મુખ્ય સામગ્રી પર જાઓ
બધી તારીખો
29 સપ્ટેમ્બર 2026·29 વિષય

29 સપ્ટેમ્બર 2026 — કરન્ટ અફેર્સ વાંચન સામગ્રી

આ વાંચીને આજની ક્વિઝ રમો
રમતગમતએશિયન ગેમ્સ 2026શૂટિંગટ્રૅપએશિયન રેકૉર્ડ

1. નીરૂ ઢાંડા — એશિયન ગેમ્સમાં મહિલા ટ્રૅપનો સુવર્ણ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા

જાપાનના નાગોયામાં ચાલતા 20મા એશિયન ગેમ્સમાં 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ હરિયાણાની 26 વર્ષની શૂટર નીરૂ ઢાંડાએ મહિલા વ્યક્તિગત ટ્રૅપ સ્પર્ધામાં સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યો. આ ખિતાબ જીતનાર એ પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની ને ફાઇનલમાં નવો એશિયન રેકૉર્ડ બનાવ્યો.

વિગત

  • ક્વૉલિફિકેશનમાં નીરૂ 118 સાથે પ્રથમ રહી; ફાઇનલમાં એશિયન રેકૉર્ડ સાથે સુવર્ણ.
  • રજત: સુન યુનોંગ (ચીન); કાંસ્ય: હજર અબ્દુલમલિક (કુવૈત).
  • એ જ દિવસે મહિલા ટ્રૅપ ટીમ (નીરૂ ઢાંડા, આશિમા અહલાવત, મનીષા કીર) એ 328 અંક સાથે રજત ચંદ્રક જીત્યો.
  • રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ એને 2026 ના એશિયન ગેમ્સમાં ભારતનો પ્રથમ વ્યક્તિગત સુવર્ણ ગણાવ્યો.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • એશિયન ગેમ્સમાં ભારતનો છેલ્લો વ્યક્તિગત ટ્રૅપ સુવર્ણ 1978 માં રણધીર સિંહે જીત્યો હતો — 48 વર્ષની રાહનો અંત.
  • 2026 ના એશિયન ગેમ્સ 20મી આવૃત્તિ છે — યજમાન આઇચી પ્રાંત ને નાગોયા (જાપાન), 19 સપ્ટેમ્બર થી 4 ઑક્ટોબર.
  • ટોક્યો (1958) ને હિરોશિમા (1994) પછી નાગોયા એશિયન ગેમ્સ યોજનાર ત્રીજું જાપાની શહેર છે.
રમતગમતએશિયન ગેમ્સ 2026એથ્લેટિક્સરિલે

2. મહિલા 4x400 મીટર રિલેમાં ભારતને સુવર્ણ — ગેમ્સનો પહેલો એથ્લેટિક્સ સુવર્ણ

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નાગોયામાં ભારતની મહિલા 4x400 મીટર રિલે ટીમે 3:29.69 ના સમય સાથે સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યો. 2026 ના એશિયન ગેમ્સમાં ભારતનો આ પહેલો એથ્લેટિક્સ સુવર્ણ છે.

વિગત

  • ટીમ: કિરણ પહલ, એમ. આર. પૂવમ્મા, પ્રાચી ને વિથ્યા રામરાજ.
  • રજત: બહેરીન (3:30.21); કાંસ્ય: ચીન (3:31.02).
  • એ જ દિવસે ભારતને પુરુષ 4x400 મીટર રિલે ને મિશ્ર 4x100 મીટર રિલેમાં કાંસ્ય મળ્યા.
  • 29 સપ્ટેમ્બરના અંતે ભારતના કુલ 53 ચંદ્રક (6 સુવર્ણ, 21 રજત, 26 કાંસ્ય) થયા.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • 2026 ના એશિયન ગેમ્સની એથ્લેટિક્સ સ્પર્ધાઓ 23 થી 29 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન નાગોયાના પાલોમા મિઝુહો સ્ટેડિયમમાં યોજાઈ.
  • 4x400 મીટર રિલેમાં ચાર દોડવીર વારાફરતી 400-400 મીટર દોડે છે ને બેટન સોંપે છે.
રાષ્ટ્રીયલલિત કલા અકાદમીરાષ્ટ્રીય કલા પ્રદર્શનપુરસ્કાર

3. 65મું રાષ્ટ્રીય કલા પ્રદર્શન — લલિત કલા અકાદમીના 20 પુરસ્કૃત કલાકારોનું સન્માન

કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ ને પર્યટન મંત્રી ગજેન્દ્રસિંહ શેખાવતે 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં 65મા રાષ્ટ્રીય કલા પ્રદર્શન (National Exhibition of Art) માં 20 પુરસ્કૃત કલાકારોનું સન્માન કર્યું. પ્રદર્શનનું આયોજન લલિત કલા અકાદમીએ કર્યું હતું.

વિગત

  • મંત્રીએ સર્જનાત્મકતા ને ટકાઉપણાના જોડાણ પર ભાર મૂક્યો; પ્રધાનમંત્રીના જન્મદિવસ નિમિત્તે 'સેવા હી સંસ્કૃતિ' પહેલનો ઉલ્લેખ.
  • અકાદમીની 'Waste to Wonder' પહેલ — ફેંકી દેવાયેલી વસ્તુઓમાંથી કલાકૃતિ — ની પ્રશંસા.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • લલિત કલા અકાદમી (રાષ્ટ્રીય કલા અકાદમી) ની સ્થાપના 1954 માં થઈ; મુખ્યાલય નવી દિલ્હીના રવીન્દ્ર ભવનમાં.
  • સંગીત નાટક અકાદમી (1952) ને સાહિત્ય અકાદમી (1954) એ બીજી બે રાષ્ટ્રીય અકાદમી છે.
રમતગમતએશિયન ગેમ્સ 2026ઊંચી કૂદ

4. મહિલા ઊંચી કૂદમાં પૂજા સિંહને કાંસ્ય

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નાગોયામાં ભારતની પૂજા સિંહે મહિલા ઊંચી કૂદ (high jump) માં 1.84 મીટર સાથે કાંસ્ય ચંદ્રક જીત્યો.

વિગત

  • સુવર્ણ: બર્નોખોન સૈફુલ્લાયેવા (ઉઝબેકિસ્તાન) 1.90 મીટર; રજત: ક્રિસ્ટીના ઓવચિન્નિકોવા (કઝાખસ્તાન) 1.87 મીટર.
  • પૂજા સિંહ: 1.84 મીટર — કાંસ્ય.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • ઊંચી કૂદમાં ખેલાડી આડી પટ્ટી (bar) ઉપરથી કૂદે છે; આજે મોટા ભાગના ખેલાડી 'ફૉસ્બરી ફ્લૉપ' શૈલી વાપરે છે.
રમતગમતએશિયન ગેમ્સ 2026બૉક્સિંગ

5. બૉક્સર નરેન્દર બેરવાલને +90 કિગ્રામાં કાંસ્ય

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ભારતીય બૉક્સર નરેન્દર બેરવાલે પુરુષ +90 કિગ્રા વર્ગમાં કાંસ્ય ચંદ્રક મેળવ્યો. સેમિફાઇનલમાં એ વર્તમાન વિશ્વ ચૅમ્પિયન કઝાખસ્તાનના આઇબેક ઓરાલબે સામે હાર્યો.

વિગત

  • સેમિફાઇનલમાં આઇબેક ઓરાલબે (કઝાખસ્તાન) સામે સર્વાનુમતે 0-5 થી હાર — બૉક્સિંગમાં સેમિફાઇનલ હારનારને કાંસ્ય મળે છે.
  • એ જ દિવસે પરવીન (મહિલા 65 કિગ્રા) ને અંકુશ પંઘાલ (પુરુષ 80 કિગ્રા) ફાઇનલમાં પહોંચ્યાં.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • ઓલિમ્પિક ને એશિયન ગેમ્સની બૉક્સિંગમાં બંને સેમિફાઇનલ હારનાર ખેલાડીઓને કાંસ્ય ચંદ્રક મળે છે.
રમતગમતએશિયન ગેમ્સ 2026બૅડમિન્ટનદક્ષિણ કોરિયા

6. આન સે-યંગે એશિયન ગેમ્સ બૅડમિન્ટન મહિલા સિંગલ્સનું ટાઇટલ જાળવ્યું

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ દક્ષિણ કોરિયાની આન સે-યંગે ફાઇનલમાં જાપાનની અકાને યામાગુચીને 21-17, 21-9 થી હરાવી એશિયન ગેમ્સની બૅડમિન્ટન મહિલા સિંગલ્સનું ટાઇટલ જાળવી રાખ્યું.

વિગત

  • કાંસ્ય: ચીનની ચેન યુફેઈ ને વાંગ ઝિયી.
  • સ્થળ: ઇચિનોમિયા સિટી મ્યુનિસિપલ જિમ્નેશિયમ, ઇચિનોમિયા (જાપાન).
  • ભારતની પી. વી. સિંધુ ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં ચેન યુફેઈ સામે હારી.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • આન સે-યંગ 2022 (હાંગઝોઉ) ના એશિયન ગેમ્સમાં પણ મહિલા સિંગલ્સ ચૅમ્પિયન હતી — એટલે આ ટાઇટલ જાળવી રાખ્યું કહેવાય.
ગુજરાતESICસામાજિક સુરક્ષા સંહિતા 2020શ્રમગુજરાત

7. ઑક્ટોબર 2026થી ગુજરાતના 31 જિલ્લામાં ESIC યોજના — 1.20 કરોડ લાભાર્થી

ગુજરાતના શ્રમ ને રોજગાર મંત્રી કુંવરજીભાઈ બાવળિયાએ 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ગાંધીનગરમાં જાહેર કર્યું કે 1 ઑક્ટોબર 2026 થી રાજ્યના 31 જિલ્લામાં કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ESIC) યોજના લાગુ થશે. આથી 8 થી 10 લાખ વધારાના કામદારો આવરી લેવાશે ને કુલ લાભાર્થી આશરે 1.20 કરોડ થશે.

વિગત

  • કેન્દ્રીય શ્રમ મંત્રાલયે 25 સપ્ટેમ્બરે સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, 2020 (Code on Social Security, 2020) હેઠળ જાહેરનામું બહાર પાડ્યું.
  • 15 જિલ્લામાં પ્રથમવાર સંપૂર્ણ અમલ — અમરેલી, અરવલ્લી, બનાસકાંઠા, બોટાદ, છોટાઉદેપુર, દાહોદ, ડાંગ, દેવભૂમિ દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, કચ્છ, મહીસાગર, નર્મદા, પાટણ, તાપી ને વાવ-થરાદ; 16 જિલ્લામાં નિયત વિસ્તારોમાં વિસ્તરણ.
  • રાજકોટને ESIC ની નવી પેટા-પ્રાદેશિક કચેરી મળશે; લાભ: રોકડ વિનાની સારવાર, બીમારી, પ્રસૂતિ ને અપંગતા લાભ.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • ESIC ની રચના કર્મચારી રાજ્ય વીમા અધિનિયમ, 1948 હેઠળ થઈ; હવે એ જોગવાઈઓ સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, 2020 માં સમાઈ ગઈ છે.
  • ચાર શ્રમ સંહિતા: વેતન સંહિતા 2019, ઔદ્યોગિક સંબંધ સંહિતા 2020, સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા 2020, વ્યાવસાયિક સલામતી-આરોગ્ય-કાર્યસ્થિતિ સંહિતા 2020.
ગુજરાતMSPખરીફ 2026-27શ્રીઅન્નગુજરાત નાગરિક પુરવઠા નિગમ

8. ગુજરાતમાં 16 નવેમ્બરથી ટેકાના ભાવે ડાંગર, મકાઈ, બાજરી, જુવાર, રાગીની ખરીદી

ગુજરાત સરકારે 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ જાહેર કર્યું કે ખરીફ માર્કેટિંગ સીઝન 2026-27 માં 16 નવેમ્બર 2026 થી 15 જાન્યુઆરી 2027 સુધી ડાંગર, મકાઈ, બાજરી, જુવાર ને રાગી ટેકાના ભાવે (MSP) ખરીદાશે. બાજરી, જુવાર ને રાગી પર ક્વિન્ટલદીઠ ₹300 વધારાનું બોનસ અપાશે.

વિગત

  • ખરીદી ગુજરાત રાજ્ય નાગરિક પુરવઠા નિગમ લિ. મારફતે; ખેડૂત નોંધણી 2 થી 31 ઑક્ટોબર 2026 દરમિયાન ગ્રામ્ય કક્ષાએ VCE મારફતે (બાયોમેટ્રિક).
  • MSP (ક્વિન્ટલદીઠ): સામાન્ય ડાંગર ₹2,441, ગ્રેડ-A ડાંગર ₹2,461, મકાઈ ₹2,410, બાજરી ₹2,900, હાઇબ્રિડ જુવાર ₹4,023, માલદંડી જુવાર ₹4,073, રાગી ₹5,205.
  • બાજરી, હાઇબ્રિડ જુવાર, માલદંડી જુવાર ને રાગી પર ₹300 પ્રતિ ક્વિન્ટલ વધારાનું બોનસ.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • MSP ની ભલામણ કૃષિ ખર્ચ ને ભાવ પંચ (CACP) કરે છે ને કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની આર્થિક બાબતોની સમિતિ મંજૂરી આપે છે.
  • બાજરી, જુવાર, રાગી જેવાં જાડાં ધાન્ય 'શ્રીઅન્ન' તરીકે ઓળખાય છે; 2023 આંતરરાષ્ટ્રીય બાજરી (મિલેટ્સ) વર્ષ હતું.
ગુજરાતએશિયાઈ સિંહબરડાપોરબંદરવન વિભાગ

9. બરડામાં સિંહોના પુનર્વસન માટે પોરબંદર વન વિભાગની પુનઃરચના

ગુજરાત સરકારે 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના પ્રેસ રિલીઝ મુજબ પોરબંદર વન વિભાગની પુનઃરચના કરી, જેથી બરડા વિસ્તારમાં એશિયાઈ સિંહોનું સંરક્ષણ ને પુનર્વસન મજબૂત થાય. 143 વર્ષ પછી સિંહો બરડામાં કુદરતી રીતે પાછા ફર્યા છે.

વિગત

  • પોરબંદર રેન્જ: 6,840.84 હેક્ટર ને 80 ગામ; રાણાવાવ રેન્જ: 13,051.25 હેક્ટર ને 27 ગામ.
  • રેન્જ, બીટ ને અધિકારી-સ્તરની જવાબદારી નવેસરથી નક્કી — પેટ્રોલિંગ, વન્યજીવ વ્યવસ્થાપન ને યોજના-અમલ માટે.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • બરડા ડુંગર પોરબંદર-દેવભૂમિ દ્વારકા વિસ્તારમાં છે; બરડા વન્યજીવ અભયારણ્ય ગીર પછી એશિયાઈ સિંહોના 'બીજા ઘર' તરીકે વિકસાવાઈ રહ્યું છે.
  • એશિયાઈ સિંહ (Panthera leo persica) વિશ્વમાં ફક્ત ગુજરાતમાં જંગલમાં જોવા મળે છે.
ગુજરાતGSRTCસોમનાથયાત્રાધામ

10. GSRTC સોમનાથ બસ સ્ટેશનનો ₹78.27 કરોડમાં પુનઃવિકાસ કરશે

ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમ (GSRTC) એ સોમનાથ બસ સ્ટેશનના આશરે ₹78.27 કરોડના પુનઃવિકાસ માટે પ્રોજેક્ટ મૅનેજમેન્ટ કન્સલ્ટન્ટ (PMC) ની બિડ મંગાવી (29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના અહેવાલ).

વિગત

  • નવા ટર્મિનલમાં વાણિજ્યિક જગ્યા, મુસાફર સુવિધા, સૌર ઊર્જા ને સુધારેલાં વીજ-યાંત્રિક તંત્ર.
  • દરિયાકિનારાના સ્થાનને કારણે બાંધકામમાં ક્લોરાઇડ-સલ્ફેટ પ્રતિકાર, પવન ને ભૂકંપ સલામતીનાં ધોરણ; CRZ મંજૂરી ને શ્રી સોમનાથ ટ્રસ્ટનું NOC જરૂરી.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • સોમનાથ બાર જ્યોતિર્લિંગમાંનું પ્રથમ ગણાય છે; ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં વેરાવળ પાસે પ્રભાસ પાટણમાં છે.
પર્યાવરણPRAMAANIFWCSIIFM ભોપાલવન પ્રમાણન

11. PRAMAAN — ભારતીય વન ને લાકડાં પ્રમાણન યોજના હેઠળ પહેલાં પ્રમાણપત્ર

કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવે 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં ભારતીય વન ને લાકડાં પ્રમાણન યોજના (Indian Forest and Wood Certification Scheme – IFWCS) હેઠળ દેશનાં પહેલાં PRAMAAN પ્રમાણપત્ર આપ્યાં. યોજનાની સંચાલન સંસ્થા ભારતીય વન વ્યવસ્થાપન સંસ્થાન (IIFM), ભોપાલ છે.

વિગત

  • આંધ્ર પ્રદેશ વન વિકાસ નિગમ (APFDC) ને 33,000 હેક્ટર વાવેતર માટે પ્રમાણપત્ર.
  • ઓડિશા બામ્બુ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (OBDA) સાથે જોડાયેલા ખેડૂત ગોવિંદ મહાપાત્રને પ્રમાણપત્ર.
  • યોજના ડિસેમ્બર 2023 માં શરૂ; પ્રમાણન સંસ્થાઓને માન્યતા ભારતીય ગુણવત્તા પરિષદ (QCI) હેઠળનું NABCB આપે છે.
  • હેતુ: વનનાશ-મુક્ત લાકડાંના સ્રોતની ખાતરી ને પ્રમાણિત વન-ઉત્પાદનોને દેશ-વિદેશનાં બજાર સાથે જોડવાં.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • IIFM, ભોપાલની સ્થાપના 1982 માં થઈ.
  • ISFR 2023 મુજબ ભારતનું વન ને વૃક્ષ આવરણ ભૌગોલિક વિસ્તારના 25.17% છે.
રાષ્ટ્રીયUNESCOવિશ્વ ધરોહરSites of Satyagrahaમધ્ય પ્રદેશ

12. ભારતની UNESCO ટેન્ટેટિવ યાદીમાં પાંચ નવા ઉમેરા — કુલ 78

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ જાહેર થયું કે ભારતની UNESCO ટેન્ટેટિવ (સંભવિત) યાદીમાં પાંચ નવાં સ્થળ ને પ્રસ્તાવ ઉમેરાયા, જેથી ભારતની ગણતરી 78 થઈ. એમાં ભારત ને દક્ષિણ આફ્રિકાને જોડતો 'Sites of Satyagraha' નામનો સીરિયલ-ટ્રાન્સનૅશનલ પ્રસ્તાવ પણ છે.

વિગત

  • નવા ઉમેરા: બાઘ ગુફા ચિત્રો (બૌદ્ધ ભીંતચિત્રો), ચંબલ ખીણનાં મંદિરોનો સમૂહ, ગુપ્તકાલીન ઉદયગિરિ ગુફાઓ, ગિન્નોરગઢ (આદિવાસી વારસો) — બધાં મધ્ય પ્રદેશમાં.
  • 'Sites of Satyagraha' — 9 ઘટક: 2 દક્ષિણ આફ્રિકામાં ને 7 ભારતમાં.
  • કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ ને પર્યટન મંત્રી ગજેન્દ્રસિંહ શેખાવત.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • કોઈ સ્થળને વિશ્વ ધરોહર યાદી માટે નામાંકિત કરતાં પહેલાં એ દેશની ટેન્ટેટિવ યાદીમાં હોવું જરૂરી છે.
  • ગાંધીજીએ સત્યાગ્રહનો પ્રથમ પ્રયોગ દક્ષિણ આફ્રિકામાં (1906) કર્યો હતો.
રાષ્ટ્રીયGI ટૅગઝારખંડલોકવાદ્ય

13. ઝારખંડના લોકવાદ્ય 'માંદર' ને GI ટૅગ

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના અહેવાલ મુજબ ચેન્નઈ સ્થિત ભૌગોલિક સંકેત (GI) રજિસ્ટ્રીએ 'Mandar of Jharkhand' — ઝારખંડના આદિવાસી ને લોકજીવનના પરંપરાગત વાદ્ય માંદરને GI ટૅગ આપ્યો.

વિગત

  • અરજી 24 સપ્ટેમ્બર 2021 ના રોજ થઈ હતી.
  • માંદર બે મોઢાવાળું તાલવાદ્ય છે; એના ઢાંચામાં સ્થાનિક લાલ માટી વપરાય છે — આ પરંપરાગત કારીગરી ને અનોખો અવાજ GI નો આધાર બન્યા.
  • તહેવાર, ધાર્મિક વિધિ ને ખેતીના ઉત્સવોમાં એનો ઉપયોગ થાય છે.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • ભારતની GI રજિસ્ટ્રી ચેન્નઈમાં છે; GI કાયદો — Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999, અમલ 2003.
  • ભારતનો પહેલો GI ટૅગ દાર્જિલિંગ ચાને (2004-05) મળ્યો હતો; ઝારખંડનો અગાઉનો GI — સોહરાઈ-ખોવર ચિત્રકલા.
રાષ્ટ્રીયદિલ્હીમાળખાકીય સુવિધાએલિવેટેડ કૉરિડોર

14. દિલ્હીમાં બારાપુલ્લા ફેઝ-III કૉરિડોરનું લોકાર્પણ

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ દિલ્હીમાં બારાપુલ્લા ફેઝ-III કૉરિડોરનું લોકાર્પણ કર્યું. એ મયૂર વિહાર ફેઝ-I ને સરાઈ કાલે ખાન વચ્ચે આશરે 5 કિમીનો સિગ્નલ-મુક્ત માર્ગ આપે છે ને પૂર્વ-દક્ષિણ દિલ્હીને જોડે છે.

વિગત

  • એ જ પ્રસંગે મુકરબા ચોક અંડરપાસનું લોકાર્પણ; મોદી મિલ-સાવિત્રી સિનેમા ફ્લાયઓવર ને લોની અંડરપાસનો શિલાન્યાસ.
  • કુલ પ્રકલ્પ ₹1,900 કરોડથી વધુના; મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તા હાજર.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • સરાઈ કાલે ખાન પાસે હઝરત નિઝામુદ્દીન રેલવે સ્ટેશન ને આંતરરાજ્ય બસ ટર્મિનલ (ISBT) આવેલાં છે.
રાષ્ટ્રીયસુપ્રીમ કોર્ટદવા-ભાવDPCO 2013

15. કૅન્સરની દવાઓ પર ખાનગી હૉસ્પિટલોના ઊંચા નફા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટની ચિંતા

સુપ્રીમ કોર્ટે 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ખાનગી હૉસ્પિટલો દ્વારા કૅન્સરની દવાઓ પર લેવાતા ઊંચા માર્ક-અપને 'carnage' કહી ચિંતા વ્યક્ત કરી ને બધી દવાઓ પર એકસરખા 16 ટકા માર્જિનની હિમાયત કરી.

વિગત

  • ખંડપીઠ: ન્યાયમૂર્તિ વિક્રમ નાથ ને સંદીપ મહેતા.
  • કૉર્પોરેટ હૉસ્પિટલો દર્દીને પોતાની જ ફાર્મસીમાંથી દવા ખરીદવા ફરજ પાડે છે એવા આરોપની તપાસ કરવા કેન્દ્રને કહ્યું.
  • સુનાવણી Drugs (Prices Control) Order, 2013 હેઠળની અરજીઓ પર; આગળની સુનાવણી 12 ઑક્ટોબરે.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • દવાઓના ભાવ નિયંત્રણનું કામ રાષ્ટ્રીય ઔષધ મૂલ્ય નિર્ધારણ પ્રાધિકરણ (NPPA) કરે છે, જેની સ્થાપના 1997 માં થઈ.
રાષ્ટ્રીયરાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગMoRTHગ્રીન હાઇવેઝ નીતિ 2015

16. રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નેટવર્ક 2014 થી લગભગ 61% વધી 1.46 લાખ કિમીથી વધુ

સરકારના જણાવ્યા મુજબ (29 સપ્ટેમ્બર 2026) ભારતનું રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નેટવર્ક 2014 ના 91,000 કિમીથી વધીને માર્ચ 2026 માં 1.46 લાખ કિમીથી વધુ થયું — આશરે 61 ટકાનો વધારો.

વિગત

  • 2014: 91,000 કિમીથી વધુ → માર્ચ 2026: 1.46 લાખ કિમીથી વધુ.
  • ધોરીમાર્ગોને હરિયાળા બનાવવાનું કામ ગ્રીન હાઇવેઝ (વાવેતર, પુનઃરોપણ, સૌંદર્યીકરણ ને જાળવણી) નીતિ, 2015 હેઠળ થાય છે.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો માર્ગ પરિવહન ને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH) હેઠળ છે; NHAI ની રચના 1988 ના કાયદાથી થઈ.
રાષ્ટ્રીયFASTagટોલMoRTHરાજમાર્ગયાત્રા

17. FASTag વાર્ષિક પાસ એક કરોડને પાર

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના અહેવાલ મુજબ 15 ઑગસ્ટ 2025 ના લૉન્ચ પછી FASTag વાર્ષિક પાસની સંખ્યા એક કરોડને પાર થઈ. પાસ ₹3,075 ની એકવારની ફીમાં એક વર્ષ અથવા 200 ટોલ-પ્લાઝા ક્રોસિંગ સુધી ચાલે છે.

વિગત

  • પાસ ખાનગી વાહનો માટે છે; રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ને એક્સપ્રેસવેના આશરે 1,150 ફી પ્લાઝા પર માન્ય.
  • વારંવાર FASTag રિચાર્જ કરવાની જરૂર ટળે છે; સક્રિયકરણ રાજમાર્ગયાત્રા ઍપ મારફતે.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • FASTag RFID ટૅક્નોલૉજી આધારિત છે; 15 ફેબ્રુઆરી 2021 થી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર ફરજિયાત બન્યો.
અર્થતંત્રMoSPIISPસેવા ક્ષેત્રસૂચકાંક

18. સેવા ઉત્પાદન સૂચકાંક (ISP) — જુલાઈ 2026 નો ટ્રાયલ આંકડો જાહેર

આંકડા ને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) એ 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ જુલાઈ 2026 માટેનો ટ્રાયલ 'Index of Services Production' (ISP) જાહેર કર્યો. સૂચકાંક 19 સેવા ઉપ-ક્ષેત્રો આવરે છે ને એનું આધાર-વર્ષ 2024-25 છે.

વિગત

  • જુલાઈ 2026 માં છૂટક વેપાર (retail trade) સૂચકાંક વાર્ષિક 18.5% વધ્યો.
  • સૂચકાંક માસિક છે; રેલવે, બૅન્કિંગ ને વીમાના આંકડા કામચલાઉ માસિક ડેટા પર આધારિત.
  • પહેલો ટ્રાયલ ISP (એપ્રિલ 2026 ના આંકડા) 14 જુલાઈ 2026 ના રોજ જાહેર થયો હતો.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • સેવા ક્ષેત્ર ભારતના કુલ મૂલ્યવર્ધન (GVA) માં 50% થી વધુ ફાળો આપે છે; ઉદ્યોગ માટેનો સમકક્ષ માસિક સૂચકાંક IIP છે.
સંરક્ષણભારતીય નૌકાદળરાજનાથ સિંહનૌસેના ભવન

19. બીજું નૌસેના કમાન્ડર્સ સંમેલન 2026 — આ વર્ષે 18 યુદ્ધજહાજ

2026 નું બીજું નૌસેના કમાન્ડર્સ સંમેલન 29 સપ્ટેમ્બર થી 1 ઑક્ટોબર 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીના નૌસેના ભવનમાં યોજાયું. પ્રથમ દિવસે સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે કહ્યું કે 2026 માં 18 યુદ્ધજહાજ કમિશન થશે — નૌકાદળના ઇતિહાસમાં એક વર્ષનો સૌથી મોટો ઉમેરો.

વિગત

  • સંમેલનની શરૂઆત નૌસેના અધ્યક્ષ ઍડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથને કરી; CDS જનરલ એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિ ને સેના અધ્યક્ષ જનરલ ધીરજ શેઠ પણ જોડાયા.
  • રાજનાથ સિંહ: ભારત હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં 'પ્રથમ પ્રતિભાવક ને પસંદગીનો સુરક્ષા ભાગીદાર'; તાજેતરનાં જહાજોમાં 75% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી.
  • ઑપરેશન ઊર્જા સુરક્ષા ને Combined Task Force-154 ના નેતૃત્વનો ઉલ્લેખ.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • નૌસેના કમાન્ડર્સ સંમેલન વર્ષમાં બે વાર (દ્વિવાર્ષિક) યોજાય છે; 2026 નું પહેલું સંમેલન એપ્રિલમાં થયું હતું.
  • ભારતીય નૌકાદળ દિવસ 4 ડિસેમ્બરે ઊજવાય છે.
સંરક્ષણAIMEASEANફિલિપાઇન્સMAHASAGAR

20. બીજી ASEAN-India Maritime Exercise (AIME) ફિલિપાઇન્સમાં

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના અહેવાલ મુજબ ભારતીય નૌકાદળનાં જહાજ INS સહ્યાદ્રિ ને INS કુલિશ ફિલિપાઇન્સમાં બીજી ASEAN-India Maritime Exercise (AIME) માં જોડાયાં. કવાયત ભારતીય ને ફિલિપાઇન્સ નૌકાદળ સંયુક્ત રીતે યોજે છે.

વિગત

  • ASEAN બાજુનાં જહાજ: BRP જોસે રિઝાલ, BRP તારલાક ને RSS જસ્ટિસ.
  • વિષયો: માનવીય સહાય ને આપત્તિ રાહત (HADR), દરિયાઈ ક્ષેત્ર જાગૃતિ, લૉજિસ્ટિક્સ, 'women, peace and security'.
  • સમુદ્રી કવાયત ઝામ્બાલેસ પ્રાંતના કિનારા પાસે — બોર્ડિંગ, હેલિકૉપ્ટર ક્રૉસ-ડેક લૅન્ડિંગ, તબીબી સ્થળાંતર.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • ASEAN માં 11 સભ્ય દેશ છે (તિમોર-લેસ્તે 2025 માં જોડાયું); સચિવાલય જકાર્તામાં.
  • ભારતની MAHASAGAR દ્રષ્ટિ — ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા ને વિકાસ માટે પારસ્પરિક ને સર્વગ્રાહી પ્રગતિ.
સંરક્ષણભારતીય નૌકાદળકેન્યાપશ્ચિમ હિંદ મહાસાગર

21. INS તરકશ કેન્યાના મોમ્બાસા બંદરે

ભારતીય નૌકાદળનું ગાઇડેડ-મિસાઇલ ફ્રિગેટ INS તરકશ 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ કેન્યાના મોમ્બાસા બંદરે ઑપરેશનલ ટર્નઅરાઉન્ડ માટે પહોંચ્યું; રોકાણ 2 ઑક્ટોબર સુધી.

વિગત

  • વ્યાવસાયિક આદાનપ્રદાન, ક્રૂ વચ્ચે મુલાકાત ને સમુદાય-સંપર્ક કાર્યક્રમ.
  • વિદાય વખતે કેન્યા નૌકાદળ સાથે પૅસેજ એક્સરસાઇઝ (PASSEX); ભારતની MAHASAGAR દ્રષ્ટિનું પ્રતિબિંબ.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • INS તરકશ રશિયાના કાલિનિનગ્રાદ સ્થિત યાંતર શિપયાર્ડમાં બનેલું સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ છે.
  • કેન્યાની રાજધાની નૈરોબી; મોમ્બાસા દેશનું મુખ્ય બંદર છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયમોરોક્કોવડાંપ્રધાનPAMનિમણૂક

22. મોરોક્કોનાં પ્રથમ મહિલા વડાંપ્રધાન — ફાતિમા એઝ્ઝહરા અલ મન્સૂરી

મોરોક્કોના રાજા મોહમ્મદ છઠ્ઠાએ 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ફાતિમા એઝ્ઝહરા અલ મન્સૂરીને દેશનાં પ્રથમ મહિલા વડાંપ્રધાન તરીકે નીમ્યાં. 23 સપ્ટેમ્બરની સંસદીય ચૂંટણીમાં એમનો પક્ષ PAM 395 માંથી 97 બેઠક સાથે સૌથી મોટો બન્યો હતો.

વિગત

  • પક્ષ: Authenticity and Modernity Party (PAM); બહુમતી નહીં હોવાથી ગઠબંધન સરકાર બનાવવી પડશે.
  • અગાઉ મરાકેશનાં મેયર ને 2021-2026 દરમિયાન આવાસ ને શહેરી નીતિ મંત્રી; પુરોગામી વડાપ્રધાન અઝીઝ અખન્નૂશ.
  • આરબ જગતમાં ટ્યુનિશિયાનાં નજલા બૂદેન પછી બીજાં મહિલા વડાંપ્રધાન.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • મોરોક્કોની રાજધાની રબાત; ચલણ મોરોક્કન દિરહમ; સંવૈધાનિક રાજાશાહી.
આંતરરાષ્ટ્રીયઑસ્ટ્રેલિયામૉનેટરી પૉલિસીવ્યાજદર

23. રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઑસ્ટ્રેલિયાએ કૅશ રેટ વધારી 4.60% કર્યો

રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઑસ્ટ્રેલિયા (RBA) એ 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ કૅશ રેટ ટાર્ગેટ 25 બેસિસ પૉઇન્ટ વધારીને 4.60 ટકા કર્યો — 2011 પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર.

વિગત

  • કારણ: ઊંચી ફુગાવાની સ્થિતિ; પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષથી ઊર્જાના ભાવ, AI માંગથી ટૅક્નોલૉજી ચીજોના ભાવ ને સ્થાનિક ક્ષમતા-દબાણ.
  • નિર્ણય RBA ના Monetary Policy Board એ લીધો.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • ભારતમાં નીતિ-દર (રેપો રેટ) RBI ની છ સભ્યોની મૉનેટરી પૉલિસી કમિટી (MPC) નક્કી કરે છે.
  • 100 બેસિસ પૉઇન્ટ = 1 ટકા.
આંતરરાષ્ટ્રીયAIIBદોહાકતારUPIBIT

24. AIIB ની 11મી વાર્ષિક બેઠક દોહામાં — નાણામંત્રીની કતાર-સાઉદી સાથે મંત્રણા

એશિયન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બૅન્ક (AIIB) ની 11મી વાર્ષિક બેઠક કતારની રાજધાની દોહામાં યોજાઈ. 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ બેઠકની બાજુમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કતાર ને સાઉદી અરેબિયાના નાણામંત્રીઓ સાથે મંત્રણા કરી.

વિગત

  • કતારના નાણામંત્રી અલી બિન અહમદ અલ કુવારી સાથે: કતારમાં UPI નો વિસ્તાર, ભારતમાં 10 અબજ ડૉલરની કતારી રોકાણ-પ્રતિબદ્ધતા, NIIF, દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ (BIT) ને DTAA.
  • સાઉદી નાણામંત્રી મોહમ્મદ અલજદાન સાથે: ભારત-સાઉદી અરેબિયા દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિની વાટાઘાટ પૂરી થયાનું સ્વાગત.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • AIIB નું મુખ્યાલય બેઇજિંગમાં છે; બૅન્કે 2016 માં કામ શરૂ કર્યું; ભારત એનો સ્થાપક સભ્ય ને ચીન પછીનો બીજો સૌથી મોટો શેરધારક છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયUNSCહૈતીGang Suppression Force

25. UNSC એ હૈતીના Gang Suppression Force નું ફરજકાળ છ મહિના લંબાવ્યું

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદે 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ હૈતીમાં કાર્યરત Gang Suppression Force (GSF) નું ફરજકાળ (mandate) છ મહિના માટે લંબાવ્યું.

વિગત

  • GSF ની રચના 30 સપ્ટેમ્બર 2025 ના ઠરાવ 2793 થી, અગાઉના Multinational Security Support (MSS) મિશનને બદલીને થઈ.
  • MSS ને ઠરાવ 2699 (2 ઑક્ટોબર 2023) થી મંજૂરી મળી હતી; GSF માટે 5,500 કર્મીઓનું આયોજન.
  • ફોર્સ કમાન્ડર: મેજર જનરલ એર્ડેનેબત બત્સુરી (મંગોલિયા).

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • હૈતીની રાજધાની પોર્ટ-ઓ-પ્રિન્સ; હૈતી કૅરિબિયનમાં હિસ્પાનિઓલા ટાપુ ડોમિનિકન રિપબ્લિક સાથે વહેંચે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીયભારત-ઇટાલીપર્યટનJWG

26. પર્યટન અંગે બીજું ભારત-ઇટાલી સંયુક્ત કાર્યજૂથ — 2027 સંસ્કૃતિ ને પર્યટન વર્ષ

29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ઇટાલીમાં પર્યટન અંગેના બીજા ભારત-ઇટાલી સંયુક્ત કાર્યજૂથ (JWG) ની બેઠક યોજાઈ. બંને દેશોએ પ્રસ્તાવિત 'India-Italy Year of Culture and Tourism 2027' ના સંદર્ભમાં સહકાર વધારવા ચર્ચા કરી.

વિગત

  • ક્ષેત્રો: પર્યટન-આંકડાની આપ-લે, ઓછાં જાણીતાં સ્થળોનો પ્રચાર, સિને-પર્યટન, ડેસ્ટિનેશન ટ્વિનિંગ, કૌશલ્ય વિકાસ ને B2B સંપર્ક.
  • પરિણામ: ઓળખાયેલાં ક્ષેત્રો માટે ખાસ ટૅક્નિકલ જૂથ ને સંપર્ક-અધિકારી નિમાશે.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • ઇટાલીની રાજધાની રોમ; ભારત-ઇટાલીએ 2023 માં સંબંધોને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો દરજ્જો આપ્યો.
મહત્ત્વના દિવસવિશ્વ હૃદય દિવસWorld Heart Federationહૃદયરોગ

27. વિશ્વ હૃદય દિવસ — 29 સપ્ટેમ્બર

દર વર્ષે 29 સપ્ટેમ્બરે વિશ્વ હૃદય દિવસ ઊજવાય છે, જેથી હૃદય ને રક્તવાહિનીના રોગો, એમની રોકથામ ને અસર વિશે જાગૃતિ આવે. 2026 ની થીમ 'Don't Miss a Beat' છે.

વિગત

  • કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે. પી. નડ્ડાએ ચેતવણીનાં ચિહ્ન ઓળખવા, સ્વસ્થ જીવનશૈલી ને સમયસર સારવારની અપીલ કરી.
  • જોખમી પરિબળ: તમાકુ, અસ્વસ્થ આહાર, નિષ્ક્રિયતા, ઊંચું બ્લડપ્રેશર, ડાયાબિટીસ, કૉલેસ્ટરોલ, મેદસ્વિતા.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • દિવસનું આયોજન World Heart Federation, WHO ના સહયોગથી કરે છે; શરૂઆત 2000 માં, ને 2011 થી દર વર્ષે 29 સપ્ટેમ્બરે.
મહત્ત્વના દિવસFAOUNEPSDG 12.3ખાદ્ય બગાડ

28. ખાદ્ય નુકસાન ને બગાડ અંગે જાગૃતિનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ — 29 સપ્ટેમ્બર

દર વર્ષે 29 સપ્ટેમ્બરે 'International Day of Awareness of Food Loss and Waste' ઊજવાય છે. એ પહેલીવાર 29 સપ્ટેમ્બર 2020 ના રોજ ઊજવાયો ને એનું સંયુક્ત આયોજન FAO ને UNEP કરે છે.

વિગત

  • હેતુ: SDG લક્ષ્ય 12.3 — 2030 સુધીમાં છૂટક ને ગ્રાહક સ્તરે માથાદીઠ ખાદ્ય બગાડ અડધો કરવો.
  • વિશ્વમાં દર વર્ષે માથાદીઠ સરેરાશ 74 કિગ્રા ખોરાક બગડે છે.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • 'ખાદ્ય નુકસાન' (food loss) ઉત્પાદનથી છૂટક વેચાણ પહેલાં થાય છે; 'ખાદ્ય બગાડ' (food waste) છૂટક વેપાર ને ગ્રાહક સ્તરે.
  • વિશ્વ ખાદ્ય દિવસ 16 ઑક્ટોબરે (FAO સ્થાપના, 1945) ઊજવાય છે.
અર્થતંત્રનવીનીકરણીય ઊર્જાMNREભારત મંડપમ

29. ભારત રિન્યુએબલ એનર્જી સમિટ 2026 — 2 થી 5 નવેમ્બર, ભારત મંડપમ

કેન્દ્રીય નવી ને નવીનીકરણીય ઊર્જા મંત્રી પ્રહ્લાદ જોશીએ 29 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ભારત રિન્યુએબલ એનર્જી સમિટ 2026 ની તૈયારીની સમીક્ષા કરી. સમિટ 2 થી 5 નવેમ્બર દરમિયાન નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમમાં યોજાશે.

વિગત

  • વિવિધ દેશોના નેતા, વૈશ્વિક ઉદ્યોગપતિઓ ને રાજ્યોના મુખ્યમંત્રી ભાગ લેશે.
  • પેન્શન ફંડ, સૉવરિન વેલ્થ ફંડ, વેન્ચર કૅપિટલ ને પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી રોકાણકારોને ભાગ લેવા અપીલ; પવન ઊર્જા ને ટ્રાન્સમિશન ક્ષેત્રની સમીક્ષા.

🔗 આ સમાચાર પાછળનું સ્થિર GK

  • ભારતનું લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં 500 GW બિન-અશ્મિ ઇંધણ ઊર્જા-ક્ષમતા છે.
  • ભારત મંડપમ (પ્રગતિ મેદાન) માં 2023 ની G20 શિખર બેઠક યોજાઈ હતી.

તૈયાર છો? આજની ક્વિઝ રમો

આજના કરન્ટ અફેર્સ પર પ્રશ્નો · ફ્રી · ગુજરાતી