મુખ્ય સામગ્રી પર જાઓ
PariksaPath
Start free
બધી પદ્ધતિ
30 સેકન્ડમાં ઉકેલવાની પદ્ધતિ

English પદ્ધતિ — Direct & Indirect Speech

પદ્ધતિ વાંચીને ટેસ્ટ આપો

1. પાયો — Narration એટલે શું? (Reporting Verb + Reported Speech)

Narration એટલે શું?

  • •કોઈએ જે બોલ્યું તે બીજાને કહેવાની રીત એટલે Narration (વાક્યનું કથન).
  • •Direct Speech: બોલનારના શબ્દો જેમ છે તેમ, અવતરણ ચિહ્ન (quotation marks) સાથે. દા.ત. He said, "I am happy."
  • •Indirect Speech: એ જ વાત આપણા શબ્દોમાં, અવતરણ ચિહ્ન વગર. દા.ત. He said that he was happy.

વાક્યના બે ભાગ

  • •Reporting Verb: said, told, asked, ordered, requested — જે વ્યક્તિ બોલી તે ભાગ (quotes ની બહાર).
  • •Reported Speech: અવતરણ ચિહ્ન ( "..." ) ની અંદરનો ભાગ — જે ખરેખર બોલાયું.
  • •Example: He said, "I am tired." → 'He said' = reporting verb; 'I am tired' = reported speech.

Indirect બનાવવાનાં 4 પગલાં (Overview)

  • •પગલું 1: અવતરણ ચિહ્ન ( " " ) અને comma દૂર કરો; યોગ્ય જોડાણ (that / if / to) મૂકો.
  • •પગલું 2: Pronoun બદલો (I → he/she, you → me/him, we → they વગેરે).
  • •પગલું 3: Reporting verb ભૂતકાળમાં હોય તો Tense ને એક પગથિયું પાછળ (backshift) લઈ જાઓ.
  • •પગલું 4: સમય અને સ્થળના શબ્દો બદલો (now → then, today → that day, here → there, this → that).

યાદ રાખવાનો સોનેરી નિયમ

  • Reporting verb જો PAST (said, told) હોય તો જ tense પાછળ ખસે છે.
  • Reporting verb જો PRESENT/FUTURE (says, will say) હોય તો tense બદલાતો નથી — ફક્ત pronoun બદલાય.
  • સાર્વત્રિક સત્ય (universal truth) હોય તો tense ક્યારેય બદલાતો નથી.

2. Tense Backshift — Tense એક પગથિયું પાછળ

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • પ્રથમ જુઓ: reporting verb (said/told) PAST માં છે? — હોય તો જ backshift લાગુ પડે.
  • Present Simple → Past Simple: am/is/are → was/were; like → liked.
  • Present Continuous → Past Continuous: am/is/are + ing → was/were + ing.
  • Present Perfect → Past Perfect: have/has + V3 → had + V3.
  • Past Simple → Past Perfect: went → had gone; bought → had bought.
  • Modal બદલાવ: will → would, shall → would/should, can → could, may → might, must → had to.
  • બદલાતા નથી: would, could, might, should, ought to, Past Perfect (had + V3) — એ જેમ છે તેમ રહે.

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • મંત્ર: "Present ને Past કરો, Past ને Past Perfect (had) કરો."
  • Helping verb ને એક પગથિયું નીચે ઉતારો: is→was, has→had, will→would, can→could, may→might.
  • જે પહેલેથી 'had' સ્વરૂપમાં છે (Past Perfect) તે વધુ પાછળ જઈ શકતું નથી — જેમ છે તેમ રાખો.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: She said, "I am reading a book."
  • પગલું 1: reporting verb 'said' = PAST → backshift લાગુ.
  • પગલું 2: 'am reading' (Present Continuous) → 'was reading' (Past Continuous).
  • Indirect: She said that she was reading a book.
  • બીજું: He said, "I bought a car." → 'bought' (Past) → 'had bought' → He said that he had bought a car.

3. Pronoun Changes — સર્વનામ બદલવાનો નિયમ

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • નિયમ: SON — Subject, Object, Noun પ્રમાણે pronoun બદલાય.
  • First Person (I, we, my, our, me, us) → reporting subject પ્રમાણે બદલાય (મોટેભાગે he/she/they).
  • Second Person (you, your) → reporting object પ્રમાણે બદલાય (મોટેભાગે me/him/her/them).
  • Third Person (he, she, it, they) → બદલાતો નથી, જેમ છે તેમ રહે.
  • દા.ત. He said to me, "You are late." → 'you' (subject = me) → 'I'.

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • ટ્રિક: "I/we = બોલનાર પ્રમાણે, you = સાંભળનાર પ્રમાણે, third person = no change."
  • Reporting verb પાસે object ન હોય (just 'said') તો 'you' → સંદર્ભ પ્રમાણે, સામાન્ય રીતે 'I/we'.
  • ઝડપથી: પહેલા subject (he/she/they) શોધો, પછી I/we ને એમાં ઢાળો.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: She said, "He is my brother."
  • પગલું: 'my' = બોલનાર She → 'her'; 'is' → 'was'.
  • Indirect: She said that he was her brother.
  • બીજું: He said to me, "You are late." → 'you' (=સાંભળનાર me) → 'I' → He told me that I was late.

4. Time & Place Words — સમય અને સ્થળના શબ્દો

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • Reporting verb PAST હોય ત્યારે જ આ શબ્દો બદલાય છે.
  • Time: now → then, today → that day, tonight → that night, tomorrow → the next day, yesterday → the previous day / the day before.
  • Time: ago → before, last night → the previous night, next week → the following week.
  • Place/This: here → there, this → that, these → those.
  • જો બોલનાર એ જ સ્થળે/સમયે હોય તો ક્યારેક ફેરફાર નથી થતો — પણ પરીક્ષામાં મોટેભાગે standard ફેરફાર લાગુ કરો.

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • જોડી યાદ રાખો: now→then, here→there, this→that, today→that day, tomorrow→next day, yesterday→previous day, ago→before.
  • સૂત્ર: "નજીકના શબ્દો દૂરના થાય" (this→that, here→there, now→then).
  • tomorrow અને yesterday બંને 'day' વાળા છે: tomorrow→the next day, yesterday→the previous day.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: He said, "I bought this book today."
  • પગલું: 'bought'→'had bought'; 'this'→'that'; 'today'→'that day'.
  • Indirect: He said that he had bought that book that day.
  • બીજું: She said, "I went to Delhi yesterday." → 'went'→'had gone', 'yesterday'→'the previous day' → She said that she had gone to Delhi the previous day.

5. Statements (Assertive) — વિધાન વાક્યો

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • વિધાન વાક્ય (statement) માટે જોડાણ 'that' વાપરો.
  • 'said to + object' નું 'told + object' થાય (દા.ત. said to me → told me).
  • ફક્ત 'said' (object વગર) હોય તો જેમ છે તેમ રહે.
  • comma અને અવતરણ ચિહ્ન દૂર કરો; પછી pronoun → tense → time/place બદલો.
  • ધ્યાન: 'told' પછી હંમેશા object આવે ('told me'), 'said' પછી object ન આવે.

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • ફોર્મ્યુલા: Subject + told/said (that) + [બદલેલું reported speech].
  • ઝડપી ટેસ્ટ: object છે? → 'told'. object નથી? → 'said'.
  • 'that' છોડી પણ શકાય, પણ પરીક્ષામાં 'that' રાખવું સલામત.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: He said to me, "You are late."
  • પગલું: 'said to me'→'told me'; 'you'→'I'; 'are'→'was'.
  • Indirect: He told me that I was late.
  • બીજું: They said, "We have finished our work." → They said that they had finished their work.

6. Yes/No Questions — હા/ના વાળા પ્રશ્નો (if / whether)

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • Reporting verb 'said' નું 'asked / enquired' થાય છે.
  • Helping verb (do/does/did/is/are/can) થી શરૂ થતો પ્રશ્ન = Yes/No question.
  • જોડાણ તરીકે 'if' અથવા 'whether' વાપરો.
  • Word order assertive કરો: પ્રશ્ન → સીધું વાક્ય (subject પહેલા, પછી verb).
  • do/does/did દૂર કરો અને main verb પર tense લાગુ કરો; પ્રશ્ન ચિહ્ન ( ? ) હટાવો.

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • ફોર્મ્યુલા: asked + (object) + if/whether + subject + verb (no '?').
  • મંત્ર: "do/does/did ભૂંસો, verb ને past કરો." (do you like → I liked).
  • Yes/No પ્રશ્ન = if/whether; ક્યારેય 'that' ન વાપરો.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: He said to me, "Do you like tea?"
  • પગલું: 'said to me'→'asked me'; 'if' મૂકો; 'do you like'→'I liked'; '?' હટાવો.
  • Indirect: He asked me if I liked tea.
  • ખોટું: He asked me whether did I like tea. (do/did રહી ગયું તે ભૂલ છે)

7. Wh-Questions — પ્રશ્નાર્થ શબ્દ વાળા પ્રશ્નો

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • Wh-word (what, where, when, why, who, how, which) થી શરૂ થતો પ્રશ્ન.
  • Reporting verb 'said' નું 'asked / enquired' થાય.
  • જોડાણ માટે 'if/whether' નહીં — Wh-word પોતે જ જોડાણ બને છે.
  • 'that' ક્યારેય ન વાપરો (asked me that where... = ભૂલ).
  • Word order assertive કરો, helping verb (do/did) દૂર કરો, tense backshift લાગુ કરો, '?' હટાવો.

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • ફોર્મ્યુલા: asked + (object) + Wh-word + subject + verb (no '?', no 'that', no 'if').
  • Wh-word જ joining word છે — એ પછી સીધું subject + verb લાવો.
  • ભૂલ ટાળો: 'where did I live' નહીં, 'where I lived' સાચું.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: She said to me, "Where do you live?"
  • પગલું: 'said to me'→'asked me'; Wh-word 'where' રાખો; 'do you live'→'I lived'; '?' હટાવો.
  • Indirect: She asked me where I lived.
  • બીજું: He said to me, "Who taught you English?" → He asked me who had taught me English.

8. Commands & Requests — આદેશ અને વિનંતી (to / not to)

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • Imperative વાક્ય (verb થી શરૂ) = આદેશ, વિનંતી, સલાહ.
  • Reporting verb બદલો ભાવ પ્રમાણે: આદેશ → ordered / commanded / told; વિનંતી → requested; સલાહ → advised.
  • 'Please' હોય તો → requested. કડક આદેશ હોય તો → ordered.
  • Structure: reporting verb + object + TO + verb. (told him to go).
  • નકારાત્મક ('Don't ...') માટે: NOT TO + verb. (told him not to go).
  • અહીં tense backshift લાગુ પડતો નથી — ફક્ત to-infinitive બને; quotes/comma દૂર કરો.

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • ફોર્મ્યુલા: ordered/requested/advised + object + to + verb1.
  • Negative મંત્ર: "Don't ભૂંસો, 'not to' મૂકો." (Don't go → not to go).
  • 'Please' દેખાય તો તરત 'requested' લખો; 'to' પહેલા please ન રાખો.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: He said to her, "Please help me."
  • પગલું: 'Please'→requested; structure 'requested + her + to + verb'; 'me'→'him'.
  • Indirect: He requested her to help him.
  • Negative: The teacher said to the boys, "Don't make noise." → The teacher told the boys not to make noise.

9. Exclamations & Wishes — ઉદ્ગાર અને ઇચ્છા

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • Exclamatory વાક્ય (Oh! Alas! Hurrah! What...! How...!) ભાવ બતાવે છે.
  • Reporting verb ભાવ પ્રમાણે: આનંદ → exclaimed with joy; દુઃખ → exclaimed with sorrow; પ્રશંસા → applauded; ઇચ્છા → wished.
  • જોડાણ 'that' વાપરો; Oh/Alas/Hurrah જેવા ઉદ્ગાર શબ્દો કાઢી નાખો.
  • 'What a ...' નું 'a very ...' અને 'How ...' નું 'very ...' થાય.
  • Wish/prayer માટે: 'May God bless you' → prayed/wished that God might bless...; 'Would that I were' → wished that ... were (were એમ જ રહે).

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • ભાવ-ટેબલ: joy=Hurrah/Bravo, sorrow=Alas, surprise=What/How, wish=Would that/May.
  • રૂપાંતર: 'What a X' → 'a very X', 'How X' → 'very X'.
  • Wish/prayer માં 'may' → 'might'; પણ 'Would that I were' માં 'were' બદલાતું નથી.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: She said, "What a beautiful flower it is!"
  • પગલું: exclaimed (that); 'What a beautiful'→'a very beautiful'; 'is'→'was'.
  • Indirect: She exclaimed that it was a very beautiful flower.
  • Wish: Mother said, "May God bless you!" → Mother prayed that God might bless the child.

10. Universal Truth & No-Change Cases — સાર્વત્રિક સત્ય

પદ્ધતિ (Step-by-step)

  • સાર્વત્રિક સત્ય, વૈજ્ઞાનિક હકીકત, કહેવત (proverb) — tense ક્યારેય બદલાતો નથી.
  • દા.ત. 'The earth moves round the sun', 'Honesty is the best policy' — Present જ રહે.
  • ફક્ત pronoun અને જરૂર પ્રમાણે 'that' મૂકો; tense backshift ન કરો.
  • Past Perfect (had + V3) પહેલેથી જ સૌથી પાછળનો tense છે — તે પણ બદલાતો નથી.
  • Second/Unreal conditional (If I were rich...) માં tense બદલાતો નથી; ફક્ત pronoun બદલાય.

30 સેકન્ડ ટ્રિક

  • મંત્ર: "સત્ય + કહેવત + Past Perfect + unreal 'were' = NO change."
  • જો વાક્ય હંમેશા સાચું હોય (વિજ્ઞાન/કુદરત) → tense ને હાથ ન લગાડો.
  • પરીક્ષામાં: જે option માં universal truth નો tense બદલાયો હોય તે ખોટું ગણો.

ઉદાહરણ (ઉકેલ સાથે)

  • Direct: The teacher said, "The earth moves round the sun."
  • પગલું: universal truth → tense as it is ('moves' રહે); 'that' મૂકો.
  • Indirect: The teacher said that the earth moves round the sun.
  • બીજું: He said, "I had finished my homework before she came." → He said that he had finished his homework before she came. (Past Perfect બદલાતો નથી)

11. ⚡ ઝડપ માટે યાદ રાખો — Cheat-sheet

Tense Backshift Table (Present → Past)

  • •Present Simple (like) → Past Simple (liked)
  • •Present Continuous (is going) → Past Continuous (was going)
  • •Present Perfect (has done) → Past Perfect (had done)
  • •Past Simple (went) → Past Perfect (had gone)
  • •Past Continuous (was going) → Past Perfect Continuous (had been going)
  • •will → would | shall → would/should | can → could | may → might | must → had to
  • •બદલાતા નથી: would, could, might, should, ought to, had + V3 (Past Perfect)

Time & Place Words Table

  • •now → then
  • •today → that day
  • •tonight → that night
  • •tomorrow → the next day
  • •yesterday → the previous day / the day before
  • •ago → before
  • •last night → the previous night
  • •next week → the following week
  • •here → there
  • •this → that | these → those

Joining Word + Reporting Verb (ઝડપી પસંદગી)

  • •Statement → that (said→said/told)
  • •Yes/No question → if / whether (said→asked)
  • •Wh-question → Wh-word પોતે (said→asked); 'that' નહીં
  • •Command → to + verb (said→ordered/told); Negative → not to + verb
  • •Request → to + verb (said→requested) [Please હોય ત્યારે]
  • •Exclamation → that (said→exclaimed with joy/sorrow); What a→a very, How→very
  • •Wish/Prayer → that (said→wished/prayed); may→might

પરીક્ષામાં 4-Step ઝડપી ઉકેલ

  • 1) quotes + comma હટાવો, યોગ્ય joining word (that/if/Wh/to) મૂકો.
  • 2) Pronoun બદલો (I/we=બોલનાર, you=સાંભળનાર, 3rd=no change).
  • 3) Reporting verb PAST હોય તો જ Tense backshift કરો.
  • 4) Time/Place શબ્દો બદલો. Universal truth / Past Perfect / unreal 'were' → no change.

હવે પ્રેક્ટિસ કરો

આ chapter ની ટેસ્ટ આપીને પદ્ધતિ પાક્કી કરો — ફ્રી.