેન્દ્રના પશુપાલન ને ડેરી વિભાગ (DAHD) એ 28 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં પશુધન વીમા પોર્ટલ (Livestock Insurance Portal) શરૂ કર્યું. મુખ્ય અતિથિ કેન્દ્રીય મત્સ્યઉદ્યોગ, પશુપાલન ને ડેરી તથા પંચાયતી રાજ મંત્રી રાજીવ રંજન સિંહ ઉર્ફે લલન સિંહ હતા. પોર્ટલ પર પૉલિસી આપવી, દાવાની પ્રક્રિયા, ટ્રૅકિંગ, દેખરેખ ને અહેવાલ — બધું એક જ જગ્યાએ થશે.
વિગત
પોર્ટલ 13 ભાષામાં ઉપલબ્ધ — હિન્દી, અંગ્રેજી ને 11 પ્રાદેશિક ભાષા.
યોજના રાષ્ટ્રીય પશુધન મિશન (NLM) ના 'સંશોધન ને વિકાસ, પશુધન વીમો, વિસ્તરણ ને નવીનતા' ઉપ-મિશન હેઠળ ચાલે છે.
એક કુટુંબનાં 10 કૅટલ યુનિટ સુધી વીમો (ડુક્કર/સસલાં માટે 5); 1 કૅટલ યુનિટ = 10 નાનાં પશુ.
પોર્ટલ ભારત પશુધન ડેટાબેઝ ને 12 અંકના ઇયર-ટૅગ સાથે જોડાયેલું છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
મત્સ્યઉદ્યોગ, પશુપાલન ને ડેરી મંત્રાલય હેઠળ બે વિભાગ છે — પશુપાલન ને ડેરી વિભાગ તથા મત્સ્યઉદ્યોગ વિભાગ.
રાષ્ટ્રીય પશુધન મિશન 2014-15 માં શરૂ થયું હતું.
પર્યાવરણCAQMGRAPવાયુ પ્રદૂષણદિલ્હી-NCR
2. દિલ્હી-NCR ના પ્રદૂષણ માટે GRAP માં સુધારો — CAQM ની 30મી બેઠક
હવા ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન પંચ (Commission for Air Quality Management – CAQM) એ 28 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ પોતાની 30મી પૂર્ણ પંચ બેઠકમાં દિલ્હી-NCR માટેની શ્રેણીબદ્ધ પ્રતિભાવ કાર્ય યોજના (Graded Response Action Plan – GRAP) માં સુધારો કર્યો. શિયાળાના ધુમ્મસ-પ્રદૂષણ પહેલાં વહેલાં પગલાં લેવાનો હેતુ છે.
મુખ્ય ફેરફાર
ડીઝલ જનરેટર સેટ ને જૂની આંતરરાજ્ય બસ પરનાં નિયંત્રણ બીજા તબક્કેથી પહેલા તબક્કે ખસેડાયાં.
ત્રીજા તબક્કે BS-III પેટ્રોલ ને BS-IV ડીઝલ કાર પરનો પ્રતિબંધ હવે હરિયાણાના સોનીપત જિલ્લા સુધી લંબાવાયો.
નાગરિક ચાર્ટરનાં પગલાં 22 થી વધારીને 34 કરાયાં; ચાર તબક્કામાં કુલ 48 પગલાં.
500 ચોરસ મીટરથી મોટાં બાંધકામ-તોડકામ પ્રકલ્પોએ રાજ્ય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડના પોર્ટલ પર નોંધણી ને વીડિયો-ઑડિટ કૅમેરા ફરજિયાત.
CAQM ના અધ્યક્ષ રાજેશ વર્મા છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
CAQM ની રચના 'NCR ને આસપાસના વિસ્તારોમાં હવા ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન પંચ અધિનિયમ, 2021' હેઠળ થઈ છે.
સર્વોચ્ચ અદાલતે 28 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ કેન્દ્રને તપાસવા કહ્યું કે 18 વર્ષથી નાનાં બાળકો માતા-પિતા કે વાલીની સંમતિ વગર સોશિયલ મીડિયા ખાતું ન ખોલી શકે એવા વૈધાનિક નિયમો બની શકે કે નહીં. મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ સૂર્યકાંત, ન્યાયમૂર્તિ જોયમાલ્ય બાગચી ને ન્યાયમૂર્તિ વી. મોહનાની ત્રણ ન્યાયાધીશની બેન્ચ NGO 'જસ્ટ રાઇટ્સ ફૉર ચિલ્ડ્રન અલાયન્સ' ની અરજી સાંભળી રહી હતી.
વિગત
સૉલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કહ્યું કે કેન્દ્ર માહિતી ટેકનોલૉજી (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા ને ડિજિટલ મીડિયા આચારસંહિતા) નિયમોમાં સુધારો કરશે, જેથી પ્લૅટફૉર્મ 18 વર્ષથી નાની વ્યક્તિઓને ખાતું ન ખોલવા દે.
દલીલનો આધાર — ભારતીય કરાર અધિનિયમની કલમ 11: સગીર કરાર કરવા સક્ષમ નથી, એટલે એવો કરાર રદબાતલ ગણાય.
DPDP કાયદા મુજબ 13 મે 2027 થી 18 વર્ષથી નાની વ્યક્તિની માહિતી વાપરવા માતા-પિતાની ચકાસી શકાય એવી સંમતિ ફરજિયાત બનશે.
મામલો ચાર અઠવાડિયાં પછી ફરી સંભળાશે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
ભારતીય કરાર અધિનિયમ 1872 નો છે.
ડિજિટલ વ્યક્તિગત માહિતી સંરક્ષણ (DPDP) અધિનિયમ 2023 નો છે.
4. ગુજરાત હાઈકોર્ટનાં મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ સુનીતા અગ્રવાલ સહિત ત્રણ CJ ની સર્વોચ્ચ અદાલત માટે ભલામણ
સર્વોચ્ચ અદાલતના કૉલેજિયમે 28 સપ્ટેમ્બર 2026 ની બેઠકમાં ત્રણ હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિઓને સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશ બનાવવાની ભલામણ કરી — ગુજરાત હાઈકોર્ટનાં મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ સુનીતા અગ્રવાલ, દિલ્હી હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ દેવેન્દ્ર કુમાર ઉપાધ્યાય ને તેલંગાણા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ અપરેશ કુમાર સિંહ.
વિગત (કૉલેજિયમનું સત્તાવાર નિવેદન)
સુનીતા અગ્રવાલ — મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ, ગુજરાત હાઈકોર્ટ; મૂળ (પેરન્ટ) હાઈકોર્ટ: અલ્હાબાદ.
દેવેન્દ્ર કુમાર ઉપાધ્યાય — મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ, દિલ્હી હાઈકોર્ટ; મૂળ હાઈકોર્ટ: અલ્હાબાદ.
અપરેશ કુમાર સિંહ — મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ, તેલંગાણા હાઈકોર્ટ; મૂળ હાઈકોર્ટ: ઝારખંડ.
સુનીતા અગ્રવાલ 23 જુલાઈ 2023 થી ગુજરાત હાઈકોર્ટનાં મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ છે; આ પદ સંભાળનાર બીજાં મહિલા છે. એ પહેલાં 2011 થી અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં ન્યાયાધીશ હતાં.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
બંધારણના અનુચ્છેદ 124 મુજબ સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિ કરે છે.
સર્વોચ્ચ અદાલતનું કૉલેજિયમ = મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ + ચાર સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશ (બીજો ન્યાયાધીશ કેસ 1993, ત્રીજો 1998).
ગુજરાત હાઈકોર્ટની સ્થાપના 1960 માં થઈ; બેઠક અમદાવાદ (સોલા).
પેટાચૂંટણીને કારણે મદુરાંતકમ ને ધારાપુરમમાં હાલ અમલ નથી.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
મદુરાઈ વૈગઈ નદીને કાંઠે છે ને મીનાક્ષી મંદિર માટે જાણીતું છે.
રાષ્ટ્રીયદિલ્હીease of doing businessસિંગલ વિન્ડોMSME
6. દિલ્હીનું 'ઉદ્યોગ મિત્ર' પોર્ટલ — વેપારીઓ માટે એક બારી વ્યવસ્થા
દિલ્હીનાં મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ 28 સપ્ટેમ્બર 2026 (સોમવાર) ના રોજ 'સેવા સંકલ્પ' અભિયાન હેઠળ 'દિલ્હી ઉદ્યોગ મિત્ર' પોર્ટલ શરૂ કર્યું. વેપાર-ઉદ્યોગની મંજૂરીઓ ને NOC એક જ ડિજિટલ બારીએ મળશે.
વિગત
શરૂઆતમાં 15 થી વધુ વિભાગની 50 થી વધુ સેવા; આગળ 100 થી વધુ સેવા ઉમેરાશે.
રાષ્ટ્રીય સિંગલ વિન્ડો સિસ્ટમ (NSWS) સાથે જોડાણ.
આશરે 8 લાખ વેપારીઓ ને MSME ને લાભ.
વિજ્ઞાન-ટેકSpaceXસ્ટારશિપStarlink V3અવકાશ
7. SpaceX ના સ્ટારશિપે 14મી ઉડાનમાં પહેલી વાર ભ્રમણકક્ષા સિદ્ધ કરી
વિશ્વનું સૌથી મોટું ને શક્તિશાળી રૉકેટ SpaceX નું સ્ટારશિપ 28 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ પોતાની 14મી પરીક્ષણ ઉડાન (IFT-14) માં અમેરિકાના ટેક્સાસ સ્થિત સ્ટારબેઝથી ઊપડીને પહેલી વાર પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષામાં પહોંચ્યું ને 26 નવી પેઢીના Starlink V3 ઉપગ્રહ છોડ્યા.
વિગત
ઉપગ્રહ આશરે 269 કિમી ઊંચાઈએ એક પછી એક છોડાયા; V3 ઉપગ્રહની ડાઉનલિંક ક્ષમતા V2 કરતાં 10 ગણી.
બીજા તબક્કાનાં છ એન્જિનમાંથી એક વહેલું બંધ થયું; બૂસ્ટરનાં 33 એન્જિનમાંથી એક પણ બંધ થયું.
આયોજિત આશરે 10 કલાકને બદલે ઉડાન 3 કલાક 8 મિનિટમાં પૂરી કરી ઉત્તર પૅસિફિક મહાસાગરમાં ઉતારાયું.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
SpaceX ના સ્થાપક ઈલોન મસ્ક છે; સ્ટારશિપ NASA ના આર્ટેમિસ ચંદ્ર-ઉતરાણ મિશન માટે પણ પસંદ થયેલું વાહન છે.
પર્યાવરણઓરંગ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનઆસામમોરજૈવવિવિધતા
8. આસામના ઓરંગ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં પહેલી વાર મોર નોંધાયો
આસામના ઓરંગ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ને વાઘ અભયારણ્યમાં 28 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ભારતીય મોર (Pavo cristatus) ની પહેલી પુષ્ટિ થયેલી નોંધ થઈ. વન્યજીવ ફોટોગ્રાફર નજીબ અહેમદ ને સિનેમૅટોગ્રાફર ચંદન સૈકિયાએ પક્ષી જોઈને તસવીરમાં નોંધ્યું.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
મોર 1963 થી ભારતનું રાષ્ટ્રીય પક્ષી છે.
ઓરંગ ઉદ્યાન બ્રહ્મપુત્રના ઉત્તર કાંઠે છે ને એકશિંગી ગેંડા માટે 'મિની કાઝીરંગા' તરીકે ઓળખાય છે.
28 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ પુરુષ ભાલાફેંકમાં શ્રીલંકાના રુમેશ પથિરાગેએ 88.55 મીટર સાથે સુવર્ણ જીત્યો. ભારતના યશવીર સિંહે વ્યક્તિગત શ્રેષ્ઠ 85.72 મીટર સાથે રજત ને રોહિત યાદવે 84.35 મીટર સાથે કાંસ્ય જીત્યો. ગત વિજેતા નીરજ ચોપરા ઈજાને કારણે ખસી ગયા હતા.
28 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ શહીદ ભગતસિંહની 119મી જન્મજયંતી ઊજવાઈ. તેમનો જન્મ 28 સપ્ટેમ્બર 1907 ના રોજ પંજાબ પ્રાંતના લાયલપુર જિલ્લાના બંગા ગામમાં (હાલ પાકિસ્તાન) થયો હતો.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
પૂર્વજોનું ગામ ખટકડ કલાં (હાલ પંજાબનો શહીદ ભગતસિંહ નગર જિલ્લો).
નૌજવાન ભારત સભા (1926) ની સ્થાપના; હિન્દુસ્તાન સોશિયલિસ્ટ રિપબ્લિકન એસોસિએશન (HSRA) સાથે જોડાયેલા.
8 એપ્રિલ 1929 ના રોજ બટુકેશ્વર દત્ત સાથે કેન્દ્રીય ધારાસભામાં બૉમ્બ ફેંક્યો.
23 માર્ચ 1931 ના રોજ રાજગુરુ ને સુખદેવ સાથે ફાંસી; એ દિવસ શહીદ દિવસ તરીકે ઊજવાય છે.
નિબંધ 'હું નાસ્તિક કેમ છું?' (Why I Am an Atheist, 1930).
17. વિશ્વ હડકવા દિવસ 2026 — થીમ 'Stronger Together'
વિશ્વ હડકવા દિવસ દર વર્ષે 28 સપ્ટેમ્બરે ઊજવાય છે. આ દિવસ હડકવાની પહેલી રસી બનાવનાર ફ્રેન્ચ વૈજ્ઞાનિક લુઈ પાશ્ચરની પુણ્યતિથિ છે. 2026 ની થીમ 'Stronger Together' છે. આ દિવસ ગ્લોબલ અલાયન્સ ફૉર રેબીઝ કંટ્રોલ (GARC) ની પહેલ છે.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
લુઈ પાશ્ચરે 1885 માં હડકવાની રસીનો પહેલો સફળ ઉપયોગ કર્યો હતો.
મહત્ત્વના દિવસUNESCOમાહિતીનો અધિકારઆંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ
18. માહિતી સુધી સાર્વત્રિક પહોંચનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ — 28 સપ્ટેમ્બર
માહિતી સુધી સાર્વત્રિક પહોંચનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ (International Day for Universal Access to Information) દર વર્ષે 28 સપ્ટેમ્બરે ઊજવાય છે. UNESCO ની સામાન્ય પરિષદે 17 નવેમ્બર 2015 ના રોજ તેની જાહેરાત કરી હતી; સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ ઑક્ટોબર 2019 માં તેને માન્યતા આપી.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
ભારતમાં માહિતી અધિકાર (RTI) અધિનિયમ 2005 નો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયરશિયાજર્મનીપ્રતિબંધવિદેશી રોકાણ
19. રશિયાએ જર્મન રિટેલર મેટ્રો AG ની રશિયન મિલકતો કામચલાઉ વહીવટ હેઠળ મૂકી
રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને 28 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ જર્મન છૂટક વેપાર કંપની મેટ્રો AG ની રશિયામાંની મિલકતો 'કામચલાઉ વહીવટ' હેઠળ મૂકવાનો આદેશ આપ્યો. જર્મની-રશિયા તણાવ ને 'અમૈત્રીપૂર્ણ દેશો' પરનાં નિયંત્રણો વચ્ચે આ પગલું લેવાયું.
🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK
મેટ્રો AG નું મુખ્યાલય જર્મનીના ડ્યુસેલડોર્ફમાં છે.